II FSK 613/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 694/12 w sprawie ze skargi K. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 grudnia 2011 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 651/11 postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 694/12, odrzucił skargę K. K. – nazywanej dalej "Skarżącą", o wznowienie postępowania. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w dniu 3 sierpnia 2012 r. Skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 grudnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 651/11. Skarżąca podniosła, że do odrzucenia skargi – wspomnianym powyżej postanowieniem – doszło z winy jej pełnomocnika, który został w związku z zaniedbaniem, którego się dopuścił, ukarany przez Okręgową Izbę Radców Prawnych naganą z ostrzeżeniem. O orzeczeniu tym Skarżąca została poinformowana w dniu 31 lipca 2012 r. – termin ten wskazała, jako dzień, w którym dowiedziała się o podstawie do wznowienia. Sąd pierwszej instancji skargę o wznowienie odrzucił, jako że została ona wniesiona po upływie terminu zakreślonego w art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". W ocenie sądu, trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie rozpoczął bieg w dniu 16 lutego 2012 r., kiedy Skarżąca dowiedziała się od swojego pełnomocnika o uprawomocnieniu się postanowienia z dnia 19 grudnia 2011 r. oraz odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd nadmienił ponadto, że wskazana przez Skarżącą okoliczność (zaniedbanie pełnomocnika), zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania. Skutki działań i zaniechań pełnomocnika obciążają mocodawcę, a niewłaściwego reprezentowania jego interesów nie można utożsamiać z brakiem należytej reprezentacji strony w postępowaniu, o której jest mowa w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. W dniu 24 grudnia 2012 r. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną w dwóch pismach procesowych, sporządzonych przez dwóch pełnomocników. W piśmie sporządzonym przez adwokata Ł. M. wniesiono o uchylenie powyższego postanowienia, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenia kosztów postępowania. Podniesiono w niej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: - art. 277 P.p.s.a. w związku z błędnym ustaleniem stanu faktycznego, mianowicie, że termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania rozpoczął bieg w dniu 16 lutego 2012 r., a nie w dniu 31 lipca 2012 r.; - art. 271 pkt 2 P.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że przepisy ten nie dotyczy niewłaściwej reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika. W piśmie sporządzonym przez adwokat J. D. także wniesiono o uchylenie powyższego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Podniesiono w niej zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spray, tj.: - art. 277 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że Skarżąca dowiedziała się o podstawie wznowienia postępowania najpóźniej w dniu 16 lutego 2012 r., podczas gdy wiedzę tą zdobyła dopiero w dniu 31 lipca 2012 r., gdy ustalono, że pełnomocnik naruszył przepisy prawa, co pozbawiło Skarżącą możliwości działania; - art. 271 pkt 2 P.p.s.a. poprzez uznanie, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa, które spowodowało pozbawienie Skarżącej możliwości działania i uznanie, że Skarżąca była należycie reprezentowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym, podczas gdy z okoliczności przedstawionych przez Skarżącą wynika, iż nie oparła skargi o wznowienie postępowania na przesłance braku należytej reprezentacji lecz na braku możliwości działania spowodowanym przez naruszenie przepisów prawa, stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem Izby Radców Prawnych, otrzymaną przez Skarżącą w dniu 31 lipca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowienie, którym sąd pierwszej instancji odrzucił skargę o wznowienie postępowania ze względu na złożenie jej po terminie przewidzianym w art. 277 P.p.s.a., odpowiada prawu. Jeżeli przyjąć za Skarżącą, że zaniedbanie pełnomocnika było okolicznością, która pozbawiła ją możliwości działania, o fakcie tym Skarżąca nie dowiedziała się wraz z uprawomocnieniem się orzeczenia Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rzeszowie lecz wcześniej – wówczas gdy została poinformowana o uprawomocnieniu się postanowienia z dnia 19 grudnia 2011 r. oraz odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wydanie wspomnianego orzeczenia jedynie okoliczność tę potwierdziło – niebyło natomiast konieczne. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tym zakresie stanowisko sądu administracyjnego pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 271 § 2 P.p.s.a. zwrócić uwagę należy, że niezależnie od tego, czy Skarżąca powoływała się na przesłankę niemożności działania, czy na niewłaściwą reprezentacje, okoliczności sprawy nie dają podstaw do wznowienia postępowania z powodu nieważności. Pierwsza w wymienionych przesłanek nie obejmuje sytuacji, gdy pełnomocnik nie wykonywał, bądź nienależycie wykonywał obowiązki procesowe – a właśnie na taką okoliczność powołuje się Skarżąca. Przypomnieć w tym miejscu należy, że działanie pełnomocnika jest działaniem samej strony, co jasno wynika z art. 34 P.p.s.a. Tym samym, zaniedbanie pełnomocnika obciąża Skarżącą. Skoro działanie bądź też niedziałanie pełnomocnika jest w świetle prawa widziane jako zachowanie samej strony, za prawidłowe należałoby uznać stanowisko, że niedziałanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków przez pełnomocnika strony, nie stanowi przesłanki niemożności działania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.