I OZ 776/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1083/12 odrzucające skargę kasacyjną K. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1083/12 oddalającego skargę K. i J. A. na decyzję Generalnego Inspektora Danych Osobowych z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1083/12 oddalił skargę K. i J. A. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie przetwarzania danych osobowych. Skarżący pismem z dnia 20 grudnia 2012 r. (data stempla pocztowego) złożyli do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wskazanego wyżej wyroku i jego doręczenie. Odpis przedmiotowego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącym w dniu 26 lutego 2013 r. W dniu 28 marca 2013 r. (data stempla pocztowego) K. A. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 r. zostało jej przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W dniu 7 czerwca 2013 r. K. A., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu adwokata R. M., złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2012 r., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1083/12, odrzucił skargę kasacyjną wskazując, że została wniesiona z przekroczeniem trzydziestodniowego terminu, zaś pełnomocnik skarżącej nie wystąpił z wnioskiem o jego przywrócenie. Na to postanowienie zażalenie złożył – w imieniu skarżącej – jej pełnomocnik z urzędu podnosząc, że wykładnia oparta na założeniu, iż trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie, a nie jej pełnomocnikowi, prowadzi do zaprzeczenia sensu ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy. Wskazał także, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy, a wykładnia przyjęta przez Sąd pierwszej instancji prowadzi do wniosku, że instytucja przywrócenia terminu powinna być stosowana za każdym razem, gdy stronie przyznawane jest prawo pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: . stosownie do art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270), skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Zgodnie z art. 178 tej ustawy skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić trzeba, że przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości, co do początku biegu trzydziestodniowego terminu, czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Jeżeli zatem stronie skarżącej został doręczony odpis orzeczenia, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi kasacyjnej niezależnie od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jakkolwiek art. 175 § 1 powołanej ustawy przewiduje przymus adwokacko-radcowski, jednakże nie oznacza to, że ubieganie się o przyznanie pełnomocnika z urzędu ma wpływ na interpretację art. 177 § 1 tej ustawy. Tym samym, skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu jest możliwe wyłącznie, jeżeli zostanie przywrócony termin do dokonania tej czynności. Jednakże wniosek taki nie został w niniejszej sprawie złożony. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują natomiast wstrzymania biegu terminów ustawowych. Zatem także postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy nie może stanowić podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sytuacja taka nie sytuuje strony chcącej skorzystać z prawa pomocy w gorszej, niekorzystnej pozycji, ani nie pozbawia strony konstytucyjnego prawa do sądu oraz do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji, co sugerowano w zażaleniu. Ponadto wskazać należy, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu ma takie same prawa i obowiązki, jak pełnomocnik z wyboru, zaś jedyną różnicą jest zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia kosztów związanych z jego ustanowieniem. W przedmiotowej sprawie odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 26 lutego 2013 r., zaś skargę kasacyjną wniesiono w dniu 7 czerwca 2013 r. r., a więc po terminie określonym w art. 177 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie został złożony. Jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 r. ustanowił dla K. A. pełnomocnika z urzędu, zaś Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r. wyznaczyła tym pełnomocnikiem adwokata R. M. Zatem zarzut pełnomocnika skarżącej, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2012 r. powinien zostać doręczony temuż pełnomocnikowi z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w dacie 26 lutego 2013 r. odpis tego wyroku został już doręczony skarżącej, bowiem w dniu 26 lutego 2013 r. nie miała ona jeszcze ustanowionego pełnomocnika. Uznać zatem należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie postanowił o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.