II SA/Bd 671/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Małgorzata Włodarska(spr.) Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] znak [...] Starosta W., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 44 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa), orzekł o utracie przez J. G. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż pismem z dnia [...] wezwał J. G., zarejestrowanego od dnia [...] w PUP we W. jako osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku, do stawienia się w urzędzie w dniu [...] celem otrzymania propozycji szkolenia oraz, że w wyznaczony terminie w/w nie stawił się w urzędzie i nie powiadomił organu w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Zaznaczył również, że wezwanie do stawiennictwa należy traktować jako dokonane, gdyż pismo z dnia [...] zostało doręczony w sposób określony w art. 44 kpa, tj. było powtórnie awizowane i nie zostało podjęte przez bezrobotnego. Skutkiem prawnym zaistniałej sytuacji jest, jak podsumował organ, utrata przez J. G. statusu osoby bezrobotnej, zgodnie z treścią art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucja rynku pracy. Od powyższej decyzji J. G. wniósł odwołanie, w którym wskazał, iż niestawiennictwo w PUP we W. w wyznaczonym terminie było spowodowane niepowiadomieniem go przez Urząd Pocztowy o wezwaniu. Odwołujący wyjaśnił, że mieszka na czwartym piętrze, jest osobą chorą psychicznie, leczy się w poradni psychiatrycznej oraz, że ma cukrzycę II stopnia i, że związku z tym leczy się poradni cukrzycowej i ma zaburzenia pamięci. Do wniesionego odwołania w/w dołączył zaświadczenie z Poradni Zdrowia Psychicznego we W., z którego wynika, że leczy się on w poradni od 2002 r. i nadal, a także kserokopię książeczki chorego na cukrzycę. Decyzją z dnia [...] znak [...] Wojewoda K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucja rynku pracy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż pismem z dnia [...] PUP we W. zwrócił się do odwołującego o osobiste zgłoszenie się w dniu [...] w Centrum Aktywizacji Zawodowej w celu otrzymania propozycji szkolenia. W terminie tym odwołujący nie stawił się oraz nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Przedmiotowe wezwanie z dnia [...] zostało w tym samym dniu wysłane listem poleconym na adres wskazany przez J. G. jako adres do korespondencji: [...] ul. [...]. List nadszedł do Urzędu Pocztowego W. przy ul. [...] w dniu [...] i w tym też dniu nastąpiła próba jego doręczenia. Z powodu nieobecności adresata list został awizowany, a zawiadomienie dotyczące możliwości jego podjęcia pozostawione zostało w skrzynce pocztowej odwołującego. W dniu [...] do skrzynki odbiorczej doręczono powtórne awizo. Ponieważ list nie był podjęty w terminie 14 dni od dnia próby jego doręczenia, został on zwrócony do urzędu pracy. Zaznaczając, że z treści art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucja rynku pracy wynika obowiązek zgłaszania się bezrobotnego do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy oraz, że odwołujący został w dniu rejestracji poinformowany o tym obowiązku, organ stwierdził, że bezspornym w sprawie jest fakt, iż odwołujący nie stawił się w urzędzie pracy w wyznaczonym, celem aktywizacji zawodowej, terminie i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie swojej nieobecności. Przywołana zaś w odwołaniu przyczyna niestawiennictwa nie może, jak wskazał organ, stanowić usprawiedliwienia, w związku z czym pismo wzywające go do stawienia się w PUP we W. w dniu [...] należy traktować jako skutecznie doręczone i mające skutek prawny w postaci utraty statusu bezrobotnego. Dowodem bowiem nadania wezwania jest jego zwrot do urzędu dokonany przez pocztę z adnotacją o dwukrotnym pozostawieniu awiza i niepodjęciu korespondencji w terminie. Poza tym przedmiotowe wezwanie zostało wysłane pod adres podawany przez odwołującego przy każdej rejestracji, jako adres korespondencyjny, a ze zgromadzonej dokumentacji nie wynika, aby bezrobotny kiedykolwiek zgłaszał problemy z odbiorem korespondencji. Okoliczność prawidłowego doręczenia listu została również potwierdzona w piśmie Urzędu Pocztowego W. z dnia [...], w którym wskazuje się, że z listem postąpiono zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi doręczania przesyłek poleconych. W świetle przytoczonych okoliczności, nie ma zdaniem organu podstaw do usprawiedliwia niestawiennictwa odwołującego w PUP we W. w dniu [...] i tym samym do uwzględnia wniesionego w sprawie środka odwoławczego. Na powyższą decyzję J. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, podtrzymując argumenty przytoczone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo podniósł, że listy polecone z Urzędu Pracy ze względu na ich zawartość powinny być dostarczane przez gońca do rąk własnych. Wskazał również, że awizo można także zostawić w drzwiach lub u sąsiadów oraz że ma żal do organu, gdyż sam zgłosił się w [...] na odbycie kursu na wózek widłowy, aby znaleźć sobie pracę w magazynie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i podkreślając, że przedmiotowa przesyłka została doręczona skarżącemu zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., Nr 270, dalej powoływanej jako ppsa) wynika natomiast, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zatem Sąd z urzędu, tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa i ocenia czy ich skutki powinny być wyeliminowane z obrotu prawnego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził konieczność uwzględnienia skargi. Podstawą materialnoprawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji stanowiły normy prawne wyrażone w art. 33 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (cyt. na wstępie). Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 3 tej ustawy bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W myśl zaś przepisu art. 33 ust. 4 w/w ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego, bezrobotnego który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; w takiej sytuacji pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy, w zależności od ilości niestawiennictw na okres: 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, 180 dni w przypadku drugiej odmowy, 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że ustawodawca ustanowił w stosunku do osób bezrobotnych wymóg stawiania się we właściwym urzędu pracy w wyznaczonych przez urząd terminach, celem weryfikacji ich gotowości do pracy. Sankcją za nie spełnienie tego wymogu i nie powiadomienie w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa jest pozbawienia bezrobotnego statusu osoby bezrobotnej (art. 33 ust. 4 w/w ustawy). Należy zaznaczyć, że wyznaczenie bezrobotnemu terminu do stawiennictwa w urzędzie pracy, określonego w art. 33 ust. 3 w/w ustawy, dokonywane jest wprawdzie w związku z rejestracją bezrobotnego, lecz nie stanowi ono czynność procesowa w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. Na tym etapie nie mamy bowiem do czynienia jeszcze z sytuacją, w której toczy się postępowanie administracyjne w sprawie indywidualnej, rozstrzyganej decyzją administracyjną (art. 1 pkt 1 kpa). Dopiero bowiem ziszczenie się ustawowych przesłanek z art. 33 ust. 4 pkt 4 w/w ustawy powoduje wszczęcie z urzędu odrębnego postępowania w przedmiocie pozbawienia osoby na określony okres statusu bezrobotnego (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2012 r. o sygn. akt III SA/Gd 120/12, publ. Lex nr 1168947). Z powyższego wynikają dwa wnioski, po pierwsze, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mogą być w odniesieniu do czynności wezwania bezrobotnego do stawiennictwa w urzędzie pracy stosowane jedynie odpowiednio, a po drugie, że niestawiennictwo bezrobotnego w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie bez wskazanie w terminie 7 dni ustawowej przyczyny tego stanu rzeczy (zaistnienie przesłanek z art. 33 ust. 4 pkt 4 w/w ustawy) obliguje organ, zgodnie z teścia art. 61 § 4 kpa, do zawiadomienia o wszczęciu postępowania wszystkich osób będących stronami w sprawie. Odpowiednie stosowanie przepisów kpa do czynności wezwania bezrobotnego, oznacza w tym wypadku stosowanie ich z uwzględnieniem zarówno w/w aspektu proceduralnego tego etapu sprawy, jak i potrzeby wyważenia interesu publicznego związanego z koniecznością ochroną społeczeństwa przed nadużyciami osób bezrobotnych w korzystania ze świadczeń związanych ze statusem bezrobotnego, z indywidualnym interesem bezrobotnego, jako podmiotu znajdującego się trudnej sytuacji życiowej wynikającej z braku pracy i wymagającego w związku z tym pomocy i opieki państwa. W świetle powyższego należy stwierdzić, że nie ma podstaw do zastosowanie sankcji z art. 33 ust. ust. 4 pkt 4 w/w ustawy w sytuacji gdy osoba bezrobotna nie ponosi winy w uchybieniu obowiązkom określonym w tym przepisie, to jest w sytuacji gdy nie uzyskała ona wiedzy o wyznaczaniu jej terminu do stawiennictwa w urzędzie pracy. W przedmiotowej sprawie skarżący powoływał się właśnie na taką okoliczności, tj. brak wiedzy o wyznaczaniu mu terminu do stawiennictwa w urzędzie pracy, na dowód czego wskazał, że awizo zostało umieszczone w skrzynce pocztowej, w której zostawiane są również różne reklamy i ulotki oraz, że on jako osoba mieszkająca na czwartym piętrze, lecząca się w poradni psychiatrycznej oraz cierpiąca na cukrzycę II stopnia i mająca bóle w związku z tym mięśni nóg i zaburzenia z pamięcią, nie uzyskał wiedzy o pozostawieniu wezwania w Urzędzie Pocztowym we W. Odnosząc się do argumentacji skarżącego i jednocześnie wskazując na zasadność stanowiska o konieczności zastosowania sankcji z art. 33 ust. 4 pkt 4 w/w ustawy, orzekające w sprawie organy stwierdziły, że doręczenie skarżącemu wezwania do stawiennictwa w urzędzie pracy w trybie art. 42 i art. 43 kpa nie było możliwe w związku z czym zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego zastosowano w sprawie tryb doręczenia określony w art. 44 kpa, co oznacza że wezwanie zostało skarżącemu skutecznie doręczone. Zdaniem Sądu, w świetle poczynionych na wstępie uwag dotyczących właściwego rozumienia przepisów art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 w/w ustawy, nie można uznać argumentacji organów za wystarczające do pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego. Surowość sankcji z art. 33 ust. 4 pkt 4 w/w ustawy, jedynie odpowiednie stosownie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego do czynności wezwania bezrobotnego do stawiennictwa w urzędzie pracy (nie będącej czynnością procesową), brak możliwości przywrócenia terminów prawa materialnego z art. 33 ust. 4 pkt 4 w/w ustawy, trudna sytuacja życiowa podmiotu postępowania, którym jest osoba bezrobotna, nakazują przyjąć, jak słusznie stwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku we w/w wyroku z dnia 10 maja 2012 r., że w sytuacji gdy organ zatrudnienia posiada możliwość przekazania informacji o wyznaczeniu terminu stawiennictwa drogą inną niż pocztową, to z możliwości takiej powinien skorzystać, zanim uczyni użytek z fikcji prawnej doręczenia z art. 44 kpa; zwłaszcza że możliwość taką dopuszcza stosowany odpowiednio przepis art. 55 § 1 kpa, który stanowi, że w sprawach niecierpiących zwłoki wezwania można dokonać również telefonicznie albo przy użyciu innych środków łączności. Dopiero zatem bezskuteczność takiego wezwania czynił zasadnym wszczęcie postępowania zmierzającego do zastosowania art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Skoro więc w przedmiotowej sprawie organy nie skorzystały z innych możliwości skomunikowania się ze skarżącym, a wyjaśnienia skarżącego wskazują na to, że to on sam podjął inicjatywę odbycia szkolenia operatora wózka widłowego (wykazał więc zainteresowanie, gotowość odbycia szkolenia) i, że z uwagi na zły stan zdrowia (problemy psychiczne, cukrzyca, zaburzenia pamięci, bóle nóg) mógł on rzeczywiście nie mieć wiedzy o wyznaczonym mu terminie do stawiennictwa w Urzędzie Pracy we W., to tym samym należy przyjąć, że organy obu instancji uznając, że skarżący dowiedział się o wyznaczonym mu terminie stawiennictwa w urzędzie wskutek doręczenia pisma w trybie art. 44 kpa, bez wykorzystania innych możliwości komunikowania się z nim, wydały rozstrzygnięcia w sprawie z naruszeniem art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Poza tym w niniejszej sprawie uchybiono również przepisom art. 61 § 4 i art. 10 §1 kpa poprzez niezawiadomienie skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania dotyczącego pozbawienia go statusu bezrobotnego (art. 33 ust. 4 pkt 4 w/w ustawy) i tym samy uniemożliwienie mu aktywnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Organy nie wskazały także, na jaki okres skarżący zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego- art. 33 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podatnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa w zw. z art. 135 ppsa orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzanej ją decyzji Starosty W. z dnia [...]. O wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 ppsa. Wskazania, co do dalszego postępowania organu, przy ponownym rozpoznaniu sprawy wynikają wprost z treści uzasadnienia wyroku.