VI SA/Wa 2037/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na pismo Dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego w B. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w sprawie odmowy wpisu na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów postanawia odrzucić skargę Dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego w B. na wniosek Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B., działając na podstawie § 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz doradztwa odnośnie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej (Dz. U. Nr 89, poz. 545 oraz z 2010 r. Nr 3 poz, 17) skreślił R. S. z listy ekspertów przyrodniczych i poinformował go o skreśleniu pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Po rozpoznaniu odwołania R. S. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy skreślenie R. S. z listy ekspertów przyrodniczych. Na pismo Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi x dnia [...] października 2010 r. R. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 21 marca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2580/10 uchylono zaskarżoną czynność i utrzymane nią w mocy skreślenie R. S. z listy ekspertów przyrodniczych. Skarżący został ponownie wpisany na listę ekspertów przyrodniczych botaników. R. S., zwany dalej skarżącym, poprzez rejestrację w systemie teleinformatycznym, złożył w dniu [...] stycznia 2011 r. wniosek o wpis na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów. Pismem z dnia [...] lutego 2011 zwrócił się do Dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego w B., zwanego dalej organem, o niezwłoczne rozpoznanie wniosku. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. organ wskazał, że wniosek nie został rozpatrzony, gdyż skarżący nie spełnił wymaganych warunków, w tym nie przesłał wszystkich wymaganych dokumentów. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. skarżący ponownie wezwał organ do rozpoznania wniosku i dokonania wpisu na listę ekspertów przyrodniczych. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. poinformowano skarżącego, iż do organu została przesłana informacja potwierdzająca fakt wystawienia skarżącemu zaświadczenia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska, jednakże pozostaje niespełniony warunek ukończenia szkolenia dla działania "Program rolnośrodowiskowy", którego przedmiotem jest zakres tematyczny dotyczący tego działania, w tym uwzględniający specyfikę doradztwa wykonywanego przez ekspertów przyrodniczych oraz zdanie egzaminu z zakresu tego szkolenia. W odpowiedzi na powyższe skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. zwrócił się z zapytaniem, kiedy i dlaczego utraciły ważność jego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia dla ekspertów przyrodniczych oraz zaświadczenie o zdaniu egzaminu dla ekspertów przyrodniczych z dnia [...] lutego 2010 r. Organ pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. poinformował skarżącego, iż zaświadczenia które posiada potwierdzają ukończenie szkolenia i zdanie egzaminu określonego w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2009 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz doradztwa odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej, jednakże te uprawnienia skarżący utracił. Organ wskazał, że obecnie uprawnienia eksperta przyrodniczego można nabyć wyłącznie poprzez spełnienie wymagań określonych w § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżący ponownie zwrócił się do organu o rozpoznanie wniosku o wpis na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów, wskazując, że w związku z ww. wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2580/10 skreślenie z listy ekspertów przyrodniczych zostało uchylone, a zatem nadal posiada dotychczasowe uprawnienia, których brak uważa organ za przeszkodę do spisania skarżącego na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów. Organ pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] ostatecznie odmówił wpisania skarżącego na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów. Podkreślił, że wyrok sądu administracyjnego odnosi się wyłącznie do uprawnień eksperta przyrodniczego botanika, które skarżący nabył przed rokiem 2010, natomiast w staraniach o uprawnienia eksperta przyrodniczego ornitologa niedopełniony pozostaje warunek ukończenia szkolenia dla działania "Program rolnośrodowiskowy", którego przedmiotem jest zakres tematyczny dotyczący tego działania, w tym uwzględniający specyfikę doradztwa wykonywanego przez ekspertów przyrodniczych ornitologów oraz zdanie egzaminu z zakresu tego szkolenia. Osoby posiadające uprawnienia eksperta przyrodniczego jednej specjalności, bez szkolenia z metodyki doradzania, a wyłącznie na podstawie zaświadczenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska, nie mają rozszerzanych uprawnień na druga specjalność. Skarżący pismem z dnia [...] lipca 2011 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa związanego z pismem organu z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz wezwał ponownie do dokonania wpisu na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów. Pismo to wpłynęło do organu w dniu [...] lipca 2011 r. Organ pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. [...]1 udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżącego z dnia [...] lipca 2-011 r., powtarzając dotychczasową argumentację. Skarżący pismem z dnia 14 sierpnia 2011 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego w B. skargę na pismo Dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego w B. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy rozważyć, czy odmowa wpisu na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej w skrócie jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta - stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. -obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.). Przedmiotem niniejszej skargi jest pismo Dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego w B. z dnia [...] sierpnia 2011 r. będące odpowiedzią organu na wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa związanego z pismem organu z dnia [...] czerwca 2011 r., którym to pismem organ odmówił skarżącemu wpisu na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, iż czynność odmowy wpisu na listę ekspertów przyrodniczych nie jest żadnym z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., ponieważ nie jest decyzją ani postanowieniem wydawanym w postępowaniach wymienionych w pkt 2 - 3. Dlatego też kluczową kwestią dla określenia możliwości poddania ww. aktu kontroli sądu administracyjnego pozostaje ustalenie, czy można uznać omawianą czynność za określony w art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a. inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podnieść należy, że na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał, w dniu 7 maja 2008 r. rozporządzenie w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz doradztwa odnośnie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej (Dz. U. nr 89, poz. 545 oraz z 20110 r., nr 3, poz. 17). Rozporządzenie określa zakres, warunki, sposób i tryb: 1) prowadzenia szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanych dalej "szkoleniami"; 2) doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej w ramach działań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanego dalej "doradzaniem". Zakres doradzania reguluje § 8 rozporządzenia. Wykonują je m. in. eksperci przyrodniczy. Z § 11 rozporządzenia wynika, że na listę ekspertów przyrodniczych wpisuje się osoby, które spełniają określone w ust. 2 wymagania i po otrzymaniu informacji, o której mowa w ust. 6. Wpisu dokonuje się na wniosek osoby ubiegającej się o wpis, złożony do Dyrektora Centrum. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające spełnianie wymagań. Listy doradców, w tym ekspertów przyrodniczych prowadzi się w formie papierowej lub elektronicznej. Listy te są jawne, o czym stanowi § 14. Analiza powyższej regulacji prawnej prowadzi do wniosku, że wpis na listę jest czynnością materialno-techniczną postępowania administracyjnego. W konsekwencji czynność polegająca na wpisie na listę ekspertów przyrodniczych nie jest decyzją administracyjną, lecz należy ją kwalifikować, jako czynność materialno-techniczną, wchodzącą w zakres działalności organów administracji publicznej, która jest innym aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, poddanym kontroli sądom administracyjnym na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.. (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2580/10). Tym samym także odmowa wpisu na listę ekspertów przyrodniczych jest aktem z zakresu administracji publicznej poddanym kontroli sądom administracyjnym na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadku o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Skargę należy wnieść za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 p.p.s.a.). W omawianej sprawie organ pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] odmówił wpisania skarżącego na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów. Skarżący pismem z dnia [...] lipca 2011 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa związanego z pismem organu z dnia [...] czerwca 2011 r. Organ pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. [...] udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżącego z dnia [...] lipca 2011 r. Skarżący pismem z dnia 14 sierpnia 2011 złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego w B. skargę, wskazując iż skarży pismo z dnia [...] sierpnia 2011 r. W przedstawionych okolicznościach i stanie prawnym strona skarżąca wskazała przedmiot zaskarżenia, którym jest ściśle odpowiedź organu z dnia [...] sierpnia 2011 r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Co do zasady nie jest dopuszczalna skarga na odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ta odpowiedź organu stanowi jedynie element szczególnej procedury z art. 52 § 3 i art. 53 § 2 p.p.s.a., otwierającej drogę do sądowej kontroli legalności przedmiotu zaskarżenia, o którym stanowi art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Natomiast odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa sama nie stanowi przedmiotu zaskarżenia w znaczeniu ustawowym, z art. 3 § 2-3 p.p.s.a. (vide: postanowienie WSA w Lublinie z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 703/10). W tych warunkach skarga na odpowiedź organu z dnia [...] sierpnia 2010 na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest niedopuszczalna z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i podlega odrzuceniu.