I SAB/Wa 135/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 15 lipca 2004 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 9 marca 2012 r. (data stempla pocztowego) A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 15 lipca 2004 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. oznaczonej jako [...] domagając się zobowiązania Prezydenta W. do wydania decyzji odnośnie odszkodowania za w/w nieruchomość. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w związku z brakiem działań Urzędu zmierzających do ustalenia wysokości zadośćuczynienia za pozbawienie należnego prawa wieczystego użytkowania, wystosował w dniu 2 listopada 2007 r. pismo z prośbą o przekazanie informacji odnośnie kwot i terminów wypłaty odszkodowania. Odpowiedź datowana na 13 listopada 2007 r. zawierała informację, iż wniosek o odszkodowanie zostanie rozpatrzony "w terminie przewidzianym do końca marca 2008 r.". Termin ten nie został dotrzymany, a w odpowiedzi na interwencję skarżącego organ pismem z dnia 6 listopada 2008 r. poinformował o ustaleniu nowej daty rozpatrzenia sprawy na 30 stycznia 2009 r., a następnie pismem z dnia 15 stycznia 2009 r. wskazano kolejny termin zakończenia postępowania administracyjnego 30 maja 2009 r. W piśmie z dnia 25 maja 2009 r. przewidziano nowy termin zakończenia postępowania - 30 września 2009 r. W dniu 13 października 2009 r. skarżący otrzymał kolejne pismo z informacją, iż " z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność zgromadzenia dowodów niezbędnych w sprawie, skarga nie może być załatwiona w terminie...". Przewidziano nowy termin zakończenia postępowania - do 30 stycznia 2010 r. W dniu 18 lutego 2010 r. skarżący A. S. otrzymał zawiadomienie, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do wydania merytorycznej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] Prezydent W. zawiesił z urzędu postępowanie do czasu przedłożenia postanowień sądu o nabyciu praw do spadku przez następców prawnych zmarłej uczestniczki postępowania H. K. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. organ podjął zawieszone postępowanie w sprawie. Pismem z dnia 30 lipca 2010 r. organ I instancji poinformował, że ze względu na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji i dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie jest możliwe rozpatrzenie przedmiotowego wniosku w terminie określonym w art. 35 kpa i poinformował, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do dnia 31 grudnia 2010 r. W dniu 22 marca 2011 r. zostało złożone zażalenie w trybie art. 37 kpa na nie załatwienie sprawy w terminie. Pismem z dnia 6 września 2011 r. Prezydent W. poinformował skarżącego, że decyzja zostanie wydana do końca grudnia 2011 r. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...] uznał wniesione zażalenie za nieuzasadnione. W związku z dalszym nie rozpoznaniem wniosku z dnia 15 lipca 2004 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W., podnosząc w uzasadnieniu, że organ nie dotrzymał wyznaczonych terminów na wydanie stosownego rozstrzygnięcia, czym naruszył art. 37 § 2 kpa. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że ze względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. Ponadto wskazano, iż w przedmiotowej sprawie konieczne będzie również wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość w/w nieruchomości Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 i 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a sąd oceniając czy organ pozostaje w bezczynności bierze zaś pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Wyjaśnić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z dnia 15 lipca 2004 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość. Art. 35 § 1 i 2 kpa nakłada na organ obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, natomiast art. 36 § 1 kpa stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ obowiązany jest zawiadomić strony podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2 art. 36 kpa). Zdaniem Sądu organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. W niniejszej sprawie, po wpłynięciu do organu wniosku A. S. z dnia 15 lipca 2004 r., po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 kpa, załatwienia sprawy przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, a sprawa powinna być załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 kpa. Organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami. Jeżeli tego nie czyni i nie załatwia sprawy w terminie, to pozostaje w bezczynności lub też postępowanie prowadzone jest przewlekle. Z akt sprawy wynika, iż Prezydent W. nie tylko do dnia wniesienia skargi ale i do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie nie rozpoznał wniosku z dnia 15 lipca 2004 r., i nie załatwiając sprawy przekroczył wskazane terminy przewidziane w kpa. Stwierdzić zatem należy, że organ I instancji przez ponad osiem lat podejmował opieszale czynności, które w zasadzie pozorowały tylko pracę organu; potwierdza to również nie wydanie przez organ decyzji po podjęciu zawieszonego w dniu [...] lutego 2010 r. postępowania (postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r.), skoro jak twierdził organ w piśmie do strony skarżącej z dnia 18 lutego 2010 r. - zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do wydania merytorycznej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Prezydent W. naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7, 8, 9, 12 kpa, jak również terminy załatwiania spraw administracyjnych określone w art. 35 oraz 36 kpa. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że bezczynność Prezydenta W. – jakkolwiek naganna, nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Organ ten, mimo że opieszale, podejmował jednak czynności zmierzające do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.