VII SA/Wa 1087/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2011r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji otworów okiennych skargę oddala Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2011r [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołań [...] Sp. z o.o. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] i [...] Sp. z o.o. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] września 2010r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakładającą na [...] Sp. z o.o obowiązek likwidacji w zakreślonym terminie dwóch samowolnie wykonanych otworów okiennych w ścianie budynku przy ul. [...] w [...] w granicy z działką nr [...] i [...] z obr. [...], w lokalu nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania z którego wynika, iż w zachodniej ścianie budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w granicy działki znajduje się 15 samowolnie wykonanych okien. Organ nie ustalił precyzyjnie daty wykonania tych okien przyjmując, że fakt ten miał miejsce przed 1995 r. Organ podkreślił, że wykonanie okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki jest niezgodne z warunkami technicznymi obowiązującymi w każdym z dotychczas obowiązujących reżimów prawnych. Wobec powyższego ustalenie daty samowolnego wykonania okien pozostaje bez wpływu na stwierdzony ponad wszelką wątpliwość fakt, że okna zostały wykonane samowolnie z naruszeniem warunków technicznych co uniemożliwia prowadzenie postępowania legalizacyjnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż wcześniejszą decyzją z dnia [...] lutego 2009 r, nr [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2008r i orzekł na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakładając na Wspólnotę Mieszkaniową [...] obowiązek likwidacji w zakreślonym terminie 15 okien w ścianie budynku przy ul. [...] w [...] w granicy z działkami. Następnie decyzja organu odwoławczego z dnia [...] lutego 2009 r, nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r, sygn.akt. VII sa/Wa 672/09. Z oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku wynika, że " wyjaśnienie kwestii położenia okien ma priorytetowe znaczenie dla ustalenia osoby zobowiązanej do ich likwidacji, albowiem odpowiedzialność wspólnoty może dotyczyć części wspólnych budynku tj. okien w pomieszczeniach niesłużących do wyłącznego użytku właściciela ( np. klatka schodowa )". Ponadto " organ winien dokonać próby ustalenia, kto jest bezpośrednim sprawcą samowoli budowlanej, a w konsekwencji zbadać, czy istnieje możliwość nałożenia obowiązków w pierwszej kolejności na " inwestora". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż organ pierwszej instancji w celu ustalenia sprawców samowoli budowlanej wezwał obecnych właścicieli lokali, w których wybito otwory okienne, do złożenia wyjaśnień w tej sprawie oraz przeprowadził oględziny przedmiotowych lokali. Według oświadczeń mieszkańców budynku oraz administratora budynku okna w lokalach zostały wybudowane przez ich poprzednich najemców lub w przypadku lokalu nr [...] przez poprzedniego właściciela i nie są w stanie określić terminu ich budowy. W trakcie dokonanch oględzin stwierdzono, iż wszystkie wykonane okna, będące przedmiotem postępowania, znajdują się w lokalach mieszkalnych lub użytkowych, brak jest natomiast okien w częściach wspólnych budynku. Właścicielem większości lokali, w których znajdują się przedmiotowe okna jest Spółka [...] Sp. z o.o., natomiast dwa lokale - nr [...] i [...] zostały wyodrębnione i są własnością odpowiednio J. i L.F. oraz [...] Sp. z o.o. W imieniu firmy [...] Sp. z o.o., w dniu 17 czerwca 2010r. pełnomocnik – r.pr. P.W. oświadczył, iż większościowy właściciel nieruchomości nie posiada żadnej wiedzy na temat inwestorów wybicia przedmiotowych okien oraz nie ma możliwości uzyskania takich informacji "Spółka przejęła w znacznej części budynek około 4 lata temu od spadkobierców z wybitymi już oknami." Potwierdzono również, iż spółka [...], z wyłączeniem 2 wyodrębnionych lokali (nr [...] i nr [...]), jest wyłącznym właścicielem lokali, w których znajdują się wykonane okna. Przedstawiciel firmy administrującej budynkiem przy ul. [...] - [...] w dniu 29 czerwca 2010r. oświadczył, iż "brak jest dokumentów potwierdzających, kto wykonał okna w ścianie będącej w ostrej granicy". W związku z powyższym organ powiatowy decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2010r., nałożył na [...] Sp. z o.o. obowiązek likwidacji samowolnie wykonanych otworów okiennych, w lokalu nr [...], wskazując, że wykonanie okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki jest niezgodne z warunkami technicznymi obowiązującymi w każdym z obowiązujących do tej pory reżimów prawnych, a zatem również z aktualnie obowiązującym § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W sytuacji zaś prowadzenia robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach zastosowanie ma tryb przewidziany w art. 50-51 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, a opisany stan wypełnia przesłankę art. 51 ust.1 pkt 2 powołanej ustawy. Odwołania od tej decyzji złożyli [...] Sp. z o.o. oraz Wspólnota Mieszkaniowa [...] i [...] Sp. z o.o. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji poczynił wszelkie możliwe starania mające na celu ustalenie daty popełnienia samowoli budowlanej oraz jej sprawców. Właścicielem lokalu nr [...] w którym znajdują się dwa samowolnie wybite okna w ścianie budynku w granicy działki jest [...] Sp. z o.o. Ani obecny właściciel, ani mieszkańcy budynku i jego administrator nie posiadają wiedzy, kto był inwestorem przedmiotowych okien. Także Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu [...] nie potrafił udzielić takiej informacji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, iż wykonanie okien nastąpiło przed 1995 rokiem. Zdaniem organu odwoławczego bezspornym w sprawie jest, iż osoby, które dopuściły się samowoli budowlanej nie posiadają obecnie żadnego tytułu prawnego do nieruchomości i w żaden sposób z niej nie korzystają. Okoliczność ta uzasadnia nałożenie obowiązku wynikającego z art. 52 ustawy Prawo budowlane na obecnego właściciela lokalu mieszkalnego, w którym okna zostały zrealizowane. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła złożyła [...] Sp. z o.o., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności ewentualnie jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca zarzuciła organom wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a.) skutkującym nieważnością zaskarżonej decyzji, brak zapewnienia Skarżącym możliwości zapoznania się przed wydaniem decyzji z całością zebranego materiału dowodowego (naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.); nie przeprowadzenie przez organ II instancji dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 k.p.a.); nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia, w jakim okresie powstały otwory okienne w ścianie budynku przy ul. [...] oraz niepodjęcie żadnych działań w celu ustalenia inwestora zgodnie z art. 52 ustawy prawo budowlane (naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.); nie nałożenie obowiązku zamurowania okien na inwestora (naruszenie art. 52 ustawy prawo budowlane); nie sporządzenie protokółu z oględzin, które odbyły się dnia 28 stycznia 2011 r. (naruszenie art. 67 § 1 i § 2 ust. 3 k.p.a.); nie odniesienie się przez organ odwoławczy do zarzutu naruszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie Skarżącym zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym (naruszenie art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.). W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem i dokonana w tym aspekcie ocena zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia prawa, dlatego skarga, jako niezasadna podlega oddaleniu. Podstawowe znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy ma kwestia związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r, sygn. akt VII SA/Wa 672/09. Wskazanym wyrokiem uchylona została wcześniejsza decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r, nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r, nr [...] wydana na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakładała na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek likwidacji okien w ścianie budynku przy ul. [...] w [...] w granicy z działkami. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r, nr 153, poz 1270 ze zm ) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku wynika, że za prawidłowe uznał Sąd ustalenia organu, odnoszące się do wykonania w warunkach samowoli budowlanej okien w ścianie budynku mieszkalnego posadowionej w granicy z działką sąsiednią. Sąd podzielił stanowisko organu, iż doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem możliwe jest wyłącznie poprzez nakazanie zamurowania przedmiotowych okien. Prawidłowo także w ocenie Sądu zastosowane zostały przepisy Prawa budowlanego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia to jest przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane. Jednocześnie Sąd wskazał, iż w sytuacji, gdy okno służy wyłącznie do użytku właściciela lokalu nie stanowi ono nieruchomości wspólnej dlatego "wyjaśnienie kwestii położenia przedmiotowych okien będzie miało priorytetowe znaczenie dla ustalenia osoby zobowiązanej do ich likwidacji, albowiem odpowiedzialność wspólnoty może dotyczyć części wspólnych budynku tj. okien w pomieszczeniach niesłużących do wyłącznego użytku właściciela (np. klatka schodowa )". W ocenie Sądu organ powinien dokonać próby ustalenia, kto jest bezpośrednim sprawcą samowoli budowlanej, a w konsekwencji zbadać, czy istnieje możliwość nałożenia obowiązków w pierwszej kolejności na " inwestora". Stosując się do oceny prawnej organy nadzoru budowlanego ustaliły, iż wszystkie wykonane okna znajdują się w lokalach mieszkalnych lub użytkowych, brak jest natomiast okien w częściach wspólnych budynku. Właścicielem lokalu nr [...] w którym znajdują się dwa samowolnie wykonane okna jest [...] Sp. z o.o. Własność lokalu nr [...] nie była kwestionowana i wynika z załączonego do akt sprawy wypisu w księgi wieczystej. Właścicielem większości lokali, w których znajdują się przedmiotowe okna jest Spółka [...] Sp. z o.o. W dniu 17 czerwca 2010r działający w imieniu firmy [...] Sp. z o.o.,. pełnomocnik – r.pr. P.W. oświadczył, iż większościowy właściciel nieruchomości nie posiada żadnej wiedzy na temat inwestorów wybicia przedmiotowych okien oraz nie ma możliwości uzyskania takich informacji "Spółka przejęła w znacznej części budynek około 4 lata temu od spadkobierców z wybitymi już oknami." Przedstawiciel firmy administrującej budynkiem przy ul. [...] - [...] w dniu 29 czerwca 2010r oświadczył, iż "brak jest dokumentów potwierdzających, kto wykonał okna w ścianie będącej w ostrej granicy". Z ustaleń organów wynika, iż osoby, które dopuściły się samowoli budowlanej nie posiadają obecnie żadnego tytułu prawnego do nieruchomości i w żaden sposób z niej nie korzystają. W przedstawionym wyżej stanie faktycznym sprawy nietrafny jest zarzut niepodjęcia żadnych działań w celu ustalenia inwestora zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane. Z dyspozycji art. 52 ustawy Prawo budowlane niewątpliwie wynika, że w pierwszej kolejności nakaz dokonania likwidacji samowolnie wykonanych okien wynikający z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] września 2010r powinien być skierowany do inwestora. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 52 ustawy Prawo budowlane podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego do władania obiektem, pozwalającego na wykonanie decyzji ( wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 r, II OSK 522/06, wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r, II OSK 158/07, LEX nr 468723 ). Nie ma możliwości nałożenia obowiązku na inwestora, który utracił tytuł prawny do nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo nałożyły obowiązek likwidacji samowoli budowlanej na skarżącą, która jest obecną właścicielką lokalu mieszkalnego. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe. Zarzut braku dokładnego wyjaśnienia, w jakim okresie powstały otwory okienne jest nieuzasadniony z uwagi na ocenę prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r, sygn. akt. VII SA/Wa 672/09. Z oceny tej wynika, iż "niezależnie od daty powstania przedmiotowych okien prawidłowo zastosowano przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r". Sąd wskazał również, iż "bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje data wykonania otworów okiennych". Warunkiem uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przepisów procesowych jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca zarzucając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., art. 136 k.p.a, art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 67 § 1 i § 2 ust. 3 k.p.a nie wykazała aby naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uznając, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz 1270 ze zm ).