II OZ 475/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 932/12 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2011 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 932/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek K. B. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2011 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia 6 września 2012 r. sygn. akt: II SA/Kr 932/12 odrzucił skargi K. B. i J. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2011 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Postanowienie to zostało doręczone skarżącym w dniu 21 września 2012 r. Przyczyną odrzucenia skargi było nieuzupełnienie przez skarżących braków formalnych skargi pomimo wezwania ich przez Sąd do uiszczenia wpisu sądowego jak i uzupełniania braku formalnego skargi poprzez nadesłanie 2 egzemplarzy odpisów skargi a także pouczenia o skutkach prawnych niewykonania powyższych czynności we wskazanym terminie. W dniu 4 października 2012 r. K. B. złożyła osobiście w WSA w Krakowie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2011 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki, o co była wzywana zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2012 r. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, która została odrzucona, powinien być odrzucony jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd pierwszej instancji nie ma kompetencji do uchylenia własnego postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi, co byłoby konieczne w przypadku przywrócenia skarżącej terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Niezależnie od tego wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie jest wnioskiem spóźnionym. Jako przyczynę uchybienia terminu skarżąca podaje skomplikowaną treść wezwań o usunięcie braków formalnych skargi, "nieznane wymogi procesowe", poważną chorobę powodującą problemy z koncentracją oraz brak świadomości znaczenia postanowienia z dnia 6 września 2012 r. O znaczeniu tego postanowienia skarżąca dowiedziała się w dniu złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd pierwszej instancji zauważył, iż twierdzenia skarżącej o skomplikowanej treści wezwań o usunięcie braków formalnych skargi oraz "nieznanych wymogach procesowych" są nieprawdziwe w kontekście treści tych wezwań, jak i pisma skarżącej z dnia 8 lipca 2012 r., z którego wynika, że skarżąca prawidłowo zrozumiała treść powyższych wezwań. Tym samym stan świadomości skarżącej nie może być traktowany jako przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a na pewno ustawałby z dniem doręczenia skarżącej postanowienia z dnia 6 września 2012 r., w którego uzasadnieniu wskazano podstawy odrzucenia skargi. Postanowienie powyższe zostało skarżącej doręczone w dniu 21 września 2012 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru w aktach sprawy) i od tego momentu najpóźniej mógłby rozpocząć bieg 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Datą końcową był więc dzień 28 września 2012 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu został przez skarżącą złożony w dniu 4 października 2012 r., a więc już po upływie terminu określonego w art. 87 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W zażaleniu na powyższe postanowienie K. B. wniosła o jego zmianę i orzeczenie o przywróceniu terminu na wykonanie zarządzenia z dnia 28 czerwca 2012 r. wzywającego do złożenia dwóch egzemplarzy odpisu skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...].09.2011 r. Nr [...] i jej opłaceniu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zwolnienie jej od kosztów sądowych, w tym od opłaty za wniesione niniejszym pismem zażalenie. W motywach zażalenia skarżąca podniosła, iż jest osobą poważnie chorą i nie była w stanie samodzielnie zrozumieć wezwania, ani odpowiedzieć na nie. Mając na uwadze sytuację majątkową i zdrowotną zwróciła się do Sądu z prośbą o przyznanie jej prawa pomocy i przydzielenia adwokata do pomocy w sprawie i w uzupełnieniu skargi. Z powyższych względów również nie była świadoma znaczenia postanowienia Sądu z dnia 6 września 2012 r. i jego wpływu na dalszy bieg sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Po myśli zaś art. 87 § 1 tej ustawy - pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Ponadto w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż na dzień wydania zaskarżonego postanowienia wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi był niedopuszczalny. Stosownie do przepisu art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. Jednym z przypadków niedopuszczalności wniosku o przewrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi jest sytuacja, gdy skarga została odrzucona, a postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi uprawomocniło się do dnia rozpoznawania wniosku. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Niezależnie od powyższego wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi jest wnioskiem spóźnionym. Postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 6 września 2012 r. o odrzuceniu skargi zostało skarżącej doręczone w dniu 21 września 2012 r. Od tego momentu skarżąca powzięła wiadomość o przyczynach odrzucenia skargi i w tym momencie rozpoczął swój bieg 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wniosek o przywrócenie terminu został jednak przez skarżącą złożony w dniu 4 października 2012 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 §2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.