I OZ 292/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-30

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać oddalony z powodu nieuzupełnienia przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach oraz nieprzedłożenia dokumentów niezbędnych do oceny sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przyznaje się osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca ma obowiązek wykazać swoją sytuację materialną poprzez złożenie oświadczenia i, na wezwanie sądu, dodatkowych dokumentów. Brak uzupełnienia tych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
J. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej skargi na działanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego do uzupełnienia oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach oraz do przedłożenia dokumentów, które miały umożliwić ocenę jego sytuacji materialnej. Skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów, kwestionując zasadność wezwania. W konsekwencji sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1917/12 odmawiające przyznania J. H. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. H. na działanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 12 marca 2013 r., sygn. IV SA/Wa 1917/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi tego skarżącego na działanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu wskazano, że mimo wezwania przez Sąd do uzupełnienia oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach, skarżący nie przedstawił dokumentów niezbędnych do oceny tej kwestii, przez co uniemożliwił obiektywną ocenę jego sytuacji materialnej. Tym samym nie było możliwe przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem skarżący nie wykazał, że została spełniona przesłanka do zwolnienia go od kosztów sądowych, a zatem przyznanie prawa pomocy nie byłoby zgodne z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. H. domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą ogólną postępowania przez sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez stronę kosztów tego postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Orzeczenie w tej sprawie Sąd wydaje mając na uwadze okoliczności podane w oświadczeniu strony zawartym we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a. W razie zaś, gdy oświadczenie to jest zdaniem Sądu niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, wnioskodawca jest zobowiązany złożyć na wezwanie Sądu w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Z powyższego wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12 i z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając wniosek J. H. o przyznanie prawa pomocy powziął wątpliwość, o której mowa w art. 255 p.p.s.a. i wezwał skarżącego do przedłożenia określonych dokumentów, które miały być uzupełnieniem oświadczenia odnośnie stanu majątkowego. Skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów kwestionując zasadność tego wezwania. Zasadnie zatem Sąd I instancji w sytuacji, gdy skarżący pomimo wezwania Sądu nie złożył dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, które pozwoliłyby na dokładną analizę jego sytuacji materialnej uznał, że wniosek nie może być uwzględniony. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, wniesiony przez skarżącego środek odwoławczy nie zawiera argumentów, które mogłyby podważyć jego prawidłowość, w konsekwencji czego zażalenie należało oddalić. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 w związku z art.197 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło