IV SA/Wa 756/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-06
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Alina Balicka, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, uchylając decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w części dotyczącej obowiązku czyszczenia skrzynek lęgowych, prawidłowo orzekł w przedmiocie kompensacji przyrodniczej za zniszczenie siedlisk chronionych gatunków ptaków?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że organ administracji, wydając decyzję zezwalającą na zniszczenie siedlisk chronionych gatunków ptaków, miał obowiązek szczegółowo uzasadnić kryteria, którymi kierował się przy ustalaniu liczby i typów skrzynek lęgowych, zwłaszcza gdy strona kwestionowała te ustalenia. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia ocenę, czy liczba skrzynek została ustalona w sposób dowolny, czy też w celu skutecznego zagwarantowania równowagi w środowisku.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wystąpiła o zezwolenie na zniszczenie siedlisk chronionych gatunków ptaków w związku z termomodernizacją budynków. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał zezwolenie, nakazując montaż skrzynek lęgowych jako kompensację przyrodniczą. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił decyzję w części dotyczącej obowiązku czyszczenia skrzynek, modyfikując go. Spółdzielnia zaskarżyła decyzję GDOŚ, zarzucając m.in. brak badań ornitologicznych i uznaniowe ustalenie liczby skrzynek. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i zasądził od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w B. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie ochrony przyrody 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "Kpa" uchylił decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w punkcie 3 dotyczącym obowiązku czyszczenia skrzynek lęgowych dla ptaków z częstotliwością nie rzadziej niż co 2 lata, orzekając w tym zakresie, że zamontowane skrzynki lęgowe typu D dla kawki należy czyścić nie rzadziej niż co 2 lata, zaś skrzynki lęgowe typu J dla jerzyka należy czyścić w przypadku stwierdzenia zasiedlenia przez inne gatunki ptaków. Natomiast w pozostałym zakresie organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
1. Pismem z dnia 12 lipca 2011 r. F. Spółdzielnia Mieszkaniowa z siedzibą w B., zwana dalej "Spółdzielnią" wystąpiła z wnioskiem do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], dalej jako "RDOŚ" o wydanie zezwolenia na zniszczenie siedlisk, ostoi i gniazd jerzyka (Apus apus), kawki (Corvus monedula) oraz gołębia skalnego (Columba livia) na terenie budynków mieszkalnych przy ul. [...], ul. [...], ul. [...] oraz ul. [...] w B.
2. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. RDOŚ wydał zezwolenie na zniszczenie siedlisk i ostoi chronionych gatunków ptaków na wskazanych we wniosku budynkach mieszkalnych, nakazując w ramach kompensacji przyrodniczej za utracone miejsca gniazdowe zamontować skrzynki lęgowe, precyzyjnie określając ilość tych skrzynek lęgowych na poszczególnych budynkach.
3. W odwołaniu Spółdzielnia wniosła o uchylenie decyzji w części określonej pkt 1-7 i umorzenie postępowania w tym zakresie, ewentualnie o zmianę warunków pod jakimi będzie możliwe usunięcie siedlisk i ostoi chronionych gatunków ptaków bądź o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż warunki wskazane w decyzji RDOŚ są niemożliwe do spełnienia, gdyż montaż znacznej i nadmiernej liczby skrzynek lęgowych dla ptaków (np. na budynku przy ul. [...] aż 127 sztuk) spowoduje nadmierne obciążenie finansowe dla członków Spółdzielni. Stwierdzono ponadto, iż wskazana w decyzji RDOŚ liczba skrzynek jest znaczna i nadmierna, a ich montaż wiąże się
z utrudnieniami technicznymi i spowoduje obniżenie skuteczności zastosowanej termoizolacji. Podniesiona również została kwestia nałożenia nieprecyzyjnego warunku nakazującego zamontowanie skrzynek lęgowych typu J lub D oraz odesłania wnioskodawcy do strony internetowej komercyjnego podmiotu.
4. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, dalej również jako "GDOŚ" uchylił decyzje w zakresie pkt 3 orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że RDOŚ może zezwolić w stosunku do gatunków objętych ochroną ścisłą na niszczenie ich siedlisk i ostoi, w przypadku braku rozwiązań alternatywnych, jeżeli nie spowoduje to zagrożenia dla dziko występujących populacji chronionych gatunków zwierząt oraz w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 56 ust 4 pkt 1-8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 tj. ze zm.), dalej jako "uop". Zauważono, że wszystkie ptaki objęte wnioskiem Spółdzielni są objęte ochroną gatunkową ścisłą (zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. Nr 237, poz. 1419), zwanym dalej "rozporządzeniem".
Wskazano, że niemal 100% polskiej populacji jerzyka gniazduje w środowisku miejskim, na dużych wysokościach, w stropodachach budynków, szczelinach i pęknięciach oraz innych ubytkach w elewacjach budynków. W związku z powyższym jest gatunkiem znajdującym się pod szczególną presją w wyniku utraty siedlisk w związku z przeprowadzanymi na budynkach pracami termomodernizacyjnymi. W sprawie nie została wykonana inwentaryzacja ornitologiczna. Jednakże do wniosku zostały załączone zdjęcia przedstawiające fragmenty budynków, na których planowana jest termomodernizacja, ilustrujące typ otworów występujących na budynkach. Wnioskodawca ustalił, iż na wskazanych budynkach odbywają lęgi trzy gatunki ptaków objęte ochroną: jerzyk, kawka oraz gołąb skalny. Nie ustalono natomiast, które otwory oraz w jakiej liczbie (z wyjątkiem wykorzystywanych przez gołębia skalnego) są wykorzystywane przez poszczególne gatunki ptaków.
GDOŚ zauważył, że z uwagi na charakterystykę siedliska, jak również biologię lęgową jerzyka, jeden otwór prowadzący do przestrzeni stropodachu może być wykorzystywany przez więcej niż jedną parę ptaków. Bez przeprowadzenia
dokładnych obserwacji nie da się też stwierdzić, jaki procent siedlisk jest faktycznie zajęty. W zależności od uwarunkowań lokalnych, w tym m.in. liczby i parametrów miejsc lęgowych jak i liczebności lokalnych populacji, stopień zasiedlenia poszczególnych siedlisk może być bardzo różny. Bez szczegółowej inwentaryzacji przyrodniczej, wykonanej w odpowiednim czasie (z uwzględnieniem biologii lęgowej poszczególnych gatunków), przez osobę posiadającą wiedzę z zakresu biologii gatunków gniazdujących na budynkach, nie da się ustalić tych faktów, a wykonanie termomodernizacji w takiej sytuacji niesie ze sobą ryzyko wyrządzenia szkody w środowisku poprzez zniszczenie znacznej ilości siedlisk lęgowych chronionych gatunków ptaków.
W opinii GDOŚ organ pierwszej instancji dopuszczając do zniszczenia siedlisk jerzyka, kawki i gołębia miejskiego pod warunkiem wykonania kompensacji przyrodniczej postąpił właściwie, zgodnie z zasadą przezorności. Zaproponowaną liczbę oraz typ skrzynek lęgowych dobrano w taki sposób, aby w wystarczającym stopniu zrekompensować utratę siedlisk lęgowych poszczególnych gatunków ptaków. Określona przez RDOŚ liczba skrzynek lęgowych, które należy zamontować na poszczególnych budynkach jest znacznie mniejsza niż ilość zinwentaryzowanych siedlisk. Stanowi ona liczbę minimalną i dalsze ograniczanie zakresu kompensacji za utracone siedliska spowodowałoby zagrożenie dla populacji jerzyków występującej w B. Ponadto w związku z brakiem ekspertyzy ornitologicznej, nawet zastosowanie kompensacji w stosunku 1:1 za każdy utracony poprzez zamknięcie kratką lub w inny sposób zabezpieczony otwór lub szczelinę byłoby w opinii GDOŚ rozwiązaniem zgodnym z zasadą przezorności i z tego tytułu uzasadnionym.
Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdzono:
- decyzja wydawana w oparciu o art. 56 ust. 2 uop ma charakter uznaniowy; mając na względzie zagrożenie dla dziko występujących populacji gatunków chronionych jakie powstałoby w wyniku zamknięcia bardzo dużej liczby siedlisk (w szczególności na budynku przy ul. [...]), wydanie zgody na takie rozwiązanie byłoby niedopuszczalne; dlatego też nałożenie obowiązku kompensacji przyrodniczej za utracone siedliska w postaci zamontowania skrzynek lęgowych dla jerzyka i kawki było niezbędne, dla dopuszczalności wydania decyzji zezwalającej na wykonanie czynności zakazanych wobec gatunków chronionych;
- rozwiązaniem alternatywnym dla wieszania budek lęgowych dla ptaków może być np. pozostawienie ich siedlisk lęgowych w stanie niezmienionym, ze swobodnym, nie
gorszym niż dotychczasowy, dostępem do siedliska lęgowego;
- wniosek Spółdzielni dotyczył wydania zezwolenia na zniszczenie siedlisk gatunków chronionych poprzez "zamknięcie otworów wentylacyjnych kratką", dlatego też RDOŚ prawidłowo wydał rozstrzygnięcie w zakresie wniosku;
- wywieszanie skrzynek lęgowych, jest obecnie jedynym stosowanym w Polsce rozwiązaniem umożliwiającym gatunkom chronionym zrekompensowanie utraconych siedlisk; GDOŚ nie miał możliwości wskazania innego rozwiązania alternatywnego;
- odpowiedni dobór parametrów technicznych skrzynek lęgowych oraz techniki montażu jest w stanie zagwarantować zachowanie odpowiednich parametrów materiału izolacyjnego przy jednoczesnym spełnieniu warunku zapewnienia zastępczego siedliska lęgowego; RDOŚ nie określił techniki montażu, pozostawiając kwestię tę wnioskodawcy;
- "Docieplanie budynków w zgodzie z zasadami ochrony przyrody" jest publikacją zamieszczoną na stronie internetowej P., która nie jest organizacją komercyjną lecz organizacją pożytku publicznego; z faktu posiadania przez Spółdzielnię własnej strony internetowej, organ wyciągnął wniosek, że Strona ma dostęp do internetu, a zatem i możliwość zapoznania się z w/w publikacją; ponadto z opracowaniem można zapoznać się na stronie internetowej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, z którego środków powstał rzeczony dokument.
Natomiast konieczność uchylenia decyzji RDOŚ w pkt 3 została uzasadniona biologią lęgową jerzyka oraz słusznym interesem strony. Z uwagi na różne sposoby konstruowania gniazd przez jerzyka i kawkę, odmiennie te ptaki powodują zabrudzenia powierzchni stropodachu i elewacji, a zatem dla obydwu gatunków uzasadnione jest zastosowanie innych typów skrzynek lęgowych (odpowiednio typ D i J) których czyszczenie powinno przebiegać niejednakowo.
W skardze na powyższą decyzję Spółdzielnia wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również decyzji wydanej w pierwszej instancji w pkt 1-7 i umorzenie postępowania w tym zakresie oraz o zasądzenie kosztów postępowania powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu. Dodatkowo zarzucono, że decyzje wydano bez przeprowadzenia badań biegłego ornitologa, który stwierdziłby ile jest ptasich gniazd, a tym samym w jakim zakresie należy określić kompensację poprzez wywieszenie skrzynek lęgowych. Natomiast organy administracji uznaniowo określiły tą wartość, bez badania stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę GDOŚ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. Wiceprezes Spółdzielni podniósł, że organ nakładając obowiązek umieszenia na elewacji budynku budek lęgowych wykazał się niekonsekwencją polegającą na tym, że na jednym budynku nakazał wykonać dwa razy tyle budek ile było otworów wentylacyjnych. Natomiast na innym budynku, w którym zgłoszono występowanie siedliska kawki, organ nakazał umieszczenie budek dla jerzyków i dla kawek. Ponownie zwrócono uwagę, że na budynku przy ul. [...] organ nakazał umieścić 127 budek dla jerzyków, co jest ilością bardzo dużą. Nadto organ nałożył obowiązek wykonania ich według określonych reguł znajdujących się w konkretnej publikacji. Według tej publikacji byłoby wręcz niemożliwe zrealizowanie nakazu organu w zakresie umieszczenia budek lęgowych w budynku przy ul. [...] (wymagania odnośnie sytuowania budek w konkretnych lokalizacjach, w tym co do orientacji budynku).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wniosek Spółdzielni dotyczył wyrażenia zgody na zniszczenie siedlisk lęgowych dwóch gatunków objętych ochroną gatunkową ścisłą tj. jerzyka (Apus apus) i kawki (Corvus monedula) - Załącznik Nr 1 do rozporządzenia oraz jednego gatunku objętego ochroną częściową tj. gołębia skalnego forma miejska (Columba Hvia f. urbana) - Załącznik Nr 2 do rozporządzenia.
Zgodnie z § 7 pkt 6 rozporządzenia w stosunku do w/w gatunków ptaków wprowadzono zakaz niszczenia ich siedlisk i ostoi, co jest zgodne z regulacją przyjętą w art. 52 ust. 1 pkt 4 uop. Na podstawie art. 56 ust. 2 pkt 1 i 2 uop RDOŚ może zezwolić na czynność objętą zakazem (tutaj zniszczenie siedliska) nawet w wypadku braku rozwiązań alternatywnych jednakże tylko wtedy, gdy nie spowoduje to zagrożenia dla dziko występujących populacji chronionych gatunków ptaków (art. 56 ust. 4 uop) oraz np. konieczność jej udzielenia uzasadniona jest wymogami nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogami o charakterze społecznym lub gospodarczym lub wymogami związanymi z korzystnymi skutkami o podstawowym znaczeniu dla środowiska (art. 56 ust. 4a w zw. z art. 56 ust. 4 pkt 7 uop).
Z powyższego wynika, że zasadą jest zakaz niszczenia siedlisk określonych gatunków ptaków. Ustawodawca zaś dopuścił wyjątek od tej zasady, uzależniając możliwość jego zastosowania tylko do sytuacji, w których nie ma możliwości rozwiązań alternatywnych (np. możliwości skutecznego przeniesienia siedliska, gniazd w inne miejsce) oczywiście tylko, gdy nie spowoduje to zagrożenia dla dziko występujących populacji chronionych gatunków ptaków. Ustawodawca dopuszczając odstępstwo od zasady, kwestię jego zastosowania pozostawił uznaniu organu administracji. Osiągnął to poprzez użycie sformułowania "może". Zatem organ administracji posiadał uprawnienie do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Nie oznacza to jednak dowolności przy wydawaniu decyzji we wskazanym trybie, gdyż organ miał obowiązek przedstawienia w decyzji przesłanek uzasadniających odstępstwo od reguły, jaką jest zakaz niszczenia siedlisk gatunków chronionych.
Wspomnieć przy tym należy, że uznanie administracyjne jest uprawnieniem organów administracji do kształtowania skutków prawnych w ramach pewnej swobody, którą pozostawiają jej przepisy prawa materialnego z zachowaniem obowiązujących reguł proceduralnych. Organ administracji działając w oparciu o uznanie ma obowiązek wyważyć interes publiczny oraz słuszny interes strony. W konsekwencji organ ma wydać rozstrzygnięcie zgodnie z żądaniem strony chyba, że takie rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z interesem publicznym. Uznanie jednak nie upoważnia do działania dowolnego, bowiem na organie spoczywa obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego, a następnie wydania orzeczenia o treści przekonywującej pod względem faktycznym i prawnym (por. teza pierwsza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1999 r., III SA 7900/98, Lex nr 47243).
Ponadto aby organ mógł wydać decyzję wbrew omówionej wyżej zasadzie zakazu niszczenia siedlisk, w sprawie musiała wystąpić jedna z przesłanek wskazanych w art. 56 ust. 4 pkt 1 -8. Wskazać należy, iż przesłanki z pkt 6-8 cyt. art. zostały dodane do uop ustawą nowelizującą z dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 119, poz. 804). W szczególności cyt. ustawa znowelizowała art. 56 ust. 4a uop o możliwość wydawania zezwoleń na niszczenie siedlisk i ostoi ptaków w przypadku wystąpienia nadrzędnego interesu publicznego lub wymogów
o charakterze społecznym. Powyższe zmiany wynikały z konieczności transpozycji art. 16 dyrektywy Rady nr 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. UE wyd. spec. rozdz. 15, t. 2, str. 102 ze zm.).
Skoro w niniejszej sprawie zniszczenie siedlisk gatunków chronionych uzasadnione jest nadrzędnym interesem publicznym oraz leży w interesie zdrowia publicznego - konieczność wykonania ocieplenia budynków Spółdzielni, rozważyć należało, czy takie działanie nie spowodowałoby zagrożenia dla dziko występujących populacji chronionych gatunków ptaków. W ocenie GDOŚ zniszczenie siedlisk gatunków chronionych (bardzo duża liczbę siedlisk utraconoby w wyniku zamknięcia otworów w szczególności przy ul. [...]) spowodowałoby zagrożenie dla dziko występujących populacji chronionych, gdyż prowadziłoby do znacznego uszczuplenia bazy dostępnych dla ptaków siedlisk lęgowych w B., a w konsekwencji mogłoby negatywnie wpłynąć na liczebność gatunku. Natomiast dokonanie kompensacji przyrodniczej poprzez wywieszenie skrzynek lęgowych na elewacji budynków Spółdzielni wyeliminowałoby to zagrożenie. Zatem jedynie nałożenie obowiązku wykonania czynności mających zapewnić równowagę przyrodniczą na danym terenie, umożliwiało wydanie decyzji zezwalającej na zniszczenie siedlisk chronionych gatunków ptaków.
Ponadto konieczność zawarcia w decyzji warunków kompensacji przyrodniczej potwierdza ostatnia nowelizacja uop, która wejdzie w życie dnia 1 października 2012 r. Art. 1 pkt 10 lit. h ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 985) dodaje do art. 56 ust. 7 uop (zawierającego elementy zezwolenia na odstępstwa od zakazów) pkt 9 o treści: "warunki realizacji wynikające z potrzeb ochrony populacji chronionych gatunków roślin, zwierząt lub grzybów i ich siedlisk". Zatem ustawodawca expresis verbis wskazał na konieczność zamieszczania w decyzjach zezwalających na niszczenie siedlisk ptaków warunków pod jakimi będzie to możliwe. Zatem dotychczasowa prawidłowa praktyka określania warunków po spełnieniu których będzie możliwe niszczenie siedlisk, znalazła dodatkowo potwierdzenie w przepisie ustawowym, z tym, że od dnia 1 października 2012 r., każda decyzja którą nakładany będzie obowiązek kompensacji przyrodniczej w zamian za odstępstwo od zakazu niszczenia siedlisk, będzie musiała zawierać w treści rozstrzygnięcia wymienienie warunków pod spełnieniu których stanie się to możliwe (element konieczny decyzji).
Odnośnie argumentu podniesionego w skardze, że decyzje wydano bez przeprowadzenia badań biegłego ornitologa, który stwierdziłby ile jest ptasich gniazd, a tym samym w jakim zakresie należy określić kompensację przyrodniczą stwierdzić należy, co następuje. Zgodnie z wyrażona w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 tj. ze zm.), dalej jako "Poś" zasadą przezorności, ten kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. W myśl tej zasady (o ile istniałaby zasadność), wykonanie opinii ornitologicznej (inwentaryzacji przyrodniczej) spoczywa na zainteresowanym. To ten podmiot powinien ponieść jej koszt, gdyż w jego interesie powinno leżeć załączenie jej do akt sprawy. W przeciwnym razie podmiot ten de facto dopuszcza, by ilość skrzynek lęgowych uzależnić od ustalonej przez organ administracji liczby zinwentaryzowanych ptasich siedlisk lęgowych (gniazd), w myśl zasady przezorności. Ponadto wyrażona w art. 7 ust. 1 i 2 Poś zasada "zanieczyszczający płaci" - znajdująca również odzwierciedlenie w postanowieniach art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C Nr 83 z dnia 30 marca 2010 r. s. 47) - wprowadza obowiązek pokrywania kosztów naprawy szkód ekologicznych przez ich sprawcę. Wobec powyższego, to podmiot który potencjalnie może wpływać na stan środowiska (tutaj ptasie siedliska lęgowe) musi ponosić odpowiedzialność (zwłaszcza finansową) za ten stan rzeczy. Dlatego też, jeśli Spółdzielnia będzie chciała usunąć dotychczasowe siedliska chronionych ptaków będzie musiała ponieść związany z tym koszt kompensacji przyrodniczej (tutaj budowy i utrzymania skrzynek lęgowych).
Przyczyną z uwagi na wystąpienie której, zaskarżona decyzja musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jest następująca. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w sytuacji braku ekspertyzy ornitologicznej, nawet zastosowanie kompensacji w stosunku 1:1 za każdy utracony otwór lub szczelinę byłoby rozwiązaniem prawidłowym. Zatem co do zasady GDOŚ uznał, że uzasadnione było za każdą utracony otwór (szczelinę) w ramach kompensaty przyrodniczej nałożyć obowiązek montażu skrzynki lęgowej. Jednakże rozstrzygnięcie RDOŚ nie zostało skonstruowane w ramach tego prostego schematu (jeden za jeden). Dlatego zasadnym było wyjaśnienie jakimi kryteriami kierowano się, nakładając obowiązek montażu określonej ilości skrzynek lęgowych danego typu na określonym budynku Spółdzielni. Wskazać bowiem należy, iż decyzja organu pierwszej instancji nakłada obowiązek np. zamontowania 7 skrzynek dla kawki, 32 skrzynek dla jerzyka na budynku Spółdzielni przy ul. [...], w sytuacji gdy RDOŚ (w oparciu
o informacje zawarte we wniosku) wskazuje, że w tym budynku znajdują się 3 otwory wentylacyjne wykorzystywane przez kawki i 37 otwory wykorzystywane przez jeżyki i kawki (przy braku dokładnych danych o liczbie otworów zajętych przez poszczególne gatunki). Ponadto ustalając liczbę skrzynek lęgowych na budynkach przy ul. [...]
uznano, że wystarczające będzie powieszenie skrzynek lęgowych w ilości połowy drożnych otworów wentylacyjnych, gdyż taka ilość jest realnie wykorzystywana przez ptaki. Natomiast w ocenie GDOŚ obowiązek zawieszenia skrzynek lęgowych został nałożony właściwie, gdyż liczbę oraz typy skrzynek dobrano w sposób wystarczający by zrekompensować utratę siedlisk. Mając na względzie, że decyzja rozstrzyga o konkretnym obowiązku strony, dlatego konieczność i uwarunkowania jego nałożenia powinny zostać szczegółowo uzasadnione w myśl zasad określonych w art. 7 i art. 107 § 3 Kpa, zwłaszcza w sytuacji gdy w odwołaniu strona kwestionowała ilość skrzynek które ma zamontować. Brak szczegółowego uzasadnienia nie pozwala przyjąć, czy organ nakładając na jednym budynku obowiązek montażu większej ilości skrzynek niż ujawniono tam otworów (szczelin), a na innym budynku mniejszej ilości skrzynek miał na celu wyrównanie kompensacji (na jednym budynku więcej, na innym mniej byle liczba koniecznych skrzynek skutecznie zagwarantowała równowagę w środowisku) czy też jak podnosi to strona skarżąca liczbę tą ustalono w sposób dowolny. Powyższe ustali organ i właściwie uzasadni przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
Ponadto dodatkowo organ administracji odniesie się do zarzutu sformułowanego na rozprawie, a wskazującego, że wykonanie skrzynek według określonego decyzją wzoru okazuje się niewykonalne w zakresie umieszczenia 127 budek lęgowych w budynku przy ul. [...] (wymagania odnośnie sytuowania budek w konkretnych lokalizacjach, w tym co do orientacji budynku). Zatem konieczne będzie ustalenie czy istnieje faktyczna możliwość montażu nałożonej ilości skrzynek by było to zgodne z przyjętym wzorcem, zaś gdyby okazało się to niewykonalne rozważyć należy, czy część skrzynek mogłaby być zamontowana na elewacji innego budynku zachowując przy tym cele kompensacji przyrodniczej.
Na koniec stwierdzić należy, że Spółdzielnia trafnie zauważyła, iż odesłanie do publikacji zawartej na stronie internetowej komercyjnego podmiotu nie jest działaniem prawidłowym. Stwierdzić należy, że co do zasady w sytuacji nałożenia na
stronę konkretnego obowiązku, którego sposób wykonania reguluje publikacja odrębnego podmiotu, to organ administracji publicznej nakładający określony obowiązek powinien zapewnić dostęp do rzeczonego dokumentu niejako "technicznego" poprzez załączenie go do decyzji ewentualnie umieszczenia na własnej stronie internetowej. Nie jest natomiast wystarczające odesłanie do strony internetowej podmiotu, na której funkcjonowanie organ administracji nie ma żadnego wpływu, i nie może zagwarantować okresu czasu przez jaki ta publikacja będzie powszechnie dostępna. Natomiast odesłanie do strony internetowej innego podmiotu, w sytuacji usunięcia z jej zasobów tej publikacji może doprowadzić nawet do niewykonalności decyzji, z uwagi na brak dokumentu w oparciu o który nałożony obowiązek ma być zrealizowany. W realiach niniejszej sprawy nie można przyjąć, że wskazane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy strona zapoznała się z rzeczonym dokumentem, a zaskarżona decyzja GDOŚ z wymienionego w akapicie powyżej powodu została wyeliminowana z obrotu.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako ppsa orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Orzekając w punkcie 2 wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ppsa w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2 ppsa zasądzono na rzecz Spółdzielni koszty postępowania sądowego, na które składają się: wpis sądowy od skargi - 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie dla radcy prawnego reprezentującego stronę - 240 zł. Wysokość wynagrodzenia ustalono zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło