II FSK 3032/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-08

Skład orzekający: Bogusław Dauter, Jerzy Płusa, Tomasz Kolanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uchylenia decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty i określenia jej wysokości w trybie wznowienia postępowania, podatnikowi przysługują odsetki od nadpłaty, jeśli zwrot nastąpił w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji określającej wysokość nadpłaty?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, ponieważ wyszedł poza zakres sprawy, krytykując decyzję wydaną w odrębnym postępowaniu (wznowieniowym) i jednocześnie modyfikując stan faktyczny sprawy. Sąd pierwszej instancji nie dokonał pełnej analizy przepisów dotyczących oprocentowania nadpłaty, opierając się na błędnym założeniu co do stanu prawnego i faktycznego sprawy. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Spółka H. sp. z o.o. wystąpiła o zapłatę odsetek od nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. Organ pierwszej instancji odmówił zapłaty odsetek, wskazując, że zwrot nadpłaty nastąpił w terminie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji wyszedł poza zakres sprawy i błędnie ocenił stan prawny.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Protokolant Marta Wyszkowska, po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 września 2012 r. sygn. akt I SA/Ol 230/12 w sprawie ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w E. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 22 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zapłaty odsetek od nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, 2) zasądza od H. sp. z o.o. z siedzibą w E. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie kwotę 2000 (dwa tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 września 2012 r. sygn. akt I SA/Ol 230/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi H. sp. z o.o. w E. (dalej jako "Spółka"), uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 22 lutego 2012 r. w przedmiocie odmowy zapłaty odsetek od nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego wyroku stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że wnioskiem z dnia 22 listopada 2011 r. Spółka wystąpiła do Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w O. o zapłatę odsetek od nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 31 880 zł, określonej decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 października 2011 r. Jako podstawę prawną Spółka wskazała art. 78 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.). Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 21 grudnia 2011 r. odmówił zapłaty odsetek od nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. Jako główną podstawę prawną podał art. 77 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że ww. decyzją z dnia 17 października 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w trybie wznowienia postępowania uchylił w całości swoją decyzję z dnia 23 sierpnia 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 maja 2010 r., odmawiające stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 31 880 zł i jednocześnie orzekł o określeniu wysokości nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 31 880 zł. Podstawę prawną wydania tej decyzji stanowił art. 245 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 11 oraz art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1, art. 74a i art. 75 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej. Składając wniosek o wznowienie postępowania z dnia 4 lipca 2011 r. Spółka oparła swe żądanie o art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Spółka jako orzeczenie mające wpływ na treść wydanej decyzji powołała wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ("ETS") z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie C-212/10 Logstor ROR Polska. Organ podatkowy wskazał, że zwrotu nadpłaty w ww. kwocie dokonał w dniu 14 listopada 2011 r., a więc z zachowaniem 30-dniowego terminu zwrotu nadpłaty. Po przytoczeniu treści art. 78 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wyjaśnił, że art. 78 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej, na który powołuje się Spółka, nie ma zastosowania, gdyż Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję w oparciu o art. 77 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Ponadto Spółka nie składała wniosku o stwierdzenie nadpłaty, ale wniosek o wznowienie postępowania rozstrzygnięty decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej. Podkreślił, że wniosek Spółki złożony w dniu 22 marca 2010 r. wyznaczał obecnie zakres rozpoznawanej sprawy w trybie wznowienia postępowania. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji Spółka zarzuciła naruszenie art. 78 § 5 w związku z art. 77 § 1 pkt 4 i art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu podatkowego, że w sprawie nie ma zastosowania art. 77 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Podała, że przedmiotem wznowionego postępowania było ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 240 Ordynacji podatkowej, a w razie pozytywnego ustalenia, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Nie było więc uprawnionym twierdzenie organu podatkowego, że "strona nie składała wniosku o stwierdzenie nadpłaty", skoro po wydaniu postanowienia w sprawie wznowienia postępowania, organ podatkowy przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy, którą zapoczątkował wniosek z dnia 19 marca 2010 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. W uzasadnieniu decyzji z dnia 22 lutego 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie dopatrzył się naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 78 § 5 w związku z art. 77 § 1 pkt 4 i art. 74 Ordynacji podatkowej, a tym samym nie podzielił podniesionych w odwołaniu zarzutów. Podkreślił, że art. 78 Ordynacji podatkowej inaczej normuje skutki prawne związane z oprocentowaniem nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia ETS, co przewiduje art. 78 § 5 tej ustawy, a inaczej w stosunku do nadpłaty określonej decyzją, co reguluje art. 78 § 3 pkt 3 lit. a) tej ustawy. Przyjęcie określonej podstawy prawnej i trybu postępowania związanego z załatwieniem sprawy nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych wywołało określone konsekwencje dla Spółki. Zgodnie z art. 77 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, w przypadku określonym w art. 74 nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. Z kolei tryb rozpatrzenia sprawy w wyniku wznowienia postępowania powoduje, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji określającej wysokość nadpłaty. Ponieważ ww. decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 października 2011 r. wydana została na skutek wznowienia postępowania, a podstawę prawną określenia nadpłaty stanowiły art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1, art. 74a i art. 75 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej, tym samym Naczelnik Urzędu Skarbowego zasadnie odmówił zapłaty odsetek od nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. Organ odwoławczy podkreślił, że wniosek Spółki z dnia 4 lipca 2011 r. nie stanowił wniosku o stwierdzenie nadpłaty, o którym mowa w art. 74 Ordynacji podatkowej, a był wnioskiem o wznowienie postępowania, z przyczyny określonej w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Wniosek Spółka podtrzymała pismem z dnia 11 sierpnia 2011 r. Według Dyrektora Izby Skarbowej, z literalnego brzmienia art. 78 § 3 pkt 3 lit. a) Ordynacji podatkowej wynika, że wolą ustawodawcy było oprocentowanie nadpłaty jedynie w sytuacji wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę, z pominięciem decyzji określającej wysokość nadpłaty. Decyzja z dnia 17 października 2011 r., określająca wysokość nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych, nie jest objęta art. 78 Ordynacji podatkowej, który dotyczy oprocentowania nadpłaty. Brak jest podstaw do naliczenia oprocentowania nadpłaty, nawet po uznaniu, że ma w sprawie zastosowanie regulacja art. 78 § 3 pkt 3 lit. a) Ordynacji podatkowej. W ocenie organu odwoławczego, brak jednoznaczności tego przepisu wynika z faktu, że w art. 78 § 3 pkt 3 ustawodawca odnosi się do art. 77 § 1 pkt 2, a więc zarówno do decyzji stwierdzających jak i określających wysokość nadpłaty, natomiast w lit. a) omawianego przepisu pominął fakt oprocentowania, jakie miałoby przysługiwać w odniesieniu do decyzji określających wysokość nadpłaty. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że oprocentowanie nadpłaty nie przysługuje w sytuacji, jak w niniejszej sprawie, gdzie organ pierwszej instancji dokonał zwrotu nadpłaty w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji określającej wysokość nadpłaty. Powołał się na brzmienie art. 78 § 3 pkt 3 lit. a) Ordynacji podatkowej, przy dokonanym założeniu, że zamiarem ustawodawcy było jednak uregulowanie oprocentowania zarówno w odniesieniu do decyzji stwierdzających nadpłatę jak i określających jej wysokość. W skardze na powyższą decyzję Spółka podniosła, że organ podatkowy wydał decyzję określającą wysokość nadpłaty nie będąc do tego zobligowany i uczynił tak po to, aby uchylić się od zwrotu odsetek Spółce. Do wydania tej decyzji organ ten nie miał podstawy prawnej. Zwrot ten aktualizował się, zgodnie z art. 77 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 74 Ordynacji podatkowej. A zatem organ podatkowy nie mógł w oparciu o art. 74a Ordynacji podatkowej określić wysokości nadpłaty, lecz powinien ograniczyć się wyłącznie do uchylenia wadliwej decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty. Spółka nie zgodziła się z twierdzeniem, że kwestię oprocentowania determinuje fakt, że zwróciła się o wznowienie postępowania, a nie wystąpiła z wnioskiem o zwrot nadpłaty, co skutkowałoby jej oprocentowaniem na podstawie art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej. Nieuprawnione jest w ocenie Spółki, różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów tylko z tego powodu, że organ podatkowy wydał wcześniej wadliwą jak się okazało decyzję, która uprawomocniła się i wymagała wdrożenia trybu wznowieniowego, od sytuacji prawnej tych podmiotów, co do których decyzje nie uprawomocniły się. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Sąd uzasadniając swoje rozstrzygnięcie zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie tryb zwrotu nadpłaty określa art. 74 Ordynacji podatkowej. We wszystkich wymienionych wypadkach konieczny jest wniosek podatnika o zwrot nadpłaty, w którym podatnik określa jej wysokość. Natomiast wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania), jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji Sąd wskazał, że wbrew temu co twierdzi organ odwoławczy, to nie organ podatkowy określa w tych przypadkach wysokość nadpłaty. Wysokość nadpłaty określa podatnik we wniosku o jej zwrot. W związku z tym, w rozpoznawanej sprawie art. 74a Ordynacji podatkowej nie miał zastosowania. W myśl tego przepisu, w przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74 wysokość nadpłaty określa organ podatkowy. Sąd uznał, że organ podatkowy po wznowieniu postępowania, po wydaniu wyroku przez ETS dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie C-212/10 Logstor ROR Polska, był uprawniony do uchylenia w całości decyzji z dnia 23 sierpnia 2010 r. i decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 maja 2010 r., odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 31 880 zł. Natomiast po wznowieniu postępowania organ podatkowy nie był uprawniony do orzekania o określeniu wysokości nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 31 880 zł. Decyzja o uchyleniu decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych, umożliwiła ponowne rozpatrzenie wniosku Spółki o zwrot nadpłaty. Zwrot nadpłaty nie wynika zatem z decyzji organu podatkowego, a na podstawie wniosku Spółki o zwrot nadpłaty. Do wniosku została dołączona skorygowana deklaracja podatkowa (k. 12-17 akt adm.). W skorygowanej deklaracji Spółka wykazała podatek do zapłaty 0 zł. W uzasadnieniu korekty Spółka powołała wyrok ETS z dnia 16 czerwca 2011 r., w sprawie C-212/10 Logstor ROR Polska. Wskazała, że powyższy wyrok został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 6 sierpnia 2012 r. Korekta deklaracji wywołuje skutki prawne. Z jej treści wynikało, że podatek wykazany w deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych PCC-3 okazał się nienależny. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do orzekania w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty. W takim przypadku zwrot nadpłaty wraz z oprocentowaniem ma charakter czynności materialno-technicznej. W konsekwencji, w sprawie ma zastosowanie art. 78 § 5 w związku z art. 77 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej, działając przez swojego pełnomocnika, zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie: - przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, tj.: art. 78 § 5 pkt 1 w związku z art. 77 § 1 pkt 4 i art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej, mimo że wszczęte na wniosek Spółki postępowanie wznowieniowe nie daje podstaw do zastosowania ww. przepisów w sprawie; - przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. uchybienie niżej wymienionym przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", powodujące rzeczywiste nierozpoznanie skargi: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), poprzez bezpodstawne zastosowanie środków przewidzianych w P.p.s.a. do usuwania naruszenia prawa w rozstrzygnięciach administracyjnych przez uchylenie decyzji zamiast oddalenie skargi; 2) art. 151, poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że organ podatkowy wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 78 § 5 pkt 1 w związku z art. 77 § 1 pkt 4, art. 74, art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej, pomimo że przedmiotem postępowania było orzeczenie w sprawie oprocentowania, a nie nadpłaty, co doprowadziło do uchylenia decyzji zamiast oddalenia skargi; 3) art. 3 § 1 w związku z art. 134 § 1, poprzez: a) nieprawidłową kontrolę działania organu podatkowego w zakresie pozostającym poza kognicją sądu oraz niewłaściwe zastosowanie środków przewidzianych w ustawie, b) błędną wykładnię i zastosowanie art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej; 4) art. 141 § 4 w związku z art. 128 Ordynacji podatkowej, poprzez niezawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania; 5) art. 153, poprzez wydanie wiążącej organ podatkowy błędnej oceny prawnej w zakresie niezastosowania art. 78 § 5 pkt 1 w związku z art. 77 § 1 pkt 4, art. 74, art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że stanowisko Sądu jest nieprawidłowe, bowiem niewątpliwie sprawa jest powiązana ze sprawą dotyczącą nadpłaty, jednakże Sąd pierwszej instancji wyszedł poza zakres sprawy orzekając w sprawie dotyczącej wydania decyzji w sprawie nadpłaty. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 października 2011 r. podjęta w wyniku wznowionego postępowania, uchylająca decyzję z dnia 23 sierpnia 2010 r. o odmowie zwrotu nadpłaty i określająca nadpłatę w podatku od czynności cywilnoprawnych nie została przez Spółkę zaskarżona skargą do Sądu pierwszej instancji. Natomiast przedmiotem postępowania jest decyzja z dnia 22 lutego 2012 r. o odmowie zapłaty odsetek od nadpłaty, a Sąd pierwszej instancji uczynił przedmiotem rozpoznania legalność innej sprawy administracyjnej niż ta, od której wniesiono skargę, a był w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami skargi. Ponadto poddając weryfikacji prawidłowość postępowania wznowieniowego oraz aprobując prawidłowość wznowienia, jednocześnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie było podstaw do orzekania o nadpłacie. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł dalej, że stwierdzenie przesłanek uchylenia decyzji zobowiązuje organ podatkowy do wydania nowej decyzji, a nie jak bezzasadnie wskazuje Sąd pierwszej instancji - tylko do wyeliminowania wadliwego aktu. Zastosowany w sprawie tryb postępowania został zdeterminowany przez wniosek Spółki, a Sąd nie kwestionował zastosowanego wznowienia postępowania. Żaden z przepisów nie przewiduje uchylenia decyzji bez ponownego orzekania. W związku z powyższym naruszeniem procesowym pozostają nieprawidłowa wykładnia i zastosowanie art. 78 § 5 pkt 1 w związku z art. 77 § 1 pkt 4, art. 74, art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej konsekwentnie stoi na stanowisku, że w stanie sprawy nie ma możliwości realizacji wniosku Spółki o zwrot oprocentowania. Jego zdaniem, tylko zwrot niekwestionowanej nadpłaty poprzez czynność materialną-techniczną w oparciu o art. 77 § 1 pkt 4 w związku z art. 74 uprawnia do zwrotu oprocentowania określonego w art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej. Taki sposób rozliczenia powstaje w przypadkach, w których nie wdrożono postępowania podatkowego i nie wydano decyzji (art. 74 Ordynacji podatkowej). W oparciu natomiast o art. 77 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej tylko bezsporna nadpłata nie wymagająca wydania decyzji podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 74, oraz przysługuje od niej oprocentowanie określone w art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej. W sprawie w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej odmawiająca zwrotu nadpłaty, bowiem na dzień jej wydania - 23 sierpnia 2010 r. nie było jaszcze rozstrzygnięcia ETS w sprawie C-212/10 Logstor ROR, a wobec czego, według ówczesnego stanu, wysokość podatku wskazana w korekcie deklaracji złożonej przez Spółkę była nieprawidłowa. W konsekwencji, orzeczenie o nadpłacie musiało być poprzedzone uchyleniem tej decyzji, skoro wniosek o wznowienie postępowania został oparty o tożsamą podstawę - ww. wyrok ETS z dnia 16 czerwca 2011 r. Wobec powyższego, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd art. 153 P.p.s.a., wskutek zawarcia w wyroku wiążącej dla organu podatkowego błędnej wykładni i zastosowania art. 78 § 5 pkt 1 w związku z art. 77 § 1 pkt 4 i art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Sąd nie wskazał organowi podatkowemu żadnych dyrektyw co do dalszego postępowania, czym naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. Przedmiotem postępowania nie było stwierdzenie nadpłaty i Sąd nie powinien orzekać w zakresie prawidłowości podjętej w tamtym postępowaniu decyzji. Sąd powinien był zbadać legalność działania organu podatkowego, czy wniosek Spółki o oprocentowanie zwróconej nadpłaty został rozstrzygnięty zgodnie z prawem. Orzekanie poza granicami sprawy i wskazanie nie tylko innego, ale nieprzewidzianego przez prawo trybu postępowania, powoduje zasadność postawienia zarzutów wymienionych w petitum skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia dotycząca oprocentowania przysługującej Spółce nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. Postępowanie przed organami podatkowymi w tej kwestii zostało wszczęte wnioskiem Spółki z dnia 22 listopada 2011 r., a następnie zostały wydane decyzje organów podatkowych obydwu instancji odmawiające Spółce przyznanie jej wnioskowanego oprocentowania - decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. z dnia 21 grudnia 2011 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 22 lutego 2012 r. Ta ostatnia decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie i Sąd ten zaskarżonym w niniejszej sprawie wyrokiem decyzję tę uchylił. Natomiast wcześniej, tj. przed zainicjowaniem postępowania podatkowego w przedmiocie oprocentowania nadpłaty, toczyło się postępowanie w trybie przepisów dotyczących wznowienia postępowania zakończone ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 17 października 2011 r., w której uchylono dotychczasową decyzję tego organu z dnia 23 sierpnia 2010 r. o odmowie stwierdzenia nadpłaty i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. z dnia 24 maja 2010 r. oraz określono wysokość nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał m.in., że o ile organ podatkowy po wznowieniu postępowania w związku z wyrokiem ETS z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie C-212/10 Logstor ROR był uprawniony do uchylenia ww. decyzji odmawiających stwierdzenia nadpłaty, tak nie był uprawniony do orzekania o określeniu wysokości nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. Następnie przechodząc do dalszych rozważań stwierdził, że decyzja o uchyleniu decyzji odmawiającej zwrot w podatku od czynności cywilnoprawnych, umożliwiła ponowne rozpatrzenie wniosku o zwrot nadpłaty oraz że zwrot nadpłaty nie wynika zatem z decyzji organu, a na podstawie wniosku podatnika o zwrot nadpłaty. Jak więc należy wnosić z powyższych wywodów, Sąd pierwszej instancji nie tylko poddał krytyce ostateczną decyzję wydaną w innym, odrębnym postępowaniu administracyjnym (decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 17 października 2011 r.), ale też orzekając w sprawie oprocentowania nadpłaty przyjął niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym założenie, że decyzja ta istnieje w części dotyczącej uchylenia dotychczasowych decyzji odmawiających stwierdzenia nadpłaty i nie istnieje w części, w jakiej określała wysokości nadpłaty. Mając na uwadze powyższe, zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a., a w konsekwencji także art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 128 Ordynacji podatkowej. Skoro organ podatkowy nie mógł w ogóle przyjmować przy rozstrzyganiu sprawy założeń, które odbiegałyby od jej rzeczywistego stanu, to wtórną w stosunku omówionego zagadnienia pozostaje kwestia podnoszona w skardze kasacyjnej w ramach zarzutu dotyczącego błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a więc czy w świetle tego przepisu możliwe byłoby wydanie decyzji zawierającej jedynie rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji dotychczasowej. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej uznać należy za przedwczesne. Sąd pierwszej instancji wskazując, m.in. na złożoną przez Spółkę w dniu 13 września 2011 r. korektę deklaracji (karty nr 12-17 akt administracyjnych) i opowiadając się za przyznaniem Spółce oprocentowania nadpłaty i zastosowaniem w sprawie art. 78 § 5 w zw. z art. 77 § 1 pkt 4 i art. 74 Ordynacji podatkowej, uczynił to na podstawie przyjętego założenia, które w sposób niedopuszczalny modyfikowało stan sprawy (i co czyniło koniecznym uwzględnienie skargi kasacyjnej). W związku z tym Sąd przyjmując takie założenie, zaniechał dokonania pełnej analizy i wykładni przepisów dotyczących oprocentowania nadpłaty, z możliwym uwzględnieniem różnych metod tej wykładni, co przy ponownym rozpatrywaniu sprawy uczynić powinien, mając m.in. na uwadze niesporną w sprawie okoliczność, że niezależnie od przyjętego procesowego trybu zwrotu nadpłaty, do jej powstania doszło w wyniku orzeczenia ETS. Z przedstawionych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w związku z art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 6 pkt 5 w związku § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło