VII SA/Wa 1086/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2011r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...], [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji otworów okiennych oddala skargi Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2011r [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołań [...] Sp. z o.o. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] " [...] i [...] Sp. z o.o. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] września 2010r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakładającą na [...] Sp. z o.o obowiązek likwidacji w zakreślonym terminie dwóch samowolnie wykonanych otworów okiennych w ścianie budynku przy ul. [...] w [...] w granicy z działką nr [...] i [...] z obr. [...], w lokalu nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania z którego wynika, iż w zachodniej ścianie budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w granicy działki znajduje się 15 samowolnie wykonanych okien. Organ nie ustalił precyzyjnie daty wykonania tych okien przyjmując, że fakt ten miał miejsce przed 1995 r. Organ podkreślił, że wykonanie okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki jest niezgodne z warunkami technicznymi obowiązującymi w każdym z dotychczas obowiązujących reżimów prawnych. Wobec powyższego ustalenie daty samowolnego wykonania okien pozostaje bez wpływu na stwierdzony ponad wszelką wątpliwość fakt, że okna zostały wykonane samowolnie z naruszeniem warunków technicznych co uniemożliwia prowadzenie postępowania legalizacyjnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż wcześniejszą decyzją z dnia [...] lutego 2009 r, nr [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2008r i orzekł na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakładając na Wspólnotę Mieszkaniową [...] obowiązek likwidacji w zakreślonym terminie 15 okien w ścianie budynku przy ul. [...] w [...] w granicy z działkami. Następnie decyzja organu odwoławczego z dnia [...] lutego 2009 r, nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r, sygn.akt. VII sa/Wa 672/09. Z oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku wynika, że " wyjaśnienie kwestii położenia okien ma priorytetowe znaczenie dla ustalenia osoby zobowiązanej do ich likwidacji, albowiem odpowiedzialność wspólnoty może dotyczyć części wspólnych budynku tj. okien w pomieszczeniach niesłużących do wyłącznego użytku właściciela ( np. klatka schodowa )". Ponadto " organ winien dokonać próby ustalenia, kto jest bezpośrednim sprawcą samowoli budowlanej, a w konsekwencji zbadać, czy istnieje możliwość nałożenia obowiązków w pierwszej kolejności na " inwestora". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż organ pierwszej instancji w celu ustalenia sprawców samowoli budowlanej wezwał obecnych właścicieli lokali, w których wybito otwory okienne, do złożenia wyjaśnień w tej sprawie oraz przeprowadził oględziny przedmiotowych lokali. Według oświadczeń mieszkańców budynku oraz administratora budynku okna w lokalach zostały wybudowane przez ich poprzednich najemców lub w przypadku lokalu nr 37 przez poprzedniego właściciela i nie są w stanie określić terminu ich budowy. W trakcie dokonanch oględzin stwierdzono, iż wszystkie wykonane okna, będące przedmiotem postępowania, znajdują się w lokalach mieszkalnych lub użytkowych, brak jest natomiast okien w częściach wspólnych budynku. Właścicielem większości lokali, w których znajdują się przedmiotowe okna jest Spółka [...] Sp. z o.o., natomiast dwa lokale - nr [...] i [...] zostały wyodrębnione i są własnością odpowiednio J. i L.F. oraz [...] Sp. z o.o. W imieniu firmy [...] Sp. z o.o., w dniu 17 czerwca 2010r. pełnomocnik - r.pr. P.W. oświadczył, iż większościowy właściciel nieruchomości nie posiada żadnej wiedzy na temat inwestorów wybicia przedmiotowych okien oraz nie ma możliwości uzyskania takich informacji "Spółka przejęła w znacznej części budynek około 4 lata temu od spadkobierców z wybitymi już oknami." Potwierdzono również, iż spółka [...], z wyłączeniem 2 wyodrębnionych lokali (nr [...] i nr [...]), jest wyłącznym właścicielem lokali, w których znajdują się wykonane okna. Przedstawiciel firmy administrującej budynkiem przy ul. [...] - [...] w dniu [...] czerwca 2010r. oświadczył, iż "brak jest dokumentów potwierdzających, kto wykonał okna w ścianie będącej w ostrej granicy". W związku z powyższym organ powiatowy decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2010r, nałożył na [...] Sp. z o.o. obowiązek likwidacji samowolnie wykonanych otworów okiennych, w lokalu nr 37, wskazując, że wykonanie okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki jest niezgodne z warunkami technicznymi obowiązującymi w każdym z obowiązujących do tej pory reżimów prawnych, a zatem również z aktualnie obowiązującym § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W sytuacji zaś prowadzenia robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach zastosowanie ma tryb przewidziany w art. 50-51 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, a opisany stan wypełnia przesłankę art. 51 ust.1 pkt 2 powołanej ustawy. Odwołania od tej decyzji złożyli [...] Sp. z o.o. oraz Wspólnota Mieszkaniowa [...] i [...] Sp. z o.o. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji poczynił wszelkie możliwe starania mające na celu ustalenie daty popełnienia samowoli budowlanej oraz jej sprawców. Właścicielem lokalu nr 37 w którym znajdują się dwa samowolnie wybite okna w ścianie budynku w granicy działki jest [...] Sp. z o.o. Ani obecny właściciel, ani mieszkańcy budynku i jego administrator nie posiadają wiedzy, kto był inwestorem przedmiotowych okien. Także Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu m.st. Warszawy nie potrafił udzielić takiej informacji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, iż wykonanie okien nastąpiło przed 1995 rokiem. Zdaniem organu odwoławczego bezspornym w sprawie jest, iż osoby, które dopuściły się samowoli budowlanej nie posiadają obecnie żadnego tytułu prawnego do nieruchomości i w żaden sposób z niej nie korzystają. Okoliczność ta uzasadnia nałożenie obowiązku wynikającego z art. 52 ustawy Prawo budowlane na obecnego właściciela lokalu mieszkalnego, w którym okna zostały zrealizowane. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] oraz [...] Sp. z o.o. reprezentowane przez r.pr. P.W., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności ewentualnie jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca zarzuciła organom wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a.) skutkującym nieważnością zaskarżonej decyzji, brak zapewnienia Skarżącym możliwości zapoznania się przed wydaniem decyzji z całością zebranego materiału dowodowego (naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.); nie przeprowadzenie przez organ II instancji dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 k.p.a.); nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia, w jakim okresie powstały otwory okienne w ścianie budynku przy ul. [...] oraz niepodjęcie żadnych działań w celu ustalenia inwestora zgodnie z art. 52 ustawy prawo budowlane (naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.); nie nałożenie obowiązku zamurowania okien na inwestora (naruszenie art. 52 ustawy prawo budowlane); nie sporządzenie protokółu z oględzin, które odbyły się dnia 28 stycznia 2011 r. (naruszenie art. 67 § 1 i § 2 ust. 3 k.p.a.); nie odniesienie się przez organ odwoławczy do zarzutu naruszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie Skarżącym zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym (naruszenie art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.). W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz 1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Istnienie legitymacji skargowej podlega badaniu przez sąd administracyjny. Legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić podmiot, który wykazuje istnienie związku między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie skargi złożone zostały przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] oraz [...] Sp. z o.o. Podmioty te zostały uznane za stronę w postępowaniu przed organem i doręczono im zaskarżoną decyzję. Wylegitymowanie się przez skarżących istnieniem decyzji administracyjnej, którą im doręczono, jest wystarczającym powodem do rozpoznania, a nie odrzucenia skargi. Jednakże w toku rozpoznania skargi zadaniem Sądu jest zbadanie, czy uprawnienie do wniesienia skargi oparte jest na rzeczywiście istniejącym interesie prawnym wynikającym z konkretnej normy prawa materialnego. Pojęcie strony jest związane z kategorią prawa materialnego co oznacza, że interes prawny wnoszącego skargę musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Tym samym, status strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może wynikać z uznania jakiegokolwiek podmiotu za stronę, choćby to uczynił organ administracji publicznej. W niniejszej sprawie przy analizie legitymacji strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] zasadnicze znaczenie ma wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r, sygn.akt. VII sa/Wa 672/09. Z oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku wynika, że " wyjaśnienie kwestii położenia okien ma priorytetowe znaczenie dla ustalenia osoby zobowiązanej do ich likwidacji, albowiem odpowiedzialność wspólnoty może dotyczyć części wspólnych budynku tj. okien w pomieszczeniach niesłużących do wyłącznego użytku właściciela ( np. klatka schodowa)". Organy związane oceną prawną przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustaliły, iż wszystkie wykonane okna, będące przedmiotem postępowania, znajdują się w lokalach mieszkalnych lub użytkowych, brak jest natomiast okien w częściach wspólnych budynku. Właścicielem większości lokali, w których znajdują się przedmiotowe okna jest Spółka [...] Sp. z o.o., natomiast dwa lokale - nr [...] i [...] zostały wyodrębnione i są własnością odpowiednio J. i L.F. oraz [...] Sp. z o.o. Zaskarżoną decyzją obowiązek likwidacji samowolnie wykonanych dwóch okien został nałożony na właściciela lokalu mieszkalnego nr 37, którym jest [...] Sp. z o.o. Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa [...] nie wykazała istnienia związku między sferą jej indywidualnych praw i obowiązków, a rozstrzygnięciem zaskarżonego aktu. Skarżąca Wspólnota nie wskazała na przepisy, które mogłyby stanowić podstawę jej interesu prawnego. W odniesieniu do zaskarżonej decyzji nie został wskazany żaden przepis prawa materialnego, z którego można byłoby wywodzić uprawnienie lub obowiązek skarżącej Wspólnoty pozostający w związku z treścią zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi, rozumianego jako istnienie związku między sferą jej indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem. Legitymacji do złożenia skargi nie posiada również skarżący [...] Sp. z o.o. Z akt sprawy nie wynika aby skarżącego [...] Sp. z o.o. łączył jakikolwiek stosunek prawny z podmiotem zobowiązanym do wykonania nałożonych obowiązków bądź Wspólnotą Mieszkaniową [...]. Brak interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. powoduje, że skargi podlegają oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).