II FZ 1050/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. A. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 października 2012r. sygn. akt I SA/Łd 619/12 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 8 marca 2012r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 24 października 2012r., sygn. akt I SA/Łd 619/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek D. A. (skarżąca) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010r., w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 8 marca 2012r. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym: W dniu 02 maja 2012r., skarżąca wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.w sprawie podatku od nieruchomości za 2010r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w wysokości 268 zł, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym wskazała, iż przychód z jej działalności gospodarczej za okres I – V 2012 wyniósł 18.942,14 zł, koszty uzyskania przychodów za ten okres to 25.273,93 zł, strata podatkowa 6331,79 zł. Części dotyczącej stanu rodzinnego – osoby pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym - skarżąca nie uzupełniła. Wykazała działkę o powierzchni 818 m² wykorzystywana na cele działalności gospodarczej z budynkiem w budowie i zniszczonym budynkiem gospodarczym w złym stanie technicznym i wymagający remontu, w którym są przechowywane materiały po budowie. Skarżąca nie wykazała dochodów, wyjaśniła, że inne dane, udokumentowane wiarygodnymi dokumentami zostaną przesłane w terminie późniejszym. W zarządzeniu referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w 2011 r., udokumentowania faktu braku osiągania dochodu, wskazania źródeł i kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz z podaniem ich wysokości, nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, w tym z rachunku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. W związku z nienależytym wyjaśnieniem sytuacji majątkowej, w szczególności wobec faktu braku współdziałania skarżącej w wykonaniu obowiązku nadesłania wyciągów z rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, braku wykazania, iż zgromadzona na rachunku bankowym kwota 3.800 DEM bezwzględnie zostanie w całości przeznaczona na pokrycie kosztów związanych ze zleceniem ekspertyzy budynku, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r., odmówił skarżącej przyznania pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zaskarżonym postanowieniem uznał, że wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, jest niezasadny, gdyż nie sprostał wymaganiom, o jakich mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, w którym żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia zarzuciła naruszenie przepisów postępowania art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a. polegające na odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżąca podnosi, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie znajduje odniesienia w argumentach przez nią podnoszonych, co świadczy o nie zbadaniu istoty sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu. Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy skarżącej w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd zasadnie uznał, że nie zaistniały przesłanki wyrażone w art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy związany jest przesłankami udzielenia prawa pomocy zawartymi w art. 246 § 1 tj. brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (zwolnienie w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (zwolnienie w zakresie częściowym). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Skarżący zaś nie wypełni obowiązków wynikających ze spoczywającego na nim ciężaru dowodowego, jeżeli nie przedstawi dokumentów na podstawie, których dałoby się ustalić, jakimi środkami miesięcznie dysponuje i na jakim poziomie kształtują się jego koszty utrzymania (por. J. P .Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2010 s. 567 - 568). Stosownie natomiast do brzmienia art.255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przepis ten, w powiązaniu z powyższą konstatacją, iż to na skarżącym spoczywa ciężar dowodu prowadzi do wniosku, że niedopełnienie przez stronę w całości lub części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów, uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. J.P. Tarno Prawo...., s. 594). Nałożenie na stronę powyższych obowiązków wynika z faktu, że instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od ogólnej zasady postępowania sądowoadministracyjnego wyrażonej w treści art.199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Na skutek przyznania stronie prawa pomocy dochodzi do obciążenia tymi kosztami budżetu państwa, a więc pośrednio wszystkich podatników. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że słusznie sąd pierwszej instancji - po obszernym przedstawieniu podstaw prawnych związanych z instytucją prawa pomocy i przeanalizowaniu dostępnych w niniejszej sprawie danych przyjął, że skarżąca nie spełnił warunków przyznania tego prawa określonych w art.246 §1 p.p.s.a. W istocie, o trafności stanowiska Sądu przekonuje chociażby stanowisko strony co do przedstawienia przez nią wyciągu z rachunku bankowego wykorzystywanego przy prowadzonej działalności gospodarczej, a także wybiórcze przedstawienie sytuacji materialnej. Ponadto, w zażaleniu na zaskarżone postanowienie skarżąca jedynie polemizuje z rzeczową i logiczną argumentacją sądu pierwszej instancji, nie przestawiając w tym zakresie kontrargumentów pozwalających na uwzględnienie jej zażalenia. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.