II SA/Gd 292/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant: Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.H. na decyzję Wojewody z dnia 24 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego z dnia 5 marca 2012 r., nr [...], 2. orzeka, że uchylone w punkcie 1 decyzje nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego B.H. kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 5 marca 2012 r., Nr [...], Starosta, na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zatwierdził S. K. projekt budowlany i udzielił pozwolenia na roboty budowlane polegające na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w miejscowości W., gmina D. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania właściciel sąsiedniej działki nr [...] B. H. oświadczył, że nie wyraża zgody na planowany przez sąsiada zakres robót budowlanych twierdząc, że budynek jest stary, w złym stanie technicznym i jego rozbudowa może wpłynąć niekorzystnie na będący jego własnością dom w zabudowie bliźniaczej. Organ architektoniczno – budowlany stanął na stanowisku, że każdy ma prawo do zabudowy, złożony wniosek został zweryfikowany zgodnie z art. 35 Prawa budowlanego, wprowadzającym wymóg zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i jego kompletności. Organ wskazał, iż za rozwiązania projektowe ponosi odpowiedzialność projektant, zatem organ nie dokonywał sprawdzenia projektu budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył B. H. twierdząc, że planowana rozbudowa istniejącego budynku spowoduje jego pęknięcie lub zawalenie, gdyż ściany i fundamenty nie utrzymają dodatkowego ciężaru. Nadto wniósł on o wstrzymanie rozstrzygnięcia sprawy do czasu wyjaśnienia w Prokuraturze Rejonowej w S. pożaru, który miał miejsce na działce inwestora. Wojewoda decyzją z dnia 24 kwietnia 2012 r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie podzielając zarzutów odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że udzielenie pozwolenia na budowę poprzedziło zweryfikowanie warunków przewidzianych w art. 35 Prawa budowlanego. Organ potwierdził zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy z dnia 15 kwietnia 2010 r., Nr [...], zmienionej decyzją z dnia 23 września 2011 r., Nr [...]. Podkreślił również, że w dołączonym do projektu budowlanego orzeczeniu technicznym, uprawniony projektant stwierdził, że stan techniczny budynku jest dobry i w związku z tym pozwala na rozbudowę. Dochowano zatem wymogu sprawdzenia stanu konstrukcji i elementów podłoża budynku, z uwzględnieniem stanu podłoża, określonego w § 206 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., nr 75, poz. 690) stanowiącego, że rozbudowę, nadbudowę, przebudowę oraz zmianę przeznaczenia budynku zawsze poprzedza ekspertyza techniczna stanu konstrukcji i elementów budynku, z uwzględnieniem stanu podłoża. Organ wskazał, iż kwestię pożaru na nieruchomości inwestora pominięto, jako pozostającą poza kompetencjami organów architektoniczno – budowlanych. W skardze na powyższą decyzję B. H. zarzucił, że w zakresie stanu technicznego istniejącego na działce inwestora budynku organy oparły się na ekspertyzie technicznej przedłożonej przez projektanta ze strony inwestora, a nie pozyskały oceny niezależnego eksperta i nie zleciły sprawdzenia stanu technicznego tego obiektu z urzędu. Zlecenie takiej niezależnej ekspertyzy jest konieczne zwłaszcza wobec formułowanych przez skarżącego zastrzeżeń wobec złego stanu technicznego budynku. Według skarżącego, Wojewoda błędnie przerzucił odpowiedzialność za ewentualne skutki złego stanu technicznego na projektanta. Wobec tego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia 24 kwietnia 2012 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty z dnia 5 marca 2012 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w miejscowości W., gmina D. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ winien dokonać oceny zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy. Kontrolowane decyzje w przedmiocie pozwolenia na budowę poprzedzała decyzja Wójta gminy z dnia 15 kwietnia 2010 r., nr [...], ustalająca warunki zabudowy dla przedmiotowego przedsięwzięcia scharakteryzowanego jako rozbudowa domu mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej o pomieszczenia mieszkalne wraz ze zmianą kąta nachylenia istniejących połaci dachowych bez zmiany wysokości kalenicy dachu. Nie będąc związany zarzutami skargi Sądu stwierdził, że dokonana przez organ ocena zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy budzi istotne wątpliwości. W decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej rozbudowy z dnia 15 kwietnia 2010 r. zawarto warunek, iż projektowane podwyższenie okapu dachu powinno zostać zrealizowane na podstawie projektu budowlanego sporządzonego dla całego zamierzenia, tj. dla podniesienia dachu nad całym budynkiem w sposób umożliwiający realizację przedsięwzięcia przez współwłaścicieli budynku. Warunek ten został w treści decyzji podkreślony, co świadczy o szczególnej wadze, jaką organ przykładał do sformułowania tego warunku. Organ wydający zaskarżoną decyzję nie analizował znaczenia zapisu o konieczności "podniesienia dachu nad całym budynkiem w sposób umożliwiający realizację przedsięwzięcia przez współwłaścicieli budynku". Obiekt, którego dotyczyła decyzja wybudowany został w zabudowie bliźniaczej. Wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy złożony został wyłącznie przez S. K., jako właściciela nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Wyjaśnienia wymaga zatem dlaczego organ wydający decyzję wskazał na konieczność podniesienia dachu nad całym budynkiem przez współwłaścicieli budynku. W ocenie Sądu, z literalnej wykładni tego zapisu wynika w istocie wprowadzenie przez organ wydający decyzję o warunkach zabudowy wymogu podniesienia dachu nad budynkiem inwestora oraz budynkiem w zabudowie bliźniaczej, położonym na sąsiedniej działce, stanowiącym własność skarżącego. Z okoliczności sprawy nie wynika bowiem, jaką inna osobę organ mógłby określić i na jakiej podstawie jako współwłaściciela budynku. Podkreślić także należy, iż w sporządzonej analizie w charakterystyce przedmiotowej działki wskazano, iż na terenie działki zlokalizowany jest parterowy dom mieszkalny jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej, a druga część budynku znajduje się na działce sąsiedniej nr [...], cały obiekt kryty jest dachem dwuspadowym, o kalenicy równoległej do drogi. W analizie tej, obie nieruchomości budynkowe w zabudowie bliźniaczej, położone na sąsiednich działkach określono jako jeden budynek. Z istotny zabudowy bliźniaczej wynika, że budynki w takiej zabudowie winny mieć podobne parametry, w tym konstrukcję dachu, wymogi zachowania ładu przestrzennego przemawiają zatem za uznaniem, iż zmiana kąta nachylenia dachu powinna, co do zasady, dotyczyć obu części zabudowy bliźniaczej. Niezależne od oceny prawidłowości decyzji o warunkach zabudowy, organ wydający pozwolenie na budowę winien respektować jej ustalenia, a projekt budowlany musi być zgodny z postanowieniami tej decyzji. Inwestor składający wniosek winien wykazać zgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy. O ile zatem inwestor twierdzi, że treść decyzji o warunkach zabudowy umożliwia mu zmianę konstrukcji dachu tylko nad budynkiem na jego nieruchomości, winien on wykazać tę okoliczność. Wątpliwości co do treści decyzji, zgodnie z art. 113 § 2 k.p.a. podlegają wyjaśnieniu w drodze postanowienia, na żądanie strony lub organu egzekucyjnego. Organ ponownie rozpatrujący sprawę winien zobowiązać inwestora do zwrócenia się do Wójta Gminy o dokonanie w trybie art. 113 § 2 k.p.a. wykładni wydanej decyzji. Jeżeli z dokonanej przez organ wykładni będzie wynikało, iż wymogiem decyzji o warunkach zabudowy jest sporządzenie projektu przebudowy dachu nad obiema częściami zabudowy bliźniaczej, to stwierdzić należy, że złożony projekt nie spełnia tego wymogu. W taki przypadku organ zastosuje tryb przewidziany w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, a w razie nieusunięcia tej nieprawidłowości odmówi udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. W tej sytuacji brak będzie konieczności prowadzenia w sprawie dodatkowego postępowania dowodowego dotyczącego stanu technicznego obiektu znajdującego się na sąsiedniej nieruchomości. Sprzeczność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy wyklucza bowiem możliwość uwzględnienia wniosku i czyni zbędną dalsza jego ocenę. Jeżeli natomiast organ stwierdzi zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy winien dopuścić dowód z ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego, bezpośrednio sąsiadującego z rozbudowywanym obiektem domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego na działce nr [...], która stwierdzać będzie stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania przy uwzględnieniu oddziaływania wywołanego planowaną rozbudową. Skarżący wskazywał w toku postępowania, że dach nad całym budynkiem jest jednolity drewniany w złym stanie technicznym, a rozbudowa może doprowadzić do pękania ścian lub do zawalenia się budynku. Podniesione przez skarżącego kwestie winny one być rozpoznane w niniejszym postępowaniu, czego organy nie uczyniły, wskazując na odpowiedzialność projektanta za przedłożony projekt budowlany. W ocenie Sądu, stanowisko takie nie jest słuszne. Art. 5 pkt 9 Prawa budowlanego stanowi, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. W § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, wskazano, że wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania. Zgodnie z § 206 ust. 1 rozporządzenia, w sytuacji wzniesienia budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku. Podobnie ocenić należy rozbudowę i przebudowę obiektu położonego w sąsiedztwie, gdy takie roboty budowlane mogą mieć wpływ na stan bezpieczeństwa obiektu sąsiedniego. W szczególności w sytuacji, gdy budynki w zrealizowane są w zabudowie bliźniaczej, a planowana przebudowa dotyczy zmiany jednolitego dachu nad jedną częścią obiektu, organ winien stwierdzić konieczność sporządzenie takiej ekspertyzy. Dokumentacja projektowa zatwierdzona kwestionowaną decyzją zawiera ekspertyzę techniczną, o której mowa w § 206 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, opracowaną przez osobę posiadającą niezbędne uprawnienia, ekspertyza ta dotyczy wyłącznie obiektu mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...], bez uwzględnienia stanu technicznego sąsiadującego z nią drugiego bliźniaka. W celu sprawdzenia stanu technicznego obu obiektów w zabudowie bliźniaczej oraz wpływu planowanej rozbudowy na stan techniczny obiektu sąsiadującego do projektu budowlanego należy sporządzić ekspertyzę techniczną stanu bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania obiektu sąsiedniego w stosunku do rozbudowywanego, uwzględniającą oddziaływanie wywołane planowaną rozbudową obiektu sąsiedniego. Zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. W dokumentacji projektowej przedsięwzięcia brak jest ekspertyzy technicznej określonej w przepisie § 206 ust. 1 i 2 w związku z § 204 ust. 5 obejmującej obiekt skarżącego oraz sąsiadujący z nim dom jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Ponownie rozpoznając sprawę organy winny orzekać mając na względzie związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym uzasadnieniu. Na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o zwrocie od organu na rzecz skarżącego B. H. kosztów postępowania w kwocie 500 zł tytułem wpisu sądowego. Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że uchylone i wadliwe decyzje nie mogą być wykonane.