I OZ 771/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1355/12 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi T.G. na działanie Wojewody Mazowieckiego postanawia: oddalić zażalenie. T.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na działania Wojewody Mazowieckiego polegające na doprowadzeniu do zaniedbań kilkudziesięciu grobów wojennych na cmentarzu w Legionowie. Skarżący wskazał na zły stan tablic z danymi poległych żołnierzy i uznał, iż stanowi to łamanie prawa. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1355/12 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia odwołując się do treści art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012. r. poz. 270 dalej "P.p.s.a.") wskazał, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że z oczywistą bezzasadnością skargi mamy do czynienia wówczas, gdy bez konieczności dokonywania głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie jasne, że skarga nie może zostać uwzględniona. Oczywista bezzasadność skargi w rozumieniu powołanego przepisu oznacza także oczywistą niedopuszczalność skargi do sądu administracyjnego. Wskazał, że skarżący wniósł do Wojewody Mazowieckiego za pośrednictwem poczty elektronicznej liczne pisma zatytułowane "wezwania do usunięcia naruszenia prawa w/s zaniedbań grobów wojennych". Z wyjaśnień organu, zawartych w odpowiedzi na skargę, wynika, że nie toczyło się i obecnie nie toczy się żadne postępowanie administracyjne z udziałem skarżącego, w toku którego ww. pisma mogłyby zostać złożone. Następnie skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powielając swoje zarzuty względem Wojewody Mazowieckiego dotyczące przedstawionej sprawy. Kwestionuje zatem działania (zaniedbania) organu w sprawach wynikających z ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych (Dz. U. Nr 39, poz. 311 ze zm.). W ocenie Sądu pierwszej instancji złożona w rozpoznawanej sprawie skarga zawiera zarzut wadliwej działalności organu i stanowi w istocie skargę na działanie organu administracji w rozumieniu art. 227 K.p.a. Tymczasem w sprawach tego rodzaju sądy administracyjne nie są właściwe. Skargi zawarte w Dziale VIII K.p.a. (w tym skarga z art. 227 K.p.a.) związane są z krytyką wykonywania zadań przez właściwe organy lub ich pracowników. Skargi te zatem nie podlegają kontroli sądu administracyjnego zarówno na podstawie art. 3 P.p.s.a., jak i na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia T.G. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z kolei, zgodnie z art. 58 § 1 pkt. 1 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jeżeli zatem skarga została wniesione w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego, to uprawnia to do oddalenia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że przedmiotem wniesionej przez skarżącego skargi jest działanie Wojewody Mazowieckiego polegające na doprowadzeniu do zaniedbań kilkudziesięciu grobów wojennych na cmentarzu w Legionowie. Skarga T.G. nie mieści się zatem we właściwości sądu administracyjnego zakreślonej w art. 3 § 2 P.p.s.a. Jak trafnie wywiódł Sąd pierwszej instancji, wniesiona w tej sprawie skarga stanowi w istocie skargę na działanie organu administracji w rozumieniu art. 227 K.p.a, a w tego rodzaju sprawach sądy administracyjne nie są właściwe. Z tego względu złożony w tej sprawie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, na podstawie art. 247 P.p.s.a., podlegał oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.