II FZ 62/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 2283/12 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 14 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania czynności egzekucyjnych postanawia oddalić zażalenie. Skarżąca K. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia 14 maja 2012 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych. Podatniczka na formularzu PPF zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych twierdząc, że znajduje się w trudnym położeniu zarówno materialnym jak i zdrowotnym. Skarżąca wskazała, że na jej utrzymaniu jest dwoje uczących się dzieci, a we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje jeszcze córka odbywająca staż pracowniczy, z którego tytułu wynagrodzenie wynosi 913,70 zł. Strona przyznała, że nie byłaby w stanie zapewnić rodzinie minimalnych potrzeb bez pomocy swego męża. Wskazała również na fakt posiadania przez siebie dwóch, zajętych przez urząd skarbowy domów, a także oświadczyła, że jej dochód za maj 2012 r. wyniósł 134,30 zł. Następnie na wezwanie Referendarza sądowego Podatniczka wyjaśniła, że posiadana przez nią nieruchomość przy ul. K. stanowi przedmiot najmu, z którego dochód jest przychodem z działalności gospodarczej, stwierdziła również, że z uwagi na zły stan zdrowia nie jest w stanie podjąć dodatkowej pracy. Skarżąca przedstawiła zeznania podatkowe, zestawienie wysokości przychodów, a także kosztów ich uzyskania osiągniętych w 2012 r., deklaracje VAT, kopie rachunków za czesne, wywóz śmieci, wodę, Internet, podatek od nieruchomości, energię, zaświadczenie lekarskie, skierowanie do szpitala, wyciąg ze zleceń płatniczych, oświadczenie w sprawie rachunku bankowego męża i opłaty za gaz. Referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie postanowieniem z dnia 5 września 2012 r. Od powyższego postanowienia Skarżąca dnia 14 września 2012 r. wniosła sprzeciw, twierdząc że załączyła wszelkie dokumenty, o które była wzywana. Przyznała także, że bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ponieważ konieczność uiszczenia wpisu uniemożliwi jej zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 października 2012 r. odmówił przyznania Stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z uwagi na brak spełnienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. z 2012 r., poz. 270; ze zm. zwana dalej: p.p.s.a.). Skarżąca pismem z dnia 21 listopada 2012 r. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 246 § 2 pkt. 2 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że posiada ona dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania. Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do Sądu osobom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powyższego przepisu wynika, że to Strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. To Strona powinna więc należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które wskazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli zaś fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym Strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że Skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie wskazanym we wniosku. Za zasadne należy uznać w szczególności stanowisko Sądu co do tego, że nie jest możliwa rzetelna i całościowa ocena sytuacji majątkowej Skarżącej w kontekście przesłanek z powyższego przepisu, bez możliwości pełnego wglądu w jej sytuację majątkową, co wynikało z niezupełnego wykonania wezwania do przedłożenia przez Stronę dodatkowej dokumentacji. Podatniczka nie nadesłała wyciągu bankowego, obrazującego wpływ środków finansowych na rachunek bankowy jak również w sposób bezsprzeczny nie dokonała wyjaśnienia sytuacji finansowej swego męża, bez pomocy którego nie byłaby w stanie zapewnić rodzinie minimalnych potrzeb. Na uwagę przy tym zasługuje fakt, że w zeznaniu podatkowym za 2011 r. mąż Skarżącej wykazał zerowy przychód. Strona także nie podała, mimo wezwania, wysokości dochodu z najmu. W przedmiotowej sprawie wiadome jest, że przesłanka art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie została spełniona, dlatego też Skarżąca nie może oczekiwać że wniosek zostanie pozytywnie rozpatrzony, a prawo pomocy jej przyznane. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.