II OZ 597/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.S., J. S., Z. S.-S. i S. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 34/12 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 34/12 oddalającego skargę na uchwałę Rady Miasta Zakopane z dnia 31 lipca 2008 r., nr XXVII/345/2008 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gubałówka I postanawia: oddalić zażalenie. Pismami z dnia [...] stycznia 2013r. J. S., A. S., S. M. i Z. S.-S. działający przez pełnomocnika r. pr. A. K. złożyli wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lipca 2012r., sygn. akt II SA/Kr 34/12. W jednobrzmiących uzasadnieniach tych wniosków pełnomocnik skarżących podniósł, że "w dniu 10 września 2012 roku przesłane zostało do WSA w Krakowie pełnomocnictwo dla radcy prawnego A. K. od Z. S.-S.. W dniu 13.09.2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny został zawiadomiony o udzieleniu tego pełnomocnictwa. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny od 13.09.2012r. był zobowiązany doręczać pełnomocnikowi strony wszelkiego rodzaju korespondencji otrzymywanej z Sądu na adres wskazany w pełnomocnictwie w tym również orzeczenia wraz z uzasadnieniem w przedmiotowej sprawie. Ze względu na to, że pełnomocnik nie otrzymał tj. nie doręczono mu wyroku wraz z uzasadnieniem bez swojej winy, pełnomocnik Strony wniósł skargę kasacyjną przedwcześnie tj. w dniu 10 września 2011r. Ze względu na dużą liczbę Skarżących i brak doręczenia pełnomocnikowi Strony wyroku wraz z uzasadnieniem w odniesieniu do skarżącej Z. S. S. pełnomocnik z ostrożności procesowej wniósł skargę kasacyjną w dniu 10.09.2011r. Postanowieniem z dnia 20.12.2012r., doręczonym pełnomocnikowi w dniu 31.12.2012r., Sąd odrzucił wniesioną przez pełnomocnika skargę kasacyjną i jednocześnie pełnomocnik powziął wiadomość, że po pierwsze, wniesienie skargi kasacyjnej nastąpiło przedwcześnie, a po drugie, że doszło do doręczenia stronie skarżącej wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 14 września 2012 – a tym samym, że upłynął już termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku. Niedoręczenie pełnomocnikowi Skarżącej wyroku z uzasadnieniem spowodowało doznanie przez stronę uszczerbku w jej interesie". Braku winy w dochowaniu terminu pełnomocnik upatrywał także w fakcie, że strona skarżąca nie poinformowała go o doręczeniu jej wyroku z uzasadnieniem, gdyż zakładała, iż w związku z ustanowieniem pełnomocnika procesowego jemu "również zostanie doręczony wyrok wraz z uzasadnieniem". Przytoczone zostały również orzeczenia sądów administracyjnych, z których wynika, że ustanowiony pełnomocnik nabywa uprawnienie do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy oraz brak jest podstaw prawnych do doręczania pism bezpośrednio reprezentowanej przez niego stronie. "Strona nie może zatem skutecznie powoływać się na fakt, że jej pełnomocnik nie przekazał jej informacji o istnieniu takiego pisma czy o wyznaczonym terminie rozprawy". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wskazując na art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd wskazał, ze wyrok z uzasadnieniem został doręczony skarżącym, nie zaś ich pełnomocnikowi, gdyż sąd w dacie wydawania zarządzenia o wysyłce nie wiedział o jego ustanowieniu. W ocenie sądu oczywistym jest, że fachowy pełnomocnik uchybił terminowi do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 lipca 2012r., sygn. akt II SA/Kr 34/12 z własnej winy. Sąd wskazał, że duża liczba skarżących nie może być usprawiedliwieniem dla niezorganizowania w działaniach profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto, skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem prawnym i nie wnosi się jej z ostrożności procesowej. Wymaga ona gruntownych przygotowań w zakresie m.in. podnoszonej argumentacji. Dodatkowo, pełnomocnik powinien był skonsultować się ze swoimi mocodawcami odnośnie do uzyskania przez nich odpisu wyroku z uzasadnieniem. Sąd wskazał również, że pełnomocnik nie mógł wnieść skargi z uchybieniem terminu, skoro nie otrzymał wyroku z uzasadnieniem. Jeżeli natomiast to uczynił, na nim spoczywa odpowiedzialność za jego nieprawidłowe działanie. Sąd zwrócił również uwagę, że nie zrozumiałe jest dlaczego pełnomocnik składając wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w imieniu skarżących powołuje się w ich uzasadnieniu na przesłane do WSA w Krakowie w dniu 10 września 2012 r. pełnomocnictwo od Z. S.-S. i na nie doręczenie jemu jako jej pełnomocnikowi skarżonego wyroku z uzasadnienie. Trudno w ocenie sądu określić jakie znaczenie okoliczności te mają dla rozpoznania wniosków o przywrócenie terminu składanych w imieniu skarżących. Sąd stwierdził, że pozostaje to bez znaczenia w sprawie. Pełnomocnik nie wykazał więc braku winy w uchybieniu terminu. Na to postanowienie skarżący wnieśli zażalenie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę. W uzasadnieniu wskazali, że pełnomocnik składający skargę kasacyjną w imieniu skarżących został przez nich poinformowany, że otrzymali oni odpisy wyroku z uzasadnieniem. Jak się jednak okazało, nie było to zgodne ze stanem rzeczywistym, wskutek czego skarga kasacyjna została wniesiona przedwcześnie. Sąd nieprawidłowo doręczył wyrok z uzasadnieniem skarżącym, zamiast pełnomocnikowi, pomimo tego, że został o jego ustanowieniu powiadomiony. Mocodawcy nie poinformowali pełnomocnika o doręczeniu im wyroku, gdyż pozostawali w przekonaniu, że został on mu doręczony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 i 87 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym miała być dokonana czynność w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Bez wątpienia pełnomocnik skarżących uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu przedwczesności jej złożenia. Nie można mu przy tym przypisać braku winy w uchybieniu tego terminu. Wyrok sądu został bowiem prawidłowo doręczony skarżącym, nie zaś pełnomocnikowi, o ustanowieniu którego w tym czasie sąd nie wiedział. Jak wynika z akt sprawy odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lipca 2012 r. wraz ze sporządzonym uzasadnieniem sąd nakazał doręczyć zarządzeniem z dnia 30 sierpnia 2012 r., które zostało wykonane w dniu 12 września 2012 r. Przesyłki zawierające ww. wyrok wraz z uzasadnieniem doręczone zostały wnioskodawcom w dniu 14 września 2012 r. Tymczasem skarga kasacyjna wraz z pełnomocnictwami od skarżących została nadana przesyłką pocztową w dniu 10 września 2012 r. Pełnomocnictwa te wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 13 września 2012 r., a więc już po wydaniu zarządzenia o wysyłce i jego fizycznym wykonaniu. Wobec tego, wyrok z uzasadnieniem został prawidłowo doręczony – zgodnie z wiedzą sądu co do stron i ich braku pełnomocników na datę wydawania zarządzenia o jego doręczeniu. Argumentacja sprowadzająca się do tego, że pełnomocnik złożył skargę kasacyjną przedwcześnie z powodu niedoręczenia mu odpisu wyroku z uzasadnieniem nie zasługuje więc na uwzględnienie. Pełnomocnik nie może również skutecznie powoływać się na niedoinformowanie go przez jego mocodawców o otrzymaniu korespondencji z sądu, gdyż sposób jego funkcjonowania w stosunkach z klientami jest wyrazem również jego woli. Mógł on więc zorganizować kontakty w ten sposób, aby pomiędzy nim a stronami istniał pełny przepływ informacji. Dodatkowo wskazać należy, że mógł on wcześniej, nawet telefonicznie, poinformować sąd o fakcie udzielenia mu 12 sierpnia 2012 r. pełnomocnictwa. Zwłoka w tym zakresie obciąża ocenę jego działań jako należycie reprezentującego skarżących. Ponadto, jako ustanowiony na konkretnym etapie postępowania, powinien wiedzieć, że skarżący oczekują na doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, od którego to faktu zaczyna biec termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Skoro zatem został on ustanowiony w czasie oczekiwania na korespondencję z sądu, powinien mieć świadomość, że zostanie ona doręczona na dotychczas znane sądowi adresy do korespondencji, nie zaś na adres pełnomocnika, wiedzą co do którego sąd nie dysponował w tym czasie. Działania w zakresie poinformowania sądu o swoim umocowaniu powinien więc był podjąć niezwłocznie. Mógł też uzyskać informację co do treści tych dokumentów oraz faktu ich doręczenia od skarżących. Trudno dać wiarę twierdzeniom pełnomocnika, że nie uzyskał on rzetelnych informacji od swoich mocodawców o tym, czy wszyscy oni otrzymali już ww. odpisy z sądu, bowiem jako profesjonalny pełnomocnik powinien on umieć podejmować odpowiednie działania w sprawie. Strona nie może ponadto wywodzić korzystnych skutków prawnych ze swoich zaniedbań. Wskazać należy ponadto, że jako podmiot, który nie otrzymał odpisu wyroku z uzasadnieniem z sądu, nie mógłby on wnieść skargi kasacyjnej, która przecież z założenia opiera się na polemice z argumentami podnoszonymi przez sąd w uzasadnieniu orzeczenia. O braku winy można mówić, gdy strona dołoży szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, przy czym bierze się pod uwagę obiektywny miernik staranności należycie dbającego o swoje interesy. Ocenie się, czy zachodziły przeszkody nie po pokonania nawet znaczącym nakładem sił i środków. W rozpatrywanej sprawie ani skarżący, ani tez pełnomocnik, nie wykazali się należytą dbałością o działania podejmowane w toczącym się postępowaniu. Sąd zatem zasadnie odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.