II GZ 443/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "O." Sp. z o.o. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 411/12 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi "O." Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie o niskich wygranych poza kasynem gry postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wyrokiem z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 411/12, po rozpoznaniu skargi "O." Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, w punkcie 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I Instancji; w punkcie 2. zasądził od Dyrektora Izby Celnej w O. na rzecz "O." Sp. z o.o. w R. kwotę 657 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; w punkcie 3. orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wskazał, że o kosztach postępowania sądowego, na które składają się w niniejszej sprawie: uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie 400 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa dla adwokata – 17 zł oraz wynagrodzenie adwokata w wysokości 240 zł, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270, dalej: p.p.s.a.) oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.; dalej: rozporządzenie z 28 września 2002 r.) W dniu [...] października 2012 r. "O." Sp. z o.o. w R., reprezentowana przez adwokata, złożyła zażalenie na postanowienie zawarte w pkt 2. wyroku w przedmiocie zasądzenia zwrotu kosztów sądowych w części błędnego rozstrzygnięcia o kosztach należnych skarżącej z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych, ewentualnie w oparciu o treść art. 195 § 2 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie sprawy na nowo przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. z uwagi na oczywistą zasadność zażalenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia z 28 września 2002 r. poprzez ich niezastosowanie, a przez to błędne ustalenie wysokości kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw skarżącej w postaci kosztów zastępstwa procesowego w stałej kwocie 240 zł, podczas gdy wynagrodzenie pełnomocnika powinny być obliczone stosunkowo od wartości przedmiotu sporu. W uzasadnieniu podniesiono, że w niniejszej sprawie stawka wynagrodzenia pełnomocnika powinna być ustalona zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 5 cyt. rozporządzenia, tj. w wysokości 2400 zł, obliczonej stosunkowo od wartości przedmiotu zaskarżenia – wymierzonej skarżącej kary w wysokości 12000 zł. Taki sposób ustalenia wynagrodzenia pełnomocnik uzasadnia fakt, iż wpis od skargi w niniejszej sprawie został właśnie wyliczony w oparciu o wartość przedmiotu zaskarżenia. W związku z powyższym Sąd powinien zasądzić na rzecz skarżącej łączną kwotę 2817 zł tytułem zwrotu niezbędnych kosztów postępowania, poniesionych przez Spółkę dla celowego dochodzenia jej praw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 200 p.p.s.a. wynika, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. prawidłowość rozstrzygnięcia w kwestii zasądzonych kosztów można poddać ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez wniesienie zażalenia na postanowienie orzekające o zwrocie kosztów, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącej nie wskazał wprawdzie powyższego przepisu jako podstawy wniesienia zażalenia, jednakże nie pociąga to za sobą negatywnych konsekwencji procesowych dla skarżącej w postaci odrzucenia zażalenia lub pozostawienia go bez rozpoznania, bowiem zgodnie z treścią art. 194 § 3 p.p.s.a., zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Wskazane w tym przepisie wymogi formalne stawiane zażaleniom nie zawierają zatem, w przeciwieństwie do wymogów formalnych stawianych skargom kasacyjnym, obowiązku przytoczenia podstaw prawnych wnoszonego środka odwoławczego, ani też powołania naruszonych przepisów. Przechodząc do rozważań nad zasadnością wniesionego zażalenia, wskazać należy, że niezbędnymi kosztami postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego, na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a., są: wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, koszty sądowe (tj. wpis, opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków) oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Ponadto zwrot wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego następuje w wysokości nie wyższej niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i obejmuje wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji, zasądzając na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, jako podstawę do obliczenia wynagrodzenia adwokata błędnie przyjął przepis § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 28 września 2002 r., stanowiący, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji " w innej sprawie" 240 zł. Przepis powyższy ma zastosowanie subsydiarne w stosunku do przepisów § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i b cyt. rozporządzenia, regulujących wysokość stawek minimalnych w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (lit. a) oraz za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – w wysokości 12000 zł, gdyż na taką kwotę opiewa kara pieniężna wymierzona zaskarżoną decyzją. Za takim rozumieniem przedmiotu zaskarżenia przemawia także okoliczność, że Sąd pierwszej instancji, wzywając skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 zł, wskazał jako podstawę do jego obliczenia § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193), który stanowi, że wpis wynosi 3% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł. Wobec przedstawionych powyżej okoliczności, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowienie w przedmiocie zasądzonych przez Sąd pierwszej instancji kosztów postępowania jest błędne. Skoro bowiem przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, to podstawą rozstrzygnięcia o kosztach powinien być § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a cyt. rozporządzenia z 28 września 2002 r. Mając na uwadze poczynione rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie należało uchylić, a Sąd pierwszej instancji, badając ponownie sprawę w zakresie kosztów, powinien kierować się powyższymi wytycznymi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie w zakresie kosztów postępowania.