I SA/Rz 556/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie SO. del. Jarosław Szaro /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi D.J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] maja 2012r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. (dalej: ZUS), po rozpoznaniu wniosku D. J. (dalej: zobowiązana/skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa ZUS z dnia [...] listopada 2010r. odmawiającą uchylenia decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2009 r., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2010r. W stanie faktycznym sprawy decyzją z dnia [...] listopada 2010r. Prezes ZUS odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że we wniosku o wznowienie postępowania zobowiązana powołała się na art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) powoływanej dalej jako k.p.a., podając jako nowe dowody w sprawie okoliczność spłaty kredytu w wysokości 10.000 zł zaciągniętego w 2007 roku, zaświadczenie lekarskie oraz fakturę na zakup lekarstw. Organ wskazał, że zaświadczenie lekarskie i faktura zostały wydane po dniu wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2009r., natomiast okoliczność zaciągnięcia i spłaty kredytu nie była podnoszona w postępowaniu administracyjnym przed wydaniem ww. decyzji. Organ stwierdził, że nowa okoliczność dotycząca spłaty zaciągniętego kredytu nie ma wpływu na wydaną pierwotnie decyzję, ponieważ w momencie zaciągania kredytu zobowiązana posiadała wiedzę o nieuregulowanych składkach w ZUS. Wnioskami z dnia 28 kwietnia 2011r. zobowiązana zwróciła się do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną z dnia 26 listopada 2010r. oraz o przywrócenie terminu do wniesienia ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zobowiązania podniosła, że decyzja z dnia 26 stycznia 2010r. narusza art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 7, art.11 i art. 80 k.p.a. oraz art.28 ust. 2a i 3b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U.z 2009, Nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej: u.s.u.s., poprzez błędną wykładnię i sprzeczne z ustawą uznanie nowej okoliczności w sprawie za nieistotną, bez odniesienia do całości materiałów zgromadzonych w sprawie. Zdaniem skarżącej, w świetle u.s.u.s. (art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s.) i powoływanych przez tą ustawę aktów wykonawczych, organ powinien merytorycznie badać przesłankę istotności okoliczności wznowienia postępowania. Organ powinien przeprowadzić analizę sytuacji osobistej zobowiązanej i wykazać czy przedstawiona przez stronę okoliczność jest istotna w zakresie możliwości zapłaty nieopłaconych składek. Wnioski wynikające z takiej analizy powinny być odzwierciedleniem decyzji uznaniowej organu. Zobowiązana zarzuciła również, że decyzja narusza art. 149 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7,8,11,148 i art. 151 k.p.a. Podniosła, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie na naruszeniu przez stronę art. 148 k.p.a. i uczynił je główną przesłanką uznania okoliczności za nieistotną i odstąpienia od merytorycznego badania sprawy w kontekście zaistnienia przesłanek umorzenia należności zgodnie z przepisami u.s.u.s. Zobowiązana zarzuciła, że organ przy wydawaniu postanowienia o wznowieniu postępowania dopuścił do merytorycznej oceny nową okoliczność w sprawie (dotyczącą spłaty kredytu), a następnie w zaskarżonej decyzji tą okoliczność odrzucił. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2012r. ZUS przywrócił termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i następnie powołaną na wstępie decyzją dnia [...] maja 2012r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia 26 listopada 2010r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zobowiązana została wezwana do przedstawienia dodatkowych dowodów mających wpływ na rozpatrzenie sprawy, jednakże żadnych dowodów nie przedłożyła. Organ wskazał, że po ponownym przeanalizowaniu sprawy podtrzymuje stanowisko przedstawione w decyzji z dnia [...] listopada 2010r. Na powyższe rozstrzygnięcie D. J. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 7, art.8, art.77 § 1 i art.107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez zgodnego z prawem uzasadnienia faktycznego i prawnego, a w konsekwencji rozstrzygnięcia dowolnego w zakresie uznania administracyjnego skutkującego naruszeniem zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w postępowaniu wznowieniowym organ powinien, w razie uznania za zasadne okoliczności będących podstawą wznowienia, dokonać rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, w której postępowanie zostało wznowione, co oznacza ponowne orzekanie merytoryczne w sprawie negujące przyczyny wznowienia. Organ powinien zatem orzec ponownie w sprawie, uwzględniając nowe okoliczności wskazane w podaniu o wznowienie i swoje stanowisko przedstawić w uzasadnieniu decyzji. Skarżąca zarzuciła, że