II SA/Rz 194/12
WyrokWSA w Rzeszowie2012-09-04
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie podwieszania anten na istniejącej wieży telekomunikacyjnej jest zasadne, gdy roboty budowlane nie spowodowały zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska i nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia zgodnie z obowiązującymi przepisami w momencie ich wykonania?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie podwieszania anten na istniejącej wieży telekomunikacyjnej jest zasadne, jeśli roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z prawem obowiązującym w momencie ich wykonania (nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia) i nie spowodowały zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do wydania decyzji merytorycznej na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, a postępowanie staje się bezprzedmiotowe, co obliguje do jego umorzenia na podstawie art. 105 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie podwieszania 29 anten na istniejącej wieży telekomunikacyjnej. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., kwestionując sposób kwalifikacji inwestycji i brak oceny oddziaływania na środowisko oraz kumulacji pola elektromagnetycznego. Organy administracji uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ instalacja anten, ze względu na ich wysokość i brak znaczącego oddziaływania na środowisko, nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia zgodnie z przepisami obowiązującymi w momencie ich montażu, a także nie stwierdzono zagrożenia bezpieczeństwa.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego -skargę oddala-
II SA/Rz 194/12
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 k.p.a. w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 1 pk t 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. – zwana dalej ustawą P.b./, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie podwieszania anten na istniejącej wieży telekomunikacyjnej zlokalizowanej na działce nr ewid. 2172/1 w S., będącej własnością A S.A. z siedzibą w G. przy ul. [...].
Z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że po przeprowadzeniu czynności kontrolnych i wyjaśniających, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie podwieszania anten na istniejącej wieży telekomunikacyjnej zlokalizowanej na działce nr ewid. 2172/1 w S., będącej własnością A S.A. z siedzibą w G. przy ul. [...], a dotyczące szczegółowo wymienionych w tej decyzji 29 anten, należących do operatora A S.A., operatora B Sp. z o.o., operatora C S.A., operatora D Spółka z o.o. oraz operatora E Sp. z o.o.
W uzasadnieniu organ opisał szczegółowo stan faktyczny sprawy i wskazał na daty montażu poszczególnych anten na istniejącej legalnie wieży radiotelekomunikacyjnej. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że instalowane anteny nie są zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, nie są przedsięwzięciem bezpośrednio wynikającym z ochrony tego obszaru i nie wynika z tej ochrony, w rozumieniu ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zatem nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 29 ust. 3 P.b. Wskazując na art. 30 ust. 1 pkt 3 b) Prawa budowlanego (Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zmianą zawartą w Dz.U. z 2008 r. Nr 199 poz. 1227) organ podał, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3m na obiektach budowlanych. Organ wskazał, że w związku z faktem, że montowane urządzenia miały wysokość mniejszą niż 3m nie istniał obowiązek dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót polegających na podwieszeniu anten. W związku z powyższym organ uznał, że wszczęte postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyło, dopuszczone do udziału
w postępowaniu postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. ([...]),Stowarzyszenie, wnosząc o jej uchylenie.
Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 3 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 3 pkt 3 oraz art. 3 pkt 9 P.b. poprzez niewskazanie czy wszystkie roboty budowlane dotyczyły jednego obiektu budowlanego czy też innych, naruszenie art. 3 pkt 6 P.b. (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), gdyż przez budowę należy rozumieć nie tylko wykonywanie obiektu, ale także m. in. rozbudowę istniejącego, naruszenie art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu poprzez brak dokonania oceny zgodności całości inwestycji celu publicznego z miejscowym planem.
Strona odwołująca zarzuciła również naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sposobu ustalenia i zakwalifikowania inwestycji, niewyjaśnienie takich pojęć jak "wzdłuż lub w osi głównej wiązki promieniowania", "miejsca dostępne", brak objaśnienia sposobu ustalenia odległości od środka elektrycznego anteny, kształtu wiązki, brak określenia co przyjęto za wyznacznik (kreskę narysowaną na mapie czy kontur wartości pola elektromagnetycznego) oraz przyjęcie stanu faktycznego i prawnego (w kwestii konieczności uzyskania lub nie decyzji środowiskowej) ustalonego przez osobę niebędącą pracownikiem organu i nieuczestniczącej w postępowaniu oraz naruszenie art. 105 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na stwierdzenie, że niemożliwym było wydanie decyzji merytorycznej.
Rozwijając powyższe zarzuty Stowarzyszenie zarzuciło, nieustalenie przez organ powiatowy czy wykonane roboty budowlane dotyczą kilku niezależnych od siebie obiektów budowlanych – budowli czy też stanowią całość techniczno-budowlaną wraz z obiektem budowlanym. Nadto organ nie ustalił czy obiekt posiada pozwolenia na rozbudowę i czy zmieniły się parametry techniczne i odbiega wobec tego od wydanego pozwolenia na budowę, nie ustalił czy całość zgodna jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie objaśnił sposobu wyznaczania odległości, o jakich mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, nie zdefiniował pojęć "miejsc dostępnych dla ludności", "wzdłuż lub w osi głównej wiązki promieniowania anteny", nie określił jaki kształt ma wiązka promieniowania i czy rozprzestrzenia się wprost proporcjonalnie do odległości od anteny, nie dokonał oceny kumulacji pola elektromagnetycznego.
Po rozpatrzeniu tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu, powołując się na dokonane w toku postępowania ustalenia uznał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zasadnie umorzone.
WINB podkreślił, że organ I instancji prowadził postępowanie w sprawie instalowania (dowieszania) anten sektorowych i anten radiolinii na istniejącej wieży telekomunikacyjnej, zlokalizowanej na działce nr 2172/1 w S. Ustalił, że na działce tej istnieje wieża radiokomunikacyjna, wybudowana na podstawie pozwolenia na budowę, udzielonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] grudnia 1997 r. ([...]). Zatwierdzony projekt przewidywał budowę wieży konstrukcji stalowej wraz z wyposażeniem (w tym konstrukcje wsporcze dla anten) oraz łącznika falowodowego. Na wieży tej w latach 2000-2009 zostały zainstalowane anteny sektorowe i anteny radiolinii przez operatorów różnych sieci telefonii komórkowej. Organ wskazał, iż tak ustalony stan faktyczny należy odnieść do przepisów prawa obowiązujących w okresie wykonania powyższych robót.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że część anten zainstalowanych zostało na wieży na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzjami Starosty [...], część na podstawie zgłoszenia dokonanego temu organowi, zatem ich zainstalowanie nastąpiło legalnie. Pozostałe anteny zainstalowane były bez dokonywania zgłoszenia organowi, czy uzyskania pozwolenia na budowę.
Organ podał, że do dnia 28 lipca 2005 r. ustawa Prawo budowlane w art. 30 ust. 1 pkt 3b) nakładała obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi urządzeń o wysokości powyżej 3m na obiektach budowlanych. Zatem instalowanie na wieży anten, jako urządzeń o wysokości mniejszej niż 3m (przed tą datą) nie wymagało zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. Natomiast zgodnie z obowiązującym od 28 lipca 2005 r. art. 30 ust. 1 pkt 3c instalowanie anten wymagało zgłoszenia pod warunkiem, że mogły one być zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
WINB podał, że od dnia 15 listopada 2008 r. nastąpiła zmiana ustawy, która w art. 29 dodała ust. 3, zgodnie z którym pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięcia mogące znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, które nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony, w rozumieniu ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Organ wskazując na brak upoważnienia do dokonywania kwalifikacji przedsięwzięcia i sporządzania ocen oddziaływania na środowisko czy raportów w tym zakresie, wskazał, że w tych kwestiach koniecznym jest oparcie się na wnioskach zawartych w opracowaniach sporządzonych przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. Organ odwoławczy podkreślił, że z dokonanych ustaleń wynika, że instalowane anteny sektorowe i anteny radiolinii nie są przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, ani przedsięwzięciami mogącymi znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Zdaniem organu zakres wykonanych robót budowlanych polegających na montowaniu anten na istniejącej wieży daje podstawę do zakwalifikowania ich jako instalowanie urządzeń o wysokości nieprzekraczającej 3,0m na obiektach budowlanych, które to roboty nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia. WINB podał, że zakresu wykonanych robót nie można zakwalifikować, na co wskazuje strona odwołująca, do robót polegających na rozbudowie obiektu budowlanego.
W sytuacji wykonania robót zgodnie z pozwoleniem na budowę lub zgodnie ze zgłoszeniem lub też wykonanie robót niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia organ nadzoru budowlanego może podjąć działania, o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b., który upoważnia do podejmowania działań na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 P.b., gdy roboty są wykonywane lub zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Powołując się na zalegające w aktach sprawy raporty i wyniki badań (w tym Raport [...] z pomiarów pól elektromagnetycznych i wyznaczenia dopuszczalnego poziomu promieniowania w otoczeniu stacji bazowej telefonii komórkowej w S. oraz sprawozdanie wraz z oceną z pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych od anten zlokalizowanych na wieży w S.) organ podał, że takie okoliczności nie występują, a wieża wraz z antenami nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia ani zagrożenia środowiska. Z wniosków zawartych w ww. opracowaniach wynika, że przebywanie na całym obszarze wokół Stacji Bazowej w S. pod względem ochrony przed promieniowaniem elektromagnetycznym jest dozwolone i nie podlega ograniczeniu, a narażenia ludzi uznaje się za pomijalne.
WINB uznał, że brak jest podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 P.b., zatem zasadnym było umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją Stowarzyszenie, zaskarżyło ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i wniosło o uchylenie decyzji organów obu instancji i zwrot kosztów postępowania. Zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 8 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 poprzez niewskazanie konkretnej jednostki prawnej zastosowanego rozporządzenia z dnia 21.08 2007 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, niesprawdzenie jaką metodą dokonano kwalifikacji inwestycji, jaka jest dopuszczalna wysokość zabudowy na danym terenie oraz dokonanie kwalifikacji inwestycji bez wskazania podstawy prawnej i nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania. Strona skarżąca podtrzymując zarzuty wskazane w odwołaniu a dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. ustawy Prawo budowlane i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2 P.b. w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 2.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), poprzez nieustalenie rzeczywistego obszaru oddziaływania inwestycji oraz naruszenie art. 3 pkt 7a) P.b. poprzez nieudowodnienie, że parametry techniczne i użytkowe nie uległy zmianie.
Stowarzyszenie powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych nie zgodziło się z poglądem organu, iż zwiększenie mocy urządzeń na danym obiekcie nie jest rozbudowa lub przebudową obiektu. Podało, że jeżeli obiekt zwiększa swój obszar oddziaływania to w istocie powstaje nowy obiekt o innych parametrach technicznych
i użytkowych.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny mając na uwadze stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan faktyczny sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., Nr 270), zwanej dalej P.p.s.a. Stosownie zaś do przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 litera a – c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 K.p.a. lub w innych ustawach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Dokonując zatem oceny zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. co do ich zgodności z prawem, tj. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzje te nie naruszają prawa w zakresie omówionym wyżej.
Istotą stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. było to, że organy orzekające w sprawie niniejszej uznały, iż zaistniały przesłanki do zakończenia wszczętego postępowania (zawiadomieniem z dnia [...].03.2011 r.) w sprawie podwieszania anten na istniejącej wieży telekomunikacyjnej zlokalizowanej na działce nr 2172/1 w S. będącej własnością A S.A. z/s w G., poprzez jego umorzenie w myśl art. 105 § 1 K.p.a. Przepis ten stanowi: "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części". Umorzenie postępowania na tej podstawie jest obligatoryjne.
Niejako asumptem do wszczęcia postępowania, jak wynika z lektury akt administracyjnych były bez wątpienia pisma i skargi okolicznych mieszkańców, nie tylko właścicieli nieruchomości sąsiednich względem w/w działki nr 2172/1, kierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] domagających się sprawdzenia, czy montaż dodatkowych anten na maszcie ("dowieszanie anten") odbywał się zgodnie z przepisami prawa i czy anteny te nie oddziałują szkodliwie w szczególności na zdrowie ludzi (np. pismo A. W. z dnia [...].01.2010 r.).
Koncentrujące się na kwestii naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym zarzuty skargi, nie są trafne. Trzeba w związku z tym wskazać, że naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo też błędnej wykładni tych przepisów. Sąd, jak wcześniej wyjaśniono, uchyla decyzję tylko wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).
Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji (postanowienia), a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (zob. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk "Postępowanie sądowo – administracyjne", Wyd. Prawnicze LexisNexis, W – wa 2004, str. 305). Postępowanie sądowe nie dostarczyło podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszono prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
W szczególności nie jest trafny zarzut naruszenia art. 8 w związku z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. ("Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej") nie został sformułowany w taki zwłaszcza sposób, aby możliwa była jego weryfikacja i w rezultacie skuteczny okazał się zarzut naruszenia tego obowiązku proceduralnego. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 107 § 1 i 3 K.p.a., gdyż skarżona decyzja bez wątpienia zawiera wymagane elementy decyzji administracyjnej, a jej uzasadnienie w sposób dostatecznie klarowny wskazuje na motywy, jakimi kierował się organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie podwieszania anten na istniejącej wieży telekomunikacyjnej na działce nr 2172/1 w S., będącej własnością A S.A. z/s w G. Trafnie przy tym organ ten zaakcentował, że stwierdzony stan faktyczny należało odnieść do przepisów prawa materialnego (stanu prawnego) obowiązujących w okresie wykonania "powyższych robót", czyli podwieszania poszczególnych anten na istniejącej wieży telekomunikacyjnej.
Bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest, że istniejąca na działce nr 2172/1 w S. wieża telekomunikacyjna została wybudowana legalnie, tj. na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 1997 r. ([...]). Zatwierdzony projekt budowlany przewidywał budowę wieży konstrukcji stalowej wraz z wyposażeniem (w tym konstrukcje wsporcze dla anten) oraz łącznika falowodowego. Z ustaleń organów orzekających w sprawie, znajdujących odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym wynika, że na wspomnianej wieży w latach 2000 – 2009 zainstalowane zostały anteny sektorowe oraz anteny radiolinii przez różnych operatorów sieci telefonii komórkowej: A S.A. (anteny nr 1 – 4), B Sp.z o.o. (anteny nr 5 – 17), C S.A. (anteny nr 18 - 21), D Spółka z o.o. (anteny nr 22 – 24), E Sp. z o.o. (anteny nr 25 – 29).
Wydana przez organ orzekający w pierwszej instancji decyzja z dnia [...] lipca 2011 r. przedstawia w sposób szczegółowy, kiedy nastąpiło zainstalowanie poszczególnych anten wymienionych wyżej operatorów z podaniem charakterystyki każdej z tych anten, jak również wskazuje czy ich zainstalowanie na przedmiotowej wieży nastąpiło na podstawie pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia, czy też bez dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej lub uzyskania pozwolenia na budowę (gdy w danym czasie dopełnienie tych obowiązków nie było wymagane). Nie jest więc celowe i konieczne ponawianie w tym miejscu ustaleń tego organu (wspartych dowodowo), nadmienić jednakże należy, że oznaczone w sentencji tej decyzji anteny nr 5 – 10, 13 i 15 – 17 zostały zainstalowane na podstawie pozwolenia na budowę (udzielonego stosownymi decyzjami Starosty [...]), zaś anteny nr 11, 12 i 14 – na podstawie zgłoszenia dokonanego do Starosty [...] (pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia dot. anten w/w znajdują się w aktach sprawy), natomiast pozostałe anteny zainstalowano bez uzyskiwania pozwolenia na budowę czy też dokonania zgłoszenia (stosownie do obowiązującego wówczas stanu prawnego, czyli w dacie instalowania konkretnej anteny). Wskazując w istocie na zróżnicowany stan prawny w okresie montażu anten (w latach 2000 – 2009) prawidłowo, w ocenie Sądu przyjęto, iż do dnia 28 lipca 2005 r. art. 30 ust. 1 pkt 3b ustawy ustanawiał obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi wykonania robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. Stąd też nie było wymagane dokonanie zgłoszenia, ani uzyskiwanie pozwolenia na budowę na instalowanie na wieży anten, jako urządzeń o wysokości mniejszej niż 3 m. Z kolei art. 30 ust. 1 pkt 3c ustawy obowiązujący od 28 lipca 2005 r. wymagał zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r., nr 62, poz. 627), zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy; instalowanie więc anten po tej dacie wymagało zgłoszenia pod warunkiem, że mogły one być zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zmiana zaś od dnia 15 listopada 2008 r. ustawy dodała w art. 29 ust. 3, zgodnie z którym pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, które nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony, w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227). W świetle zatem tych przepisów cytowanej ustawy Prawo budowlane dokonana została przez organy orzekające w sprawie niniejszej ocena podwieszania anten na istniejącej wieży, jak również dokonanej w 2009 r. przez jednego z operatorów (C S.A.) wymiany anten (demontaż i montaż nowych), co w świetle powołanego wyżej art. 29 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę.
Materiał zebrany w sprawie wykazuje również, że przedmiotem weryfikacji w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji był także sposób wykonania tychże robót (podwieszania anten), a tym samym czy istnieją przesłanki do podjęcia działań w myśl przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy Prawo budowlane. Możliwe jest to wówczas, gdy roboty budowlane zostały wykonane (bądź są wykonywane) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy powyższej). Zasługuje na akceptację stanowisko organu odwoławczego, iż takie okoliczności w sprawie niniejszej nie występują, co dowodnie wynika z Raportu [...] z pomiarów pól elektromagnetycznych i wyznaczenia dopuszczalnego poziomu promieniowania w otoczeniu stacji bazowej telefonii komórkowej w S., zlokalizowanej na działce nr 2172/1, przeprowadzonych przez Wojewódzką Stację Sanitarno – Epidemiologiczną Laboratorium Promieniowania w S. w dniu [...] marca 2010 r. Wynika z tego Raportu w szczególności, że pomiary wykonano przy równoczesnej pracy wszystkich źródeł pól. Na całym obszarze wokół stacji bazowej w miejscach dostępnych dla ludzi nie występuje pole elektromagnetyczne o wartości przekraczającej poziom dopuszczalny promieniowania, przebywanie na tym obszarze pod względem ochrony przed promieniowaniem elektromagnetycznym jest dozwolone i nie podlega ograniczeniu, narażenie ludności uznaje się za pomijalne (s. 8/8). Stanowisko organu wspiera również sprawozdanie z badań (w dniu [...].01.2011 r.) wraz z oceną wyników badań dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych od anten zainstalowanych na wieży zlokalizowanej na w/w działce, opracowane przez Laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w R. (na zlecenie PINB w R.).
W tej sytuacji, gdy nie zostały stwierdzone przesłanki do wydania w myśl powołanego wyżej art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane decyzji nakładającej obowiązki (nakazy), nie jest możliwe zakończenie prowadzonego postępowania poprzez wydanie orzeczenia in merito i prawidłowym natomiast jest jego zakończenie umorzeniem (procesową formą).
Na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty i argumenty strony skarżącej wspierającej się głównie odwołaniem do licznych orzeczeń sądów administracyjnych, ("utrwalonej linii orzecznictwa"), gdyż w czym innym tkwi istota postępowania zakończonego skarżoną decyzją. Wykazuje ona jednoznacznie, że podwieszanie anten nie było wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska – nadto brak aktualnie takiego zagrożenia wynika z opracowań WSSE Laboratorium Pomiarów Promieniowania w S. i Laboratorium Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w R.– w konsekwencji też brak podstaw do interwencji organu nadzoru budowlanego. Trzeba przy tym podkreślić, że strona skarżąca nie zaoferowała żadnych dowodów – ani w postępowaniu administracyjnym, ani w skardze – podważających zawarte w tych opracowaniach stanowisko (wyniki badań), czy też stwierdzających, iżby istniał stan zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź środowiska.
Należy wreszcie zauważyć, że uzasadnienie skargi sprowadza się w istocie do przywołania poglądów wyrażanych przez NSA, jak i Wojewódzkie Sądy Administracyjne (Sąd orzekający w sprawie niniejszej nie pozostaje, co wypada podkreślić, w opozycji do tych poglądów), z cytowaniem fragmentów uzasadnienia powoływanych wyroków, z tym jednak, że co do zasady nie konweniuje to z zarzutami skargi, a przede wszystkim z przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. I tak np. stwierdzenie w uzasadnieniu skargi, że aktualne orzecznictwo w sprawach pozwoleń na budowę stacji bazowych jest "bardzo rygorystyczne i nie akceptuje decyzji, z których nic nie wynika" bez wątpienia nie jest zgodne z istotą zaskarżonej decyzji. Nie jest to decyzja mająca za przedmiot udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej. Stąd też to odwołanie się strony skarżącej do orzecznictwa nie mogło odnieść spodziewanego skutku, a w szczególności nie daje podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo w zakresie omówionym na wstępie. W rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia tych decyzji z obrotu prawnego.
Z tych przyczyn i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło