II SA/Sz 699/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz adwokata A. M., ustanowionego kuratorem, kwotę [...] złotych, tytułem kosztów sądowych obejmujących wynagrodzenie kuratora. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych (działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta), którą zobowiązano dłużnika alimentacyjnego H.S. do zwrotu należności z tytułu wypłaconych M.S., G.S. i P.S. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 2 pkt 2, pkt 4, pkt 5, pkt 8, pkt 12, art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 2 oraz art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 7 stycznia 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.) przyznał wyżej wymienionym osobom uprawnionym świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres [...] : P.S. w kwocie po [...] zł miesięcznie, G.S. i M.S. w kwocie po [...] zł miesięcznie. Następnie organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji administracyjnej po zakończeniu okresu świadczeniowego w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności otrzymanych przez osoby uprawnione z funduszu alimentacyjnego. Wobec niemożności ustalenia miejsca pobytu H.S., organ zwrócił się do Sądu Rejonowego o ustanowienie przedstawiciela dla H.S. celem reprezentowania nieobecnego w postępowaniu administracyjnym toczącym się na podstawie art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy wyznaczył dla H.S. kuratora w osobie adwokata A.M. Wobec powyższego pismem z dnia [...] organ zawiadomił ustanowionego kuratora o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. Decyzją z dnia [...] organ I instancji na podstawie art. 12 ust. 1 i 2, art. 27 ust. 1, ust. 1a, ust. 2 ust. 3 i ust. 7 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zobowiązał H.S. do zwrotu należności z tytułu wypłaconych ww. osobom świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie [...] w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ przywołał brzmienie art. 27 ust. 1 i ust. 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz przedstawił dokładne wyliczenie wypłaconych kwot. Nadto wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami w okresie w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego komornik sądowy przekazuje wyegzekwowane od dłużnika kwoty zaliczone na poczet alimentów organowi właściwemu wierzyciela do wysokości wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. W oparciu o powyższe komornik sądowy nie przekazał do organu właściwego wierzyciela żadnej kwoty, w związku z czym, do spłaty pozostała należność we wskazanej kwocie wraz z odsetkami ustawowymi naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji kurator A.M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Kurator podniósł, iż organ decyzją z dnia [...] przyznał osobom uprawnionym świadczenia z funduszu alimentacyjnego, jednakże o powyższym nie powiadomił dłużnika alimentacyjnego do czego był zobowiązany na podstawie art. 27 ust. 7 pkt 1 ww. ustawy. Informacja o powyższym fakcie została skierowana dopiero do niego w dniu [...]. łącznie z zaskarżoną decyzją. Nadto postępowanie w sprawie zwrotu świadczeń wszczęte zostało dopiero w [...]. Takie działanie w ocenie kuratora jest spóźnione, ponieważ w myśl art. 27 ust. 1 a ustawy odsetki ustawowe naliczane są od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń. Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego odwołania opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu świadczeń w [...] oraz poinformowania o fakcie wydania orzeczenia w przedmiocie ich przyznania w dniu [...] łącznie z zaskarżoną decyzją, Kolegium wskazało, że organ I instancji starał się ustalić miejsce aktualnego pobytu dłużnika, a następnie wobec niemożności jego ustalenia zwrócił się do Sądu Rejonowego o ustanowienie przedstawiciela do doręczania korespondencji dla osoby nieobecnej. Po ustanowieniu przez Sąd przedstawiciela dla osoby nieobecnej, organ zawiadomił adwokata A.M. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z pouczeniem o prawie zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych materiałów. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Kolegium, kurator A.M. zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucił przede wszystkim nie ustosunkowanie się przez Kolegium do zarzutu naruszenia art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy, który nakłada na organ obowiązek przekazania dłużnikowi informacji o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W przedmiotowej sprawie wymagana chronologia nie została zachowana. Nadto postępowanie w sprawie zwrotu należnych świadczeń zostało wszczęte dopiero w [...], a więc po upływie dwóch lat od ich przyznania, co doprowadziło do wzrostu ciążącego na dłużniku zobowiązania poprzez naliczenie odsetek. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zajęte w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. z 2012 r., poz. 270 j.t.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. W myśl art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 192, poz. 1378 ze zm.) organ właściwy wierzyciela przekazuje dłużnikowi alimentacyjnemu oraz organowi właściwemu dłużnika m.in. informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Sąd ustalił, że decyzja w sprawie przyznania świadczeń alimentacyjnych została wydana przez Prezydenta Miasta w dniu [...] a dopiero [...] wszczęto postępowanie w sprawie dłużnika alimentacyjnego H.S. o zwrot świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Następnie po upływie prawie roku od wszczęcia postępowania z urzędu tj. [...] Prezydent Miasta wystąpił do Sądu Rejonowego z wnioskiem o ustanowienie przedstawiciela dla osoby nieobecnej. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do zarzutu podniesionego w odwołaniu przez kuratora, ustanowionego dla osoby nieobecnej, że został naruszony art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Informacja o przyznaniu osobom uprawnionym świadczeń z funduszu alimentacyjnego została przekazana kuratorowi dopiero wraz z decyzją o zwrocie świadczeń (pismo z [...]) Niezwłoczne przekazanie informacji dłużnikowi alimentacyjnemu jest istotne ze względu na to, że odsetki obciążające dłużnika alimentacyjnego naliczane są już od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu. Zdaniem Sądu nie sposób zaakceptować sytuacji gdy organ występuje o ustanowienie przedstawiciela dla osoby nieobecnej dopiero dwa lata po przyznaniu świadczeń alimentacyjnych. Jak wynika z akt administracyjnych zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń z funduszu alimentacyjnego zostało doręczone kuratorowi – adwokatowi A.M. [...]. W ocenie Sądu naruszenie przez organy administracji przepisów procedury administracyjnej tj. art. 34 oraz 48 K.p.a. doprowadziło w konsekwencji do naruszenia art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez zaniechanie obowiązku przekazania dłużnikowi alimentacyjnemu informacji o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ zbyt późno wystąpił o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej. Wobec powyższych uchybień Sąd uchylił zaskarżoną decyzję . Jednocześnie organ ponownie rozpatrując sprawę uwzględni naruszenie art. 27 ust. 7 pkt 1 K.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c i a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o jej wykonalności na podstawie art. 152 tej ustawy. Nadto Sąd orzekł o kosztach sądowych na podstawie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 sierpnia 1982 r. w sprawie stawek, warunków przyznawania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonywanie oględzin oraz stawek należności kuratorów.