II GZ 75/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 listopada 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 691/12 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie wyniku egzaminu radcowskiego postanawia: oddalić zażalenie UZASADNENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 26 listopada 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 691/12, odmówił M. S. sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 17 sierpnia 2012 r. oddalającego skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], w przedmiocie wyniku egzaminu radcowskiego. I Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. M. S. złożył do WSA w W. skargę na powyższą uchwałę, która wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2012 r. została oddalona. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r. (data nadania) M. S. wystąpił o doręczenie odpisu sentencji wyroku zapadłego w jego sprawie. Na wezwanie Sądu uiścił opłatę w kwocie 10 zł i w dniu 8 października 2012 r. Sąd, zgodnie z treścią wniosku, doręczył mu żądany odpis sentencji wyroku. Pismem z dnia [...] października 2012 r. M. S. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie odpisu uzasadniania wyroku, którego odpis sentencji już otrzymał. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2012 r. WSA w W. na podstawie art. 141 § 2 w zw. z § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako "p.p.s.a." odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 17 sierpnia 2012 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 141 § 1 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, z zastrzeżeniem § 2. Stosownie do § 2 tego przepisu w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Jak stanowi § 3 cyt. normy odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Sądu pierwszej instancji z art. 141 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku biegnie od dnia ogłoszenia wyroku oddalającego skargę, a w wypadku wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym od dnia doręczenia sentencji. W okolicznościach sprawy wyrok ogłoszono pod nieobecność skarżącego dnia 17 sierpnia 2012 r. i od tego dnia rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Termin ten upłynął dnia 24 sierpnia 2012 r. M. S. w dniu [...] sierpnia 2012 r. złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku i w dniu 8 października 2012 r. odpis otrzymał, natomiast wniosek o sporządzenie i uzasadnienie wyroku złożył w dniu [...] października 2012 r., a zatem po upływie terminu siedmiu dni, przewidzianego dla złożenia wniosku. Sąd pierwszej instancji uznał również, że prawa skarżącego zostały właściwie zabezpieczone w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, ponieważ został on prawidłowo pouczony m.in. o zasadach doręczania wyroków przez sąd administracyjny (pkt 2 i 3 pouczenia zamieszczonego w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 2 lipca 2012 r., skutecznie doręczonego) oraz wyjaśnił, że stosownie do art. 88 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. II M. S. zażaleniem z dnia [...] grudnia 2012 r. wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżył postanowienie w całości. Wniósł o uchylenie postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Argumentował, że mimo iż został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy, to nie został prawidłowo pouczony o skutkach niestawiennictwa na rozprawie, a więc o tym, że: 1/ na rozprawie pod nieobecność skarżącego może zapaść wyrok, 2/ wyrok oddalający skargę, wydany pod nieobecność skarżącego nie jest doręczany z urzędu, 3/ mimo nieobecności na rozprawie i ogłoszenia wyroku oddalającego skargę należy w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku wystąpić z wnioskiem o uzasadnienie wyroku. Zdaniem wnoszącego zażalenie błędne pouczenie w zawiadomieniu o terminie rozprawy z dnia 2 lipca 2012 r. skutkuje tym, że jako strona postępowania sądowoadministracyjnego nie ponosi on negatywnych konsekwencji wadliwego pouczenia. Zatem w sytuacji gdy odpis sentencji wyroku Sąd doręczył w dniu 8 października 2012 r. a skarżący złożył wniosek o uzasadnienie wyroku w dniu [...] października 2012 r., to nie uchybił terminowi siedmiu dni na złożenie wniosku. Nieprawidłowe pouczenie spowodowało też, że termin na wniesienie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku pozostawał "otwarty" i wniosek mógł być złożony w każdym czasie. Ponadto wnoszący zażalenie uznał, że pomimo wszystko wniosek o sporządzenie i uzasadnienie wyroku złożył w przepisanym prawem terminie, gdyż w myśl art. 141 § 2 p.p.s.a. wniosek taki składa się również w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia sentencji wyroku, zaś jemu odpis sentencji wyroku doręczono w dniu 8 października 2012 r. Oznacza to, że wyżej wspominany termin biegł od dnia 8 października 2012 r. i został dotrzymany, bowiem skarżący złożył wniosek w dniu [...] października 2012 r. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 194 § 1 pkt 4 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, którego przedmiotem jest odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku. Jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Mając na uwadze treść tego przepisu za trafne należy uznać rozstrzygnięcie WSA w W. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, gdyż w okolicznościach sprawy wyrok ten, oddalający skargę M. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] stycznia 2012 r., zapadł po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 17 sierpnia 2012 r., o której terminie pismem z dnia 2 lipca 2012 r. Sąd zawiadomił skarżącego. Pismo zawierające zawiadomienie o terminie rozprawy jest prawidłowe, zrozumiałe i zawiera poprawne pouczenie (punkty od 1 do 8) w zakresie przysługujących skarżącemu praw. Mimo prawidłowego zawiadomienia, skarżący nie stawił się na rozprawę w dniu 17 sierpnia 2012 r. Stwierdzić należy, że czym innym jest niezrozumienie treści pouczenia, a czym innym jego błędna redakcja, uniemożliwiająca stronie postępowania przed sądem administracyjnym realizację gwarancji procesowych. Wyrok oddalający skargę mógł zatem zapaść i zapadł bez udziału skarżącego. Wyrokując pod nieobecność skarżącego Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że siedmiodniowy termin do zgłoszenia wniosku o doręczenie odpisu sentencji wyroku z uzasadnieniem rozpoczął bieg w dniu 17 sierpnia 2012 r. i upłynął dnia 24 sierpnia 2012 r. Z akt sprawy wynika, że we wskazanym okresie skarżący nie zgłosił do Sądu wniosku o doręczenie odpisu sentencji wyroku z uzasadnieniem. W tym miejscu podkreślić należy, że redakcja art. 141 § 2 p.p.s.a. nie budzi wątpliwości i skoro w niniejszej sprawie wyrok ogłoszono po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 17 sierpnia 2012 r., to od tego dnia biegł termin siedmiu dni do wystąpienia z wnioskiem o doręczenie odpisu sentencji wyroku z uzasadnieniem. Innej możliwości cytowany przepis nie przewiduje, bowiem wyroku nie wydano na posiedzeniu niejawnym i z tego powodu nie doręczono skarżącemu z urzędu. Użyty w treści art. 141 § 2 p.p.s.a. zwrot normatywny "albo od doręczenia odpisu sentencji wyroku" należy tak rozumieć, że dotyczy on możliwości zgłoszenia wniosku o uzasadnienie w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Jednakże w okolicznościach sprawy powyższy przepis w omówionej części nie miał zastosowania, gdyż wyrok był ogłoszony. Reasumując wyjaśnić trzeba, że termin do zgłoszenia wniosku o doręczenie odpisu sentencji wyroku z uzasadnieniem nie pozostawał dla skarżącego "otwarty" i przedmiotowy wniosek nie mógł być skutecznie złożony w każdym czasie. Godzi się również zauważyć, że wniosek o doręczenie odpisu sentencji wyroku z uzasadnieniem dla zrealizowania uprawnienia do wniesienia skargi kasacyjnej do NSA, powinien zawierać precyzyjnie określone żądanie, obejmujące dwa wskazane elementy łącznie i dla swej skuteczności musi być złożony w terminie ustawowym. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.