w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ nie przedstawił stanu faktycznego sprawy i poza ogólnym stwierdzeniem, że nowe dowody nie przemawiają za zmianą decyzji pierwotnej, brak jest jakiejkolwiek oceny dowodów, jak również wykładni przepisów na podstawie których organ orzekał. Ponadto skarżąca zarzuciła, że to nie ZUS, a Prezes ZUS jest właściwy do wydania decyzji po ponownym rozpatrzeniu sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153,poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270 j.t., dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Prezesa ZUS z dnia [...] maja 2012r. wydana w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2010r. wydaną w postępowaniu wznowieniowym. Należy wskazać, iż ustalenie czy występują podstawy wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego, o czym expressis verbis stanowi art. 149 § 2 k.p.a. Po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego, w razie gdy organ nie ustali wystąpienia podstaw wznowienia postępowania, wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej. (tak też Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski wyd. Beck Wyd.12 s.583). W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. We wniosku o wznowienie postępowania skarżąca wskazuje na nowe dowody tj. zaświadczenie o spłacie kredytu z dnia 23 stycznia 2008r. oraz zaświadczenie lekarskie i fakturę na zakup leków - z dnia 11 września 2009r. uzasadniając wniosek o wznowienie postępowania skarżąca podniosła, że dowody te nie były znane organowi przed wydaniem decyzji, a istniały w chwili wydania decyzji i że gdyby dowody te zostały wzięte przez organ pod uwagę, wpłynęłyby one na treść rozstrzygnięcie. Z twierdzeniami skarżącej nie można się zgodzić. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Z przepisu tego wynika, że jednym z warunków wznowienia postępowania jest fakt występowania istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji, która stała się ostateczna. W niniejszej sprawie, przedstawione przez skarżącą dowody w postaci zaświadczenia lekarskiego i faktury na zakup leków datowane na dzień 11 września 2009r. nie istniały w dniu wydania decyzji, której wznowienia domaga się skarżąca tj. decyzji z dnia [...] stycznia 2009r., dlatego nie mogą one stanowić podstawy wznowienia postępowania, lecz tylko podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie. Natomiast nową okolicznością istniejącą w dniu wydania decyzji ostatecznej jest okoliczność zaciągnięcia i spłacania przez skarżącą kredytu, na dowód czego przedłożyła ona harmonogram spłat z dnia 23 stycznia 2008r. Organ uznał, iż okoliczność ta nie stanowi podstawy do zmiany stanowiska wyrażonego w decyzji pierwotnej i tym samym brak jest podstaw do uchylenia tej decyzji. Wbrew temu co zostało bowiem uprawdopodobnione w podaniu o wznowienie postępowania organ nie znalazł błędu w postępowaniu dotychczasowym i uznał że decyzja jest prawidłowa. W ocenie Sądu, organ nie naruszył prawa uznając, że okoliczność spłacania przez skarżącą kredytu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia należności ZUS. Nie jest bowiem uzasadniona sytuacja, w której skarżąca, jako wydatki uzasadnione utrzymaniem rodziny wskazuje prywatne, dobrowolne zadłużenie z tytułu zaciągniętego kredytu. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się do przesłanek wznowienia dosyć lakonicznie, jednakże Sąd podziela stanowisko organu odnośnie braku podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej w oparciu o art.151 § 1 pkt 2 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącej, zaskarżona decyzja została wydana przez właściwy organ. Procedura dotycząca wydawania decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek określona jest w przepisach u.s.u.s. Zgodnie z art. 83 § 1 pkt 3 tej ustawy Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących umarzania należności, a od decyzji tych odwołanie nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo wniesienia do Prezesa Zakładu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art.83 ust. 4 u.s.u.s.). W niniejszej sprawie decyzję z dnia [...] maja 2012r. podpisała z upoważnienia Prezesa ZUS – zastępca dyrektora oddziału ZUS w J. K. D. Wskazana w powołanych wyżej przepisach kompetencja Prezesa ZUS do orzekania na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie oznacza, że on osobiście podpisuje decyzje, ale czynią to w jego imieniu upoważnieni pracownicy. Wydając zaskarżoną decyzję, na skutek złożenia przez skarżącego takiego wniosku, Dyrektor ZUS działał na podstawie upoważnienia Prezesa ZUS udzielonego przez ten organ na mocy § 2 ust. 2 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008 r. (Dz.U. z 2008r. Nr 28 poz. 164) w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym Prezes ZUS może upoważnić pracowników ZUS do wydawania decyzji w określonych przez niego sprawach. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.