I SAB/Wa 255/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. P., A. P. i J. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i [...], hip. "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących A. P., A. P. i J. P. solidarnie kwotę 391 (trzysta dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. P., A. P. i J. P., pismem z dnia [...] maja 2012 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za dawną nieruchomość hip. "[...]", położoną przy ul. [...] i [...]. Skarżący zarzucili Prezydentowi W. naruszenie art. 36 § 1 kpa w związku z art. 35 § 1 i § 3 kpa w związku z art. 12 kpa, polegające na braku podejmowania działań zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami za opisaną wyżej nieruchomość oraz brak wskazania konkretnych przyczyn zwłoki w załatwieniu sprawy i wnieśli o wyznaczenie organowi niezwłocznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych prawem. Jednocześnie, na wypadek gdyby Prezydent W. nie zastosował się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesiono o wymierzenie stosownej grzywny i rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów do niej dołączonych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono przebieg postępowania podkreślając, że wniosek o przyznanie odszkodowania złożony został w dniu [...] marca 2011 r. oraz że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione przez skarżących zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący trzy miesiące od dnia doręczenia odpisu w/w postanowienia. Mimo wyznaczenia dodatkowego terminu decyzja do dnia dzisiejszego nie została wydana. W wyznaczonym dodatkowym terminie Prezydent W. nie podjął czynności bezpośrednio zmierzających do wydania decyzji. Sprawa, pomimo toczącego się od przeszło półtora roku postępowania, pozostaje niezakończona. Skarżący przytoczyli stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności organu i wnieśli o uwzględnienie złożonej skargi. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] i [...], hip. nr [...] leży na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Kwestie odszkodowań za działki przejęte na podstawie w/w dekretu reguluje obecnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). Prezydent W. zaznaczył, że we wniosku o odszkodowanie nie podano dokładnego adresu ani powierzchni nieruchomości, zaś z załączonych do wniosku dokumentów, nie można było określić jej dokładnego położenia. W trakcie gromadzenia dokumentów ustalono dokładne położenie nieruchomości, co było dość czasochłonne. Do zakończenia postępowania konieczne zaś jest jeszcze ustalenie, czy przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Dodatkowych wyjaśnień wymaga ponadto kwestia daty, w której dawny właściciel lub jego prawni następcy zostali pozbawieni możliwości władania przedmiotową nieruchomością. Organ podkreślił jednocześnie, że pełnomocnik stron został poinformowany o niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym przez Wojewodę [...] oraz że ze względu na konieczność zebrania dokumentacji decyzja wydana zostanie do dnia [...] września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 2 powołanej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że analiza dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy wskazuje, iż od dnia wystąpienia przez skarżących z wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i [...], hip. nr [...], organ podejmował co prawda czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, jednakże nie można uznać, że czynności te podejmowane były zgodnie z zasadami określonymi w powołanych wyżej przepisach kpa. W szczególności zauważyć trzeba, że wniosek skarżących o przyznanie odszkodowania wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu [...] marca 2011 r. Pierwsze działania w sprawie podjęte zaś zostały przez organ dopiero we wrześniu 2011 r., a więc niemal pól roku po złożeniu wniosku. Jak wynika z akt sprawy pismami z dnia [...] września 2011 r. zwrócono się do Delegatury Biura Geodezji i Katastru w [...] o nadesłanie kopii mapy ewidencyjnej i wypisów z rejestru gruntów oraz do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] o przesłanie akt własnościowych nieruchomości. Pismem z dnia [...] września 2011 r. zwrócono się zaś do Sądu Rejonowego [...]– [...] Wydział Ksiąg Wieczystych o wydanie stosownego zaświadczenia z księgi wieczystej nieruchomości. Kolejne czynności zmierzające do wydania stosownego rozstrzygnięcia podjęte zostały przez organ w grudniu 2011 r. (stosowne pisma z dnia [...] i z dnia [...] grudnia 2011 r. skierowane m.in. do Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...], do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] oraz do Archiwum Państwowego W.). Następnie - jak wynika z analizy akt – mimo, że akta własnościowe, kserokopie akt lokalizacyjnych oraz kserokopie akt terenowo – lokalizacyjnych wpłynęły do organu w dniu [...] stycznia 2012 r., odpowiedź z Archiwum Państwowego zaś w dniu [...] marca 2012 r., dopiero pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. (a więc już po wniesieniu skargi na bezczynność) zwrócono się do Archiwum Państwowego o sporządzenie i przesłanie kserokopii określonych dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości. W ocenie Sądu okoliczności powyższe jednoznacznie wskazują, że Prezydent W. – wbrew obowiązkom określonym w powołanych wyżej przepisach kpa - nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Przeciwnie, czynności mające na celu ustalenie istnienia przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiających przyznanie stosownego odszkodowania, podejmowane były przez organ opieszale i nieefektywnie. Bezczynności organu w żaden sposób nie usprawiedliwiają przy tym powoływane w odpowiedzi na skargę okoliczności związane z koniecznością ustalenia położenia nieruchomości oraz gromadzenia dodatkowej dokumentacji. Jak wyżej wskazano pomiędzy kolejnymi działaniami Prezydenta W. zachodziły kilkumiesięczne (nawet półroczne), niczym nieuzasadnione przerwy. Nie można zatem uznać, że organ na bieżąco interesował się sprawą. Zauważyć trzeba, że mimo, iż od złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania upłynęło niemal półtora roku, do dnia rozpoznania skargi przez Sąd przedmiotowa sprawa nie została zakończona. Z powyższego jednoznacznie więc wynika, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu wskazany organ administracji publicznej uchybił powołanym wyżej przepisom kpa. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że z uwagi na fakt, iż Prezydent W. mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w kpa, to podejmował jednak czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego koniecznego do końcowego załatwienia sprawy, bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Na marginesie zauważyć trzeba, że z analizy akt sprawy wynika, iż skarga na bezczynność wpłynęła do organu w dniu [...] maja 2012 r., do Sądu przekazana zaś została wraz z aktami sprawy przy piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezydent W. zastosował się zatem do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.