I OZ 331/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 648/12 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2012 r. oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie zasiłku celowego. W dniu 18 stycznia 2013 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem Sędziego z dnia 23 stycznia 2013 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu poprzez wskazanie okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu i określenia daty ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie z dnia 4 lutego 2013 r. skarżący wyjaśnił, iż uchybienie terminów spowodowane było ciągłym brakiem pieniędzy na podstawowe potrzeby życiowe, zatem niemożliwym było wydawanie jakichkolwiek pieniędzy na podróże i korespondencję. W piśmie z dnia 8 marca 2013 r. przyznany pełnomocnik z urzędu oświadczył, iż popiera wniosek skarżącego o przywrócenie terminu. Zdaniem pełnomocnika, działania podejmowane przez skarżącego świadczą o tym, iż nie zrozumiał on pouczenia zawartego w piśmie skierowanym do niego. Postanowieniem z dnia 15 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Oceniając zasadność wniosku o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności Sąd wskazał, iż w piśmie doręczającym odpis zawiadomienia o terminie rozprawy skarżący został pouczony, że w sprawach, w których oddalono skargę uzasadnienie sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Rozprawa w niniejszej sprawie odbyła się w dniu 22 sierpnia 2012 r. i w tej także dacie został w sprawie niniejszej ogłoszony wyrok oddalający skargę. W tej sytuacji 7 – dniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku ekspirował z dniem 29 sierpnia 2012 r. Odnosząc się do argumentu skarżącego wskazującego na jego trudną sytuację materialną Sąd wyjaśnił, iż okoliczności dotyczące sytuacji materialnej strony nie mogą stanowić przesłanki do przywrócenia terminu. Odnosząc się do pisma pełnomocnika skarżącego Sąd wskazał, iż niezrozumienie pouczeń zawartych w zawiadomieniu o rozprawie nie jest przeszkodą, która uniemożliwia stronie dotrzymanie terminu. Okoliczność ta zatem nie usprawiedliwia braku winy w działaniu strony i uchybienia terminu. Konkludując, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że skarżący nie zrozumiał pouczenia w przedmiocie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Z pism skarżącego wynika jednoznacznie jego głębokie przekonanie, że sąd sporządzi uzasadnienie wyroku z urzędu. Skarżący nie był wówczas reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie posiada również wykształcenia prawniczego. Nadto skarżący nie złożył wniosku o uzasadnienie wyroku również z tej przyczyny, że nie miał środków finansowych na wysłanie korespondencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze należy podzielić ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 22 sierpnia 2012 r. oddalającego jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie zasiłku celowego. Przede wszystkim należy bowiem zauważyć, i na co wskazał również Sąd I instancji, że skarżący w zawiadomieniu o rozprawie został w sposób prawidłowy pouczony, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Nie można natomiast za usprawiedliwiający powód uchybienia ustawowego terminu uznać błędnych przekonań skarżącego co do przepisów postępowania przed sądem administracyjnym. Jeżeli zaś skarżący pomimo jasnego i zrozumiałego pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie nadal miał wątpliwości w kwestii sporządzenia uzasadnienia wyroku, to mógł zasięgnąć stosownej informacji w sekretariacie Sądu. Zaniechanie skarżącego w tej sprawie, który nie będąc obecny na rozprawie, dopiero w dniu 5 listopada 2012 r. zwrócił się do Sądu o przesłanie uzasadnienia wyroku, czyli ponad dwa miesiące od posiedzenia jawnego, uzasadnia wniosek, że nie można go uznać za osobę, która wykazała się taką starannością jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy procesowe. Odnosząc się zaś do podniesionego w zażaleniu argumentu braku środków finansowych na korespondencję należy zauważyć, że jak wynika z akt sprawy skarżący prowadził jednak drogą pocztową korespondencję z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, co potwierdzają jego liczne pisma znajdujące się w tychże aktach sprawy. Na marginesie należy także zauważyć, że skarżący prowadzi ponadto jeszcze inne sprawy sądowe w sprawach z zakresu pomocy społecznej oraz otrzymuje w ramach tej pomocy świadczenia. W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 marca 2013 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Z powyższego względu Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.