II OSK 175/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-06-26
Skład orzekający: Maria Czapska-Górnikiewicz, Aleksandra Łaskarzewska, Janina Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działalność polegająca na produkcji mieszanek paszowych dla gołębi hodowanych hobbystycznie podlega nadzorowi Inspekcji Weterynaryjnej i czy zakaz wprowadzania takich pasz do obrotu jest uzasadniony w przypadku braku rejestracji działalności?Ratio decidendi
Działalność polegająca na produkcji mieszanek paszowych dla gołębi, nawet tych hodowanych hobbystycznie, stanowi produkcję paszy w rozumieniu przepisów prawa unijnego i krajowego, co skutkuje koniecznością objęcia jej nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej. W przypadku uchylania się od obowiązku rejestracji takiej działalności, zakaz wprowadzania produkowanej paszy do obrotu jest środkiem skutecznym i proporcjonalnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. P. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił jego skargę na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii zakazującą wprowadzania pasz do obrotu. A. P. prowadził firmę produkującą mieszanki paszowe dla gołębi hodowanych hobbystycznie i twierdził, że jego działalność nie podlega nadzorowi weterynaryjnemu, ponieważ gołębie te nie są przeznaczone do produkcji żywności. Organy weterynaryjne uznały jednak, że produkcja pasz, niezależnie od przeznaczenia zwierząt, podlega nadzorowi, a wyniki badań wykazały niezgodności w składzie paszy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną A. P. i zasądzono od niego na rzecz Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 czerwca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 września 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 508/12 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Szczecinie z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania pasz do obrotu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. P. na rzecz Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Szczecinie kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 508/12, oddalił skargę A. P. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Szczecinie z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania pasz do obrotu.
W uzasadnieniu Sąd wskazał następujący stan sprawy: Powiatowy Lekarz Weterynarii w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] zakazał Firmie Produkcyjno – Handlowo – Usługowej "[...]" A. P. wprowadzenia pasz do obrotu.
Sąd wskazał, że w dniu 27 lipca 2010 r przy współudziale Policji, dokonano kontroli funkcjonującej wytwórni pasz prowadzonej przez A. P. Dnia [...] lipca 2010 r. została wydana decyzja o sygnaturze [...] nakazująca wycofanie z obrotu pasz wyprodukowanych oraz zakazująca produkcji pasz, od której to decyzji A. P. wniósł odwołanie. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Zachodniopomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] października 2010 r. wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Lekarz Weterynarii w S. nakazał Firmie Produkcyjno – Handlowo – Usługowej "[...]" A. P. wycofanie pasz z obrotu i zakazał produkcji pasz.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], Zachodniopomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Szczecinie, po rozpatrzeniu odwołania A. P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu skargi A. W. wyrokiem z dnia 30 maja 2011 r. sygn. akt uchylił wskazaną wyżej decyzję ostateczną. II SA/Sz 188/11.
Dnia [...] sierpnia 2011 r. decyzją Zachodniopomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Szczecinie, decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., po ponownym rozpatrzeniu odwołania uchylił w całości decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. z dnia [...] października 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Lekarz Weterynarii w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 zakazał Firmie Produkcyjno – Handlowo – Usługowej "[...]" A. P. wprowadzania pasz do obrotu.
Organ ustalił, że firma Produkcyjno- Handlowo- Usługowa "[...]" jest firmą, której działalność bezsprzecznie polega na wytwarzaniu mieszanek paszowych przeznaczonych do spożycia przez gołębie. Fakt ten został jednoznacznie stwierdzony w trakcie kontroli przeprowadzonej dnia 27 lipca 2010 r., jak również potwierdzony przez właściciela firmy A. P., od którego uzyskano również informację o rodzajach mieszanek paszowych dla gołębi produkowanych przez wzmiankowaną firmę. Organ wskazał także, że sam A. P. nie kwestionuje faktu, iż jego firma zajmuje się opisywaną działalnością.
Organ wskazał, że kryterium różnicujące, czy hodowane zwierzęta wykorzystywane są do żywienia ludzi, czy też nie, jest tu nieistotne ponieważ niezależnie od przyporządkowania danego gatunku zwierząt, o ile spełnione są warunki definiujące pojęcie "paszy" oraz "zwierząt", produkcja pasz podlega nadzorowi Powiatowego Lekarza Weterynarii.
Podano, że jednym z powodów, dla którego istotnym jest objęcie nadzorem zdrowotnym mieszanek paszowych produkowanych przez wytwórnię pasz dla gołębi jaką jest Firma Produkcyjno - Handlowo- Usługowa "[...]" jest fakt, iż wszystkie rasy gołębi, zarówno ozdobne jak i hodowane w celach użytkowych mogą być źródłem zoonoz potencjalnie groźnych dla zdrowia i życia ludzi, przenoszonych również przez pokarm, którym są skarmiane zwierzęta, co zostało wyraźnie określone w punkcie 41 preambuły do Rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia i dobrostanu zwierząt (Dz.U.UE.L04.165.1 z późn. zm.), stanowiącego, iż w przypadku naruszenia prawa paszowego, pasze mogą stanowić zagrożenie zarówno dla zdrowia zwierząt jak i zdrowia ludzkiego.
Podano, że dnia 24 października 2011 r. strona postępowania poinformowała Powiatowego Lekarza Weterynarii w Szczecinku, iż w dniu 5 października 2011 r., dokonała zmiany klasyfikacji zakresu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, deklarując, iż zajmuje się sprzedażą detaliczną kwiatów, roślin, nasion, nawozów, żywych zwierząt domowych, karmy dla zwierząt domowych prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach ((2007) 47.76.Z), działalnością związaną z pakowaniem ((2007) 82.92.Z) oraz sprzedażą detaliczną wyrobów tytoniowych prowadzoną w wyspecjalizowanych sklepach ((2007) 47.26.Z). Jednocześnie podniosła argument, iż wcześniejsza kwalifikacja (tj. produkcja gotowej karmy dla zwierząt domowych ((2007) 10.92.Z) oraz produkcja gotowej paszy dla zwierząt gospodarskich ((2007) 10.91.Z)) była nieścisła i niedokładna, a co za tym idzie, po jej sprecyzowaniu, przekonanie Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. o konieczności objęcia nadzorem jego działalności jest bezzasadne i zaistniała obecnie bezwzględna przesłanka wydania decyzji o umorzeniu tego postępowania w warunkach przepisu art. 105 k.p.a.
W związku ze zmianą przez stronę klasyfikacji zakresu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, zwrócono się do Głównego Lekarza Weterynarii w Warszawie, który w piśmie z dnia 8 grudnia 2011 r. stwierdził, że "przepisy Rozporządzenia (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005r. stosuje się wobec wszystkich podmiotów działających na rynku pasz, począwszy od produkcji pierwotnej, aż do wprowadzenia paszy do obrotu (...) Ponadto należy uznać, że działalność prowadzona w przedsiębiorstwie FPHU [...] polegająca na mieszaniu materiałów paszowych (ziaren i nasion) wypełnia znamiona określone w art. 2 pkt. 1 lit a Rozporządzenia 183/2005. W związku z powyższym, podmiot działający na rynku pasz i odpowiedzialny za kontrolę FPHU [...] jest zobowiązany do powiadomienia właściwego organu o tym przedsiębiorstwie, w celu jego rejestracji".
Dodatkowo na prośbę strony z dnia 20.10.2011 r. o pobranie prób paszy w wybranych przez siebie kierunkach (tj. określenia poziomu podstawowych składników pokarmowych, wykrycia obecności pałeczek z rodzaju Salmonella spp. oraz wykrycia obecności mykotoksyny-zearalenonu w paszy), organ pobrał odpowiednie próby. Dnia 9 listopada 2011 r. uzyskano wyniki badania przeprowadzonego przez Zakład Higieny Weterynaryjnej w G. (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].10.2011r.) w kierunku określenia podstawowych składników pokarmowych w paszy, obrazujące, iż ich rzeczywista zawartość jest rozbieżna z deklaracjami producenta.
Powiatowy Lekarz Weterynarii w S. za bezsprzeczny uznał zatem fakt, że Firma Produkcyjno- Handlowo-Usługowa "[...]'', zajmuje się produkcją paszy przeznaczonej do spożycia przez gołębie, więc jest podmiotem działającym na rynku pasz w rozumieniu art. 3 lit, b Rozporządzenia (WE) Nr 183/2005 z dnia 12 stycznia 2005 r. oraz art. 3 pkt 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009r. tj. "osobą fizyczną lub prawną odpowiedzialną za spełnienie wymogów niniejszego rozporządzenia w przedsiębiorstwie paszowym pozostającym pod jego nadzorem", tym samym kategorycznie powinien być uwidoczniony w rejestrze Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. oraz znajdować się pod jego nadzorem.
Mając zatem na względzie potencjalne niebezpieczeństwo dla zdrowia zwierząt, bądź zdrowia ludzkiego, jakie niesie za sobą wprowadzanie do obrotu, a następnie wykorzystywanie do skarmiania zwierząt przez klienta ostatecznego pasz, które są wytworzone z naruszeniem prawa paszowego, w zakresie odnoszącym się do produkcji pasz bez nadzoru powiatowego lekarza weterynarii, jak również mając na względzie naruszenie interesów konsumentów poprzez stwierdzone nieprawidłowości w oznakowaniu produkowanych mieszanek paszowych, co najmniej, co do zawartości w nich podstawowych składników pokarmowych, Powiatowy Lekarz Weterynarii w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 zakazał Firmie Produkcyjno – Handlowo – Usługowej "[...]" A. P. wprowadzania pasz do obrotu.
Od wyżej opisanej decyzji A. P. wniósł odwołanie podnosząc, że organ I instancji w 17 - miesięcznym postępowaniu nie wykazał, iż skarżący wytwarza w swoim zakładzie paszę dla gołębi, w szczególności mieszanki paszowe pełnoporcjowe, uzupełniającej i dietetyczne, co błędnie wynika z treści protokołu z kontroli z dnia 27 lipca 2010 roku sygnatura [...]. Przedsiębiorca podniósł, że produkt wytwarzany przez niego nie służy do żywienia zwierząt gospodarskich, użytkowych, tj. przeznaczonych na cele konsumpcyjne dla ludności, lecz jedynie dla hodowanych amatorsko, hobbystycznie.
Zachodniopomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podkreślając, że skarżący, jako podmiot działający na rynku pasz, jest odpowiedzialny za spełnianie wszystkich wymagań wynikających z aktualnie obowiązujących aktów prawnych i zgodnie z art. 9 i art. 10 rozporządzenia (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz przepisami krajowymi wydanymi w tym zakresie. Jest zobowiązany do współpracy z właściwym organem Inspekcji Weterynaryjnej, a zwłaszcza jest zobligowany podać Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii wymagane informacje dotyczące prowadzenia działalności na każdym etapie produkcji, przetwarzania, przechowywania, transportu bądź dystrybucji pasz. Z uwagi bowiem na fakt, iż działalność skarżącego polega na wytwarzaniu paszy dla gołębi i wprowadzaniu jej do obrotu, a nie na obrocie detalicznym, dlatego też – zdaniem organu – bezsprzecznie należy stwierdzić, iż podlega on nadzorowi organów Inspekcji Weterynaryjnej.
A. P. prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą Firma Produkcyjno – Handlowo – Usługowa "[...]" wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wyżej opisaną decyzję ostateczną, podnosząc zarzut błędów w ustaleniach stanu faktycznego, przyjętego przez organ I instancji w S. za podstawę rozstrzygnięcia oraz zarzuty obrazy prawa materialnego, to jest:
a) art. 2 ust. 2 pkt c Rozporządzenia (WE) Nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z 12 stycznia 2005 roku, ustanawiającego wymagania dotyczące higieny pasz (Dz. U. UE.L.05.35.1. ze zmianą) poprzez zastosowanie rygorów paszowych wobec wytwórcy produktu do skarmiania zwierząt (ptaków) nie przeznaczonych do produkcji żywności,
b) art. 3 ust. 2 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE Nr 767/2009 z 13 lipca 2009 roku w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz, poprzez uznanie produktu skarżącego za mieszankę paszową, tj. mieszaninę co najmniej dwóch materiałów paszowych, podczas gdy faktycznie produkt ten to ledwie materiał paszowy (nasiona zbóż i innych roślin).
Podniesiono także zarzut poprzedzenia wydania decyzji administracyjnej rażąco wadliwie (procesowo i merytorycznie) przeprowadzoną kontrolą weterynaryjną w dniu 27 lipca 2010 roku, zakończoną podobnie wadliwym protokołem z kontroli o sygnaturze [...].
Zachodniopomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 508/12 oddalając skargę uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa ani w sposób zarzucany skargą, ani w żaden inny sposób.
Sąd wskazał, że z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską, tj. z dniem 1 maja 2004 r. członkowstwa w Unii Europejskiej, weszła w życie (z wyjątkiem przepisów wymienionych w art. 43 pkt 1 i 2) ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744 z późn. zm.). Zgodnie z przepisami tej ustawy (art. 3 ust. 1) Inspekcja Weterynaryjna realizuje zadania z zakresu ochrony zdrowia zwierząt oraz bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego w celu zapewnienia ochrony zdrowia publicznego.
Sąd wskazał, że z tak określonego celu działania Inspekcji Weterynaryjnej wynika, że nie tylko stwierdzone fakty spowodowania uszczerbku w zdrowiu publicznym stanowią przesłankę działania Inspekcji Weterynaryjnej, ale przesłanką tą są wszelkie okoliczności mogące potencjalnie sprowadzać zagrożenie zdrowia publicznego, skoro istotą działalności Inspekcji Weterynaryjnej jest "zapewnienie ochrony zdrowia publicznego", a więc realizacja funkcji zapobiegawczej. Zatem za chybione Sąd uznał stanowisko, że organ powinien udowodnić, iż gołębie hodowlane dla ozdoby, wystawiennicze znajdują się w łańcuchu pokarmowym człowieka lub że są nośnikami zoonoz.
Sąd uznał za w pełni zasadne i znajdujące oparcie w prawodawstwie weterynaryjnym stanowisko organu odwoławczego, że w związku z rodzajem prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej kompetencja organów Inspekcji Weterynaryjnej do sprawowania, w celu zapewnienia ochrony zdrowia publicznego, nadzoru nad wytwarzaniem, obrotem i stosowaniem pasz wynika z art. 33 ust. 1 ustawy o paszach oraz z art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. c i art. 19 ust. 3 pkt 2 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej.
Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 30 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 188/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu skargi A. P. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie wycofania z obrotu pasz i zakazu produkcji pasz, uchylił zaskarżoną decyzję. Natomiast z uzasadnienia tego wyroku wynika, że przyczyną uchylenia powyższej decyzji było stwierdzenie przez Sąd, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, to jest nie zajął stanowiska merytorycznego w sprawie.
Wobec tego Sąd wskazał, że – zgodnie z art. 153 P.p.s.a. – należało zbadać, czy decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2012 r. realizuje zalecenia zawarte w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 30 maja 2011 r. Zdaniem Sądu postępowanie organu wypełniło przesłanki określone w powołanym przepisie.
W odniesieniu do merytorycznych zarzutów skargi Sąd wskazał, że pkt 9 preambuły rozporządzenia (WE) Nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady, z dnia 12 stycznia 2005 r. (Dz.U. UE.L.05.35.1. ze zm.) stanowi, iż: "zgodnie z zasadami proporcjonalności i pomocniczości, przepisy Wspólnoty nie powinny mieć zastosowania do niektórych przypadków prywatnej, domowej produkcji pasz i żywienia niektórych zwierząt, ani do bezpośrednich dostaw niewielkich ilości pasz z produkcji pierwotnej na poziomie lokalnym lub do obrotu detalicznego, pokarmu dla zwierząt domowych". Sąd podał, że w przepisie tym chodzi o wyłączenie między innymi z nadzoru weterynaryjnego niewielkiej ilości produktów domowych i hodowlanych oraz detaliczny obrót, a takiej działalności skarżący nie prowadził. Natomiast w niniejszej sprawie niesporne jest, że produkt wytwarzany przez skarżącego stanowi mieszankę nasion zbóż i innych roślin w postaci naturalnej, w żaden sposób nieprzetworzonych i bez dodatków jakichkolwiek komponentów.
Zgodnie zaś z art. 4 pkt 2 ustawy o paszach w związku z art. 3 pkt 4 rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 178/2002 ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego (...) pasza lub materiały paszowe to substancje lub produkty, w tym dodatki przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do karmienia zwierząt. Mieszanka zbóż nawet bez dodatków i nie przetworzonych mieści się zatem w tej definicji, skoro przeznaczone jest do karmienia zwierząt, a konkretnie gołębi. Prawodawca nie dokonał żadnego wyłączenia z tej definicji ze względu na rodzaj zwierząt, ich przydatność do spożycia lub cel ich hodowli. Dlatego też – w ocenie Sądu – argumentacja skargi odwołująca się do tego rodzaju okoliczności, jako pozaprawna, pozbawiona jest siły przekonywania. Skoro zatem prawidłowo ustalono, że skarżący jest producentem pasz, a w związku z tym podlega inspekcji weterynaryjnej, to za zgodny z prawem i mieszczący się w granicach uznania administracyjnego Sąd uznał zastosowany w zaskarżonej decyzji zakaz, który jest logiczną konsekwencją braku innej możliwości prawnej zdyscyplinowania skarżącego i doprowadzenia do zgłoszenia przezeń spornej produkcji do rejestru, a którego nałożenie organy obu instancji trafnie i odpowiednio precyzyjnie umotywowały.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 508/12, skargę kasacyjną złożył A. P., wnosząc o jego zmianę lub uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