I FZ 251/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2567/11 oddalające wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 11 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2567/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 11 lutego 2011 r., wydaną w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r. Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie Sąd pierwszej instancji podał, że pismem z dnia 8 sierpnia 2011 r. podatnik złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 11 lutego 2011 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w dniu 2 sierpnia 2011 r. otrzymał od Naczelnika Urzędu Skarbowego W. pismo, z którego wynikało, że w jego sprawie Dyrektor Izby Skarbowej wydał dnia 11 lutego 2011 r. decyzję. Skarżący wskazał, iż nie otrzymał ww. decyzji, jak również nie miał awiza w tej sprawie. Z akt sprawy dowiedział się, że przesyłka była awizowana i nie odebrana przez niego. Podkreślił, iż w czasie kiedy przesyłka była awizowana był cały czas w W. i w tym okresie odbierał korespondencję. Zaznaczył, że zawsze odbierał w terminie wszelką korespondencję, natomiast przedmiotowa przesyłka nigdy nie była awizowana, zaś adnotacje na kopercie są nieprawdziwe. Podniósł, że praca Urzędu Pocztowego, który dostarcza mu korespondencję była przedmiotem wielu jego skarg. Do wniosku dołączył korespondencję prowadzoną z Urzędami Pocztowymi dotyczącą nieprawidłowości w doręczaniu mu przesyłek pocztowych. Dokonując merytorycznej oceny wniosku podatnika Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż nie uprawdopodobnił on braku winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane przez niego we wniosku o przywrócenie terminu nie dawały podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia WSA w Warszawie zwrócił uwagę, iż z treści znajdującej się w aktach administracyjnych koperty, zawierającej wydaną w sprawie decyzję Dyrektora Izby Skarbowej wynika, iż przesyłka została dwukrotnie awizowana: w dniu 22 lutego 2011 r. i w dniu 2 marca 2011 r., a z adnotacji widniejącej na załączonym do koperty zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, iż zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym W. [...] umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Natomiast pozostające w opozycji do powyższego twierdzenia strony, zdaniem Sądu, były jednostronne i nie zostały zobiektywizowane. Mimo, iż skarżący wszczął postępowanie reklamacyjne przed Urzędem Pocztowym, to jego reklamacja nie została uwzględniona. Świadczy o tym, w opinii WSA, załączone przez skarżącego pismo Urzędu Pocztowego z dnia 19 października 2011 r., z którego wynika, iż Poczta Polska S.A. nie znalazła podstaw do uznania kierowanych pod jej adresem zarzutów podatnika odnośnie nieprawidłowego doręczania mu przesyłek oraz nie pozostawiania mu w skrzynce oddawczej dokumentów awiza. Zaś przesyłka o nr [...] (zawierająca przedmiotową decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W.) wobec niemożności doręczenia osobistego, została złożona w Urzędzie Pocztowym o czym skarżący został powiadomiony stosownymi dokumentami awizo, złożonymi do jego skrzynki pocztowej. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wywiódł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. We wniesionym środku zaskarżenia podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując oceny jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wadliwie i wycinko ocenił dostarczone przez niego dowody, potwierdzające naganną pracę Urzędu Pocztowego na ul. [...] w W. Stwierdził też, że adnotacje dokonane przez pracownika Urzędu na kopercie korespondencji, że przesyłka była awizowana, nie są żadnym dowodem w sprawie, gdyż nie dowodzą, iż awiza te faktycznie trafiły do jego skrzynki odbiorczej. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji i wydanie postanowienia o przywróceniu terminu do złożenia skargi do Sądu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do rozpoznania zażalenia w pierwszej kolejności, należy wskazać, że zagadnienie prawne odnoszące się do instytucji przywrócenia terminu zostało uregulowane przepisami art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako P.p.s.a.). Dalej podkreślenia wymaga okoliczność, iż strona wnosząc o przywrócenie terminu wskazała, że nie została jej doręczona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, a nawet nie była ta przesyłka awizowana. Zatem w istocie strona podniosła okoliczności dotyczące nieprawidłowości w doręczeniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Zgodnie bowiem z art. 150 § 1, § 1a i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze. zm., dalej również jako: Ordynacja podatkowa lub O.p.) w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 148 § 1 i art. 149, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Owe zawiadomienie (awizo) umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W judykaturze podkreśla się, że fikcja prawna doręczenia jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Domniemanie doręczenia pisma nie nastąpi zatem w razie niespełnienia warunków określonych w przepisach i nie wywoła skutków prawnych dla strony dokonującej czynności procesowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2011 r., I GZ 163/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Skoro zatem strona twierdzi, że nie została zawiadomiona o pozostawieniu przesyłki zawierającej decyzje organu odwoławczego, to doszło do nieprawidłowości w doręczeniu decyzji. W konsekwencji nie rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi z art. 53 § 1 P.p.s.a. Datą wyznaczającą początek tego terminu jest bowiem dzień doręczenia rozstrzygnięcia. Instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona wykazuje brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności. Natomiast w przypadku, gdy strona twierdzi, że termin nie rozpoczął swojego biegu, albowiem naruszono przepisy o doręczeniu, nie dokonując zawiadomienia o złożonej w urzędzie pocztowym przesyłce, nie ma mowy o przywróceniu terminu. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu. Jest to bowiem konsekwencja tego, że strona nie może uchybić terminowi, który jeszcze nie rozpoczął biec. Zagadnienie oceny prawidłowości doręczenia stronie decyzji organu drugiej instancji może być przedmiotem rozstrzygnięcia przez wojewódzki sąd administracyjny na etapie kontroli wstępnej wniesionej skargi w aspekcie dochowania terminu jej złożenia. Negatywne rozstrzygnięcie w tym zakresie może być kwestionowane przez stronę w drodze skargi kasacyjnej na postanowienie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w zażaleniu zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie zaskarżone postanowienie, pomimo błędnego uzasadnienia, jest zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.