VII SA/Wa 895/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-05
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Mirosława Pindelska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw organu budowlanego wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, oparty na nieuzupełnieniu przez inwestora braków formalnych, jest skuteczny, jeśli postanowienie wzywające do uzupełnienia zostało doręczone po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzeciw organu budowlanego wobec zgłoszenia robót budowlanych, oparty na nieuzupełnieniu przez inwestora braków formalnych, jest nieskuteczny, jeśli postanowienie wzywające do uzupełnienia zostało doręczone po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu. Termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu jest terminem prawa materialnego, który nie może być przedłużany czynnościami procesowymi. Organ traci kompetencję do wniesienia sprzeciwu, jeśli nie doręczy inwestorowi postanowienia o uzupełnieniu braków w takim terminie, aby wykonanie nakazu było możliwe przed upływem 30-dniowego terminu na zgłoszenie sprzeciwu.Stan faktyczny
Spółka złożyła zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na zainstalowaniu tablicy reklamowej. Organ pierwszej instancji, stwierdzając braki w dokumentacji, wezwał spółkę do ich uzupełnienia. Po bezskutecznym upływie terminu do uzupełnienia, organ wniósł sprzeciw. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, wskazując na bezskuteczność sprzeciwu z powodu jego doręczenia po upływie 30-dniowego terminu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta, stwierdził, że decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru prowadzenia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] S.A. w W. kwotę 800 zł (osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. powołując się na art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, ze zm.) zw. dalej Prawem budowlanym, art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.) zw. dalej k.p.a., w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41 poz. 361, ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142 poz. 1592, ze zm.) w związku z brakiem uzupełnienia pisma S. S.A. z siedzibą w W. (po zmianie nazwy [...] S.A) zw. dalej Spółką, z dnia 19 kwietnia 2011 r., złożonego w dniu 26 kwietnia 2011 r. w Urzędzie Dzielnicy B., Wydział Promocji i Komunikacji Społecznej, które zostało zakwalifikowane jako zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na zainstalowaniu tablicy reklamowej typu BB 18 o wymiarach 6,0 x 3,0 m na dachu budynku stacji transformatorowej usytuowanej na dz. nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. M. w rej. nieruchomości oznaczonej nr [...] w Dzielnicy W., o dokumenty określone postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. - wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania ww. robót budowlanych.
Organ I instancji podniósł w uzasadnieniu decyzji, iż analiza złożonej dokumentacji wykazała, iż przedmiotem zgłoszenia jest tablica reklamowa typu BB 18 o wymiarach 6,0 x 3,0 m, lokalizację przedmiotowej reklamy oznaczono na rzucie poziomym dotyczącym konstrukcji wsporczej wolnostojącej tablicy reklamowej "BL18", nie załączono zaś do zgłoszenia odpowiedniego opisu i rysunku określającego sposób mocowania i wymiarów tablicy. W związku z powyższym zgodnie z dyspozycją art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. wezwano inwestora do uzupełnienia zgłoszenia celem:
1. wyjaśnienia zakresu zgłoszenia - w treści zgłoszenia wskazano, iż przedmiotem zgłoszenia jest zamiar wykonania robót budowlanych polegających na montażu wolnostojących słupów reklamowych, natomiast na załączonym rysunku dotyczącym wolnostojącego nośnika reklamowego typu BL 18 wrysowano lokalizację tablicy reklamowej typu BB 18; w projekcie brak jest opisu dot. reklamy typu BB 18;
2. dostarczenia odpowiednich szkiców i rysunków dotyczących nośnika reklamowego typu BB 18, a w przypadku, gdy nośnik będzie podświetlany - odpowiedni schemat branżowy; - w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia.
Organ podniósł, iż zgodnie z treścią art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego: w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. Określenie zakresu robót oraz dostarczenie odpowiednich szkiców i rysunków dotyczących nośnika reklamowego typu BB 18. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 1 czerwca 2011 r., zatem termin do uzupełnienia zgłoszenia upłynął dnia 8 czerwca 2011 r. Wobec braku uzupełnienia zgłoszenia w oznaczonym terminie, zgodnie z dyspozycją art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego orzeczono o wniesieniu sprzeciwu. Postanowienie [...] maja 2011 r., wysłane w dniu 16 maja 2011 r. (jak wynika z adnotacji na kopii decyzji) doręczone zostało Spółce w dniu 18 maja 2011 r., natomiast pełnomocnikowi skarżącej Spółki przedmiotowe postanowienie doręczono w dniu 1 czerwca 2011 r. Jak wynika z akt sprawy sprzeciw z dnia 14 czerwca 2011 r. doręczono Spółce w dniu 20 czerwca 2011 r. i jej pełnomocnikowi w dniu 21 czerwca 2011 r.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających i rozpatrzeniu odwołania Spółki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r.
Organ odwoławczy stwierdził, iż stosownie do art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia oraz w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nałożono na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. W ocenie Wojewody [...] organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że koniecznym było wezwanie do uzupełnienia brakujących w zgłoszeniu dokumentów oraz że zakres obowiązków był uzasadniony. Inwestor nie zastosował się do nałożonych obowiązków, stąd też organ pierwszej instancji skorzystał z dyspozycji art. 30 ust. 2 zdanie drugie i zasadnie wniósł sprzeciw wobec przedmiotowego zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych.
Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem strony skarżącej, że niedoręczenie inwestorowi sprzeciwu w terminie 30 dni od dnia wniesienia zgłoszenia obrażało normę art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 57 § 5 k.p.a. termin uważa się za zachowany m.in., jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Nałożenie na inwestora w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o określone dokumenty powoduje przerwanie trzydziestodniowego terminu do zgłoszenia sprzeciwu. Przerwany termin liczony jest od nowa od daty wniesienia przez inwestora odpowiedzi na postanowienie nakładające obowiązki. Organ podał, iż w toku podjętych czynności wyjaśniających, ustalono, że przesyłka zawierająca postanowienie z dnia [...] maja 2011 r., została nadana do inwestora, w placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 16 maja 2011 r. Przedmiotowa przesyłka została doręczona pełnomocnikowi inwestora w dniu 1 czerwca 2011 r., a zatem termin do zastosowania się do wskazanego postanowienia upłynął z dniem 8 czerwca 2011 r. W dniu 14 czerwca 2011 r. Prezydent [...] nadał do inwestora, w placówce pocztowej operatora publicznego, zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji przed upływem 30 dni od doręczenia mu zgłoszenia nadał w placówce pocztowej operatora publicznego, przesyłkę zawierającą postanowienie z dnia [...] maja 2011 r. oraz przed upływem 30 dni od upływu terminu doręczył decyzję wnoszącą sprzeciw.
Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] S.A. w W. wnosząc o jej uchylenie i decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez zaakceptowanie przez organ II instancji, że organ I instancji wniósł sprzeciw po upływie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia. Strona skarżąca podniosła, iż 30-dniowy termin wskazany w art. 30 ust. 5 zdanie drugie Prawa budowlanego jest terminem prawa materialnego oraz terminem kompetencyjnym, co znaczy, iż nie jest możliwe przedłużanie go przez organ, a sprzeciw, aby był skuteczny, musi zostać wniesiony w terminie 30 dni od dnia doręczenia właściwemu organowi zgłoszenia. Takie sformułowanie świadczy o tym, iż organ dysponuje kompetencją do wniesienia skutecznego prawnie sprzeciwu tylko w ciągu tego terminu, zaś po jego upływie tę kompetencję traci. Strona skarżąca wyjaśniła, iż w orzecznictwie sądowym pojawiły się dwie grupy przeciwstawnych poglądów dotyczących znaczenia wyrażenia "wniesienie sprzeciwu" w kontekście art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Część orzecznictwa stoi na stanowisku, iż wyrażenie "wniesienie" należy odróżnić od terminu "doręczenie", a decyzja powinna być wydana i nadana, np. w placówce pocztowej operatora publicznego, w ww. terminie, aby został on zachowany. Przeciwny jednak pogląd, także szeroko rozpowszechniony w orzecznictwie głosi, iż decyzja winna zostać doręczona stronie w terminie 30 dni, samo zaś jej nadanie nie jest wystarczające, aby stwierdzić, że została skutecznie wniesiona. Zdaniem skarżącej przedstawione przykłady orzecznictwa bezsprzecznie dowodzą, iż jest ono podzielone w tej kwestii i brak jednolitości nawet w orzecznictwie NSA. Nie należy więc, jak czyni to Wojewoda [...], bezkrytycznie opierać się na korzystnych dla wykładni przyjętej przez organ wyrokach, i bez żadnej argumentacji odrzucać, czy wręcz pomijać wyroki wskazujące tezę przeciwną. Decyzja administracyjna jako akt władzy publicznej, zawierający rozstrzygnięcie dotyczące sytuacji podmiotu prywatnego, musi być doręczona stronie, aby rodzić jakiekolwiek skutki prawne. Doręczenie jest niezbędnym warunkiem wejścia decyzji do obrotu prawnego, zatem przed jej doręczeniem trudno w ogóle uznać, iż dany akt jest decyzją. W ocenie skarżącej brak doręczenia decyzji sprawia, iż nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych. Trudno zatem uznać za skuteczne "wniesienie sprzeciwu" akt, który nie może wywołać jeszcze żadnych skutków prawnych. Pełne skutki prawne decyzja administracyjna, w tym także sprzeciw wyrażony w trybie art. 30 ust. 5 zdanie drugie Prawa budowlanego, wywołuje dopiero z chwilą doręczenia stronie. W przeciwnym razie musiałaby istnieć w k.p.a. lub Prawie budowlanym konkretna norma, zezwalająca na wywodzenie skutków prawnych z samego faktu nadania decyzji na poczcie. W niniejszej sprawie, co wynika z jej akt i nie podlega żadnej wątpliwości, nie tylko decyzja zawierająca sprzeciw została doręczona skarżącej po upływie 30-dniowego terminu, lecz również postanowienie nr [...]. Biorąc zatem pod uwagę, iż organ utracił kompetencję do wydania przedmiotowej decyzji, organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zobligowany był do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu chociaż nie wszystkie zarzuty wymienione w skardze okazały się trafne.
Sąd administracyjny przystępując do kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego obejmuje tą kontrolą zarówno sam akt jak i poprzedzające go czynności organu oceniając w pierwszej kolejności ewentualne wady i uchybienia o charakterze proceduralnym, gdyż dopiero stwierdzenie, że w toku postępowania do naruszeń takich nie doszło daje podstawę do przejścia do ocen o charakterze materialnoprawnym.
Z tego też powodu, mając na uwadze podniesione w skardze okoliczności, Sąd Wojewódzki był zobowiązany rozważyć na wstępie, czy podstawa, na której oparto zaskarżony sprzeciw, tj. niewypełnienie obowiązków nałożonych na inwestora postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. była zgodna z prawem.
Składając zgłoszenie, inwestor ma obowiązek dopełnienia warunków formalnych określonych w prawie, a jego zamiar, nieobjęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, musi pozostawać w zgodzie z przepisami prawa oraz planem zagospodarowania przestrzennego, o ile taki obowiązuje na terenie objętym zgłoszeniem. Spełnienie wszystkich warunków określonych w art. 30 ust. 2, 3 i 4, jak i wymagań formalnych, jakim powinny odpowiadać pisma oraz złożenie zgłoszenia organowi właściwemu, powoduje skuteczność zgłoszenia z datą jego wpływu do siedziby tego właściwego organu. Od dnia następnego biegnie 30-dniowy termin, w którym inwestor musi powstrzymywać się z wykorzystaniem prawa do wykonania robót objętych zgłoszeniem. Jest to też czas, w którym organ posiada kompetencję do zakwestionowania tego zamiaru przez wniesienie sprzeciwu, w trzech przypadkach wymienionych w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego. W tym samym terminie i trybie może wydać też decyzję nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie robót objętych zgłoszeniem, jeżeli zachodzą warunki określone w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego.
Zgłoszenie jest w istocie oświadczeniem woli co do zamiaru wykorzystania własności nieruchomości (lub prawa zależnego) przez zabudowę lub wykonanie robót budowlanych niewymagających władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej. Por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2010 r. ,sygn. akt II OSK 1294/09.
Z kolei organowi administracji publicznej została przypisana kompetencja do oceny tego oświadczenia i stwierdzenia jego zgodności z wymaganiami prawa (formalnymi i materialnymi). Organ ten zobowiązany jest, zgodnie z zasadą oficjalności, do podjęcia działań z urzędu, a zatem do wniesienia sprzeciwu w przypadku dostrzeżenia, że przepis prawa został naruszony.
W sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu Wojewódzkiego okoliczność związana z datą doręczenia sprzeciwu wyprzedzają jednak inne naruszenia proceduralne, które prowadziły do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.
Warunkiem umożliwiającym dokonanie przez organ architektoniczno-budowlany oceny prawidłowości zgłoszenia jest niewadliwość formalna i materialna zgłoszenia, z tego względu organ ma obowiązek nakazać inwestorowi w drodze postanowienia, po myśli art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego, uzupełnienie brakujących dokumentów.
Wadliwość takiego oświadczenia powoduje, iż nie może ono wywołać zamierzonego skutku, chyba że zostanie naprawione w terminie zakreślonym przez organ. Jak wynika z wyżej przywołanego przepisu, przedmiotem postanowienia może być jedynie nałożenie obowiązku do uzupełnienia brakujących dokumentów w tym dokumenty, które zdaniem organu powinny być do zgłoszenia dołączone, bo takie wymaganie stawia przepis prawa. Nałożenie postanowieniem obowiązku uzupełnienia zgłoszenia nie jest kwestią uznania, lecz musi wynikać nie tylko z właściwie uzasadnionej potrzeby, ale także z obowiązujących przepisów prawa. Żądanie dodatkowych szkiców, dokumentów uzgodnień itd. powinny zatem znajdować oparcie w okolicznościach sprawy i odpowiednich przepisach.
W kontrolowanej sprawie, wprawdzie organ nie powołał odpowiednich przepisów, niemniej uznać trzeba, że był uzasadniony nakaz zawarty w postanowieniu, aby inwestor uzupełnił dane dotyczące zakresu zgłoszenia, gdyż wymagania takie wynikają z dyspozycji art. 30 ust. 2, zd. 1 i 2 w zw. z art. 29 ust 2 pkt 6 Prawa budowlanego, a ich celem jest umożliwienie oceny, czy urządzenie reklamowe mieści się w kategorii obiektów budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę.
Analiza akt sprawy wykazuje ponadto, że merytorycznie zasadne postanowienie nakładające na inwestora obowiązek uzupełnienia braków dostrzeżonych przez organ w zgłoszeniu i wyznaczające 7 dniowy termin do usunięcia tych braków zostało wysłane w dniu 16 maja 2011 r., doręczone zaś pełnomocnikowi inwestora w dniu 1 czerwca 2011 r. Oznacza to, że postanowienie organ wysłał jeszcze w dacie nieprzekraczającej 30 dni od daty wpływu zgłoszenia (26 kwietnia), lecz skutecznie doręczył go pełnomocnikowi strony już po upływie tego terminu.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego nie ma podstaw do przyjęcia, że w przypadku wydania postanowienia na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego nakładającego na inwestora obowiązek uzupełnienia niezbędnych dokumentów termin, o którym mowa w art. 57 ust. 5 pkt 2 k.p.a., można uznać za zachowany, ponieważ orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wywodząc możliwość tego przepisu do doręczenia sprzeciwu łączy go ściśle ze specyfiką instytucji "wniesienia", a nie doręczenia sprzeciwu. Nie ma jednak przesłanek, aby rozumowanie takie zastosować do doręczenia postanowienia o uzupełnieniu brakujących dokumentów, jako pisma o charakterze procesowym. Wobec powyższego organ nie miał podstaw do wyprowadzania skutków prawnych opisanych w art. 30 ust. 2 zd.3 Prawa budowlanego z faktu niezrealizownia postanowienia, które adresat otrzymał po upływie wskazanego tam terminu.
Zgodzić się bowiem trzeba z poglądem zawartym skardze, że termin określony w art. 30 ust. 5 zd. 2 Prawa budowlanego ma charakter terminu prawa materialnego, takiego zaś terminu nie można ani skrócić, ani przedłużyć czynnościami procesowymi. Z przywołanego zaś przepisu jasno wynika, że do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu.
Dlatego też trudno akceptować poglądy o przerwaniu wymienionego wyżej terminu, czy wchłonięciu przez termin wskazany w postanowieniu, o czym była mowa w decyzji organu II instancji. Można natomiast poddać rozwadze kwestię, od jakiej daty należy liczyć bieg terminu prawa materialnego, szczególnie wówczas, gdy organ wyraża wątpliwość co do skuteczności zgłoszenia przez wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego.
W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że termin na wniesienie sprzeciwu należy liczyć od następnego dnia po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego w postanowieniu, lub też od następnego dnia po wypełnieniu nakazu zawartego w postanowieniu, jeżeli nakaz ten zostanie zrealizowany przed terminem wskazanym w postanowieniu. Pogląd ten w pełni należy podzielić, ponieważ, jak wcześniej powiedziano, dopiero kompletne zgłoszenie i milczenie organu daje inwestorowi po upływie 30 dniowego terminu podstawę do realizacji zgłoszonego zamiaru.
Akceptując powyższe poglądy dojść jednak trzeba do wniosku, że skoro bieg terminu 30 dniowego nie może być czynnością procesową zatrzymany, czyli termin ten biegnie od dnia doręczenia zgłoszenia właściwemu organowi, zgłoszenie zawiera zaś wady, to zachowanie przez organ kompetencji do wniesienia sprzeciwu będzie zachodziło wówczas, gdy postanowienie wskazujące na istnienie nieskuteczności zgłoszenia inwestor otrzyma przed upływem terminu uprawniającego go do rozpoczęcia robót objętych zgłoszeniem.
Kompetencję do wniesienia sprzeciwu organ zachowuje do ostatniego dnia 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 zd. 2 Prawa budowlanego, warunkiem zatem wniesienia sprzeciwu jest nie tylko wysłanie, lecz i doręczenie postanowienia, o którym mowa w art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego w takim terminie, aby po pierwsze nie upłynął jeszcze termin do wniesienia sprzeciwu, po drugie aby wykonanie nakazu w wyznaczonym terminie było możliwe. W innym przypadku trzeba by przyjąć, że to organ, przez wysłanie postanowienia w dowolnym czasie, będzie decydował, od kiedy liczyć należy bieg terminu prawa materialnego, a przez, to w jakim terminie może wnieść sprzeciw. Zgodnie zaś z treścią art. 110 w zw. z art. 126 k.p.a. postanowienie nie tylko wiąże organ, ale także dla adresata jest źródłem zawartego tam nakazu. Adresat aktu administracyjnego musi mieć świadomość, że taki akt został w stosunku do niego wydany, co będzie możliwe tylko w momencie skutecznego doręczenia takiego aktu. Nie można zakładać, że strona zobowiązana jest do zastosowania się do nakazów wynikających z aktu administracyjnego, skoro taki akt nie wszedł do porządku prawnego. Por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1333/11, Lex 1120589.
Ponieważ z postanowienia doręczonego stronie po utracie przez organ kompetencji do ustalenia jej praw i obowiązków w drodze decyzji administracyjnej nie można wyprowadzić negatywnych dla strony okoliczności, wniesienie sprzeciwu powołującego się na niewykonanie obowiązków wymienionych w postanowieniu okazało się sprzeczne z prawem z powodu naruszenia art. w zw. z art. 110 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 2 zd. 3 i w zw. z w art. 30 ust. 5 zd. 2 Prawa budowlanego uchyleniu podlegała zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzje. Kwestia doręczenia sprzeciwu po upływie 30 dniowego terminu nie miała w tym przypadku już znaczenia dla oceny skuteczności tego sprzeciwu, gdyż wada polegająca na wniesieniu tego sprzeciwu w oparciu o niewykonanie postanowienia naruszającego wskazane wyżej przepisy czyniła sprzeciw nieskutecznym. Z tych też względów nie było potrzeby do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów skargi.
Skoro sprzeciw okazał się nieskuteczny, a kompetencja do jego wniesienia już ustała, brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie nałożenia sprzeciwu. Organ ponownie rozpatrując sprawę weźmie zatem pod uwagę powyższe rozważania Sądu.
Nie mniej dodać na marginesie należy, że niedostrzeżenie przez organ naruszenia prawa i niewniesienie sprzeciwu lub też wniesienie sprzeciwu nieskutecznego nie zapewnia jeszcze inwestorowi takiej ochrony jak uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyż jak powiedziano wcześniej zgłoszenie zamiaru budowlanego uprawnia do jego realizacji, tylko pod warunkiem, iż nie narusza on obowiązującego prawa. Zgłaszający realizację zamiaru budowlanego nie może też korzystać ze swojego prawa do zabudowy w sytuacji, kiedy złożył wadliwe oświadczenie co do sposobu korzystania z tego prawa.
Dodać też trzeba, że w ocenie Sądu Wojewódzkiego, nie usprawiedliwiały opóźnienia w szybkim wysłaniu postanowienia, umożliwiającym podejmowanie dalszych czynności procesowych przez Prezydenta [...], wątpliwości jego aparatu pomocniczego (Urzędu Dzielnicy [...]) i to zachodzące pomiędzy wewnętrznymi komórkami tego Urzędu co do tego, czy zgłoszenie zawierające braki należy stronie zwrócić, czy też przesłać do komórki właściwej.
Organem posiadającym kompetencje do przyjęcia i załatwienia sprawy zgłoszenia zamiaru budowlanego na terenie m. st. Warszawy jest bowiem Prezydent [...] a nie Urząd Miasta, czy też poszczególne jego dzielnicowe struktury, a tym bardziej komórki działające wewnątrz tych struktur. Rzeczą organu jest takie zorganizowanie obiegu korespondencji, aby stosownie do terminów określonych w ustawach załatwiać sprawy obywateli. Z tego powodu dla oceny skutków wynikających z terminów ustawowych bez znaczenia pozostaje, do której komórki Urzędu zgłoszono zamiar robót budowlanych.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, t.j.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło