II OZ 101/13

Dnia 26 lutego 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2012 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1088//12 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi K.B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2012 roku Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek K.B. (dalej jako "skarżący") o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, ze pismem z dnia 18 czerwca 2012 r. przesłano skarżącemu odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie wezwania do uiszczenia wpisu. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 czerwca 2012 r. Termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 27 czerwca 2012 r. W dniu 29 czerwca 2012 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2012 r. Sąd I instancji odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi. W dniu 7 września 2012 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że kolejność zdarzeń, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie spowodowała, że pełnomocnik nie ma praktycznej żadnej możliwości podjęcia działań w interesie skarżącego, w tym zachowania terminu do wniesienia skargi. Wskazano ponadto, że za zasadnością wniosku przemawia fakt, iż skarżący znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej i osobistej. Odrzucając wniosek Sąd I instancji wskazał, że za niedopuszczalny należy uznać wniosek o przywrócenie terminu, któremu strona nie uchybiła. Oznacza to, że niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu ma miejsce w sytuacji, gdy w ogóle do przekroczenia terminu nie doszło a czynność dokonana została w ustawowym terminie. Sąd I instancji wyjaśnił, że zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. doręczono skarżącemu w dniu 10 kwietnia 2012 r. Termin do wniesienia skargi upłynął zatem w dniu 10 maja 2012 r. Skargę na powyższą decyzję skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 9 maja 2012 r., a zatem z zachowaniem wymaganego terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o uchylenie postanowienia w całości i przywrócenie terminu do wniesienia skargi ewentualnie o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 zwanej dalej "p.p.s.a.") spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Niewątpliwie jednym z przypadków niedopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu jest złożenie wniosku dotyczącego terminu, do którego uchybienia nie doszło. W niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu był niedopuszczalny, bowiem skarżący zachował termin do wniesienia skargi. Pełnomocnik skarżącego wykazuje w skardze kasacyjnej, że wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi było jedynym środkiem prawnym pozwalającym na merytoryczne rozpoznanie skargi. Z poglądem tym nie sposób się zgodzić. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący nie uchybił terminowi do wniesienia skargi, natomiast uchybił terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, z jednej strony nie uiszczając stosownej opłaty, z drugiej zaś wnosząc wniosek o przyznanie prawa pomocy już po upływie terminu do uiszczenia wpisu. W związku z tym skarżący powinien wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, o ile istnieją powody uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu tego terminu. Jednocześnie skarżący powinien uiścić wpis bądź też wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi, co byłoby równoważne z dokonaniem czynności objętej wnioskiem. Przyznane skarżącemu w niniejszej sprawie prawo pomocy nie obejmuje wpisu sądowego od skargi, bowiem wniosek o prawo pomocy został złożony już po upływie terminu do uiszczenia wpisu, a więc dotyczy wszelkich kosztów sądowych, do uiszczenia których skarżący byłby zobowiązany po przyznaniu przedmiotowego zwolnienia. Wbrew więc twierdzeniom zażalenia nie można uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie pozbawia pełnomocnika skarżącego możliwości działania, a Sąd I instancji prawidłowo odrzucił wniosek o przywrócenie terminu jako niedopuszczalny. Na marginesie dodać należy, że nawet przyjęcie, iż skarżący wystąpił z nową skargą, a więc niejako wszczyna postępowanie od nowa, wiąże się z praktycznymi trudnościami. Po pierwsze, skarga ta wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu powinna zostać złożona za pośrednictwem organu administracji, a nie, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie bezpośrednio do Sądu I instancji ze wskazaniem już sygnatury sprawy już zarejestrowanej. Po drugie, przyznanie skarżącemu prawa pomocy dotyczy tylko i wyłącznie tej konkretnej sprawy, a więc złożenie nowej, nawet identycznie brzmiącej skargi, wiązałoby się wszczęciem kolejnego postępowania sądowoadministracyjnego, w którym wyznaczony z urzędu pełnomocnik nie byłby uprawniony do występowania na mocy przyznanego prawa pomocy, a co najwyżej na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych. Z powyższych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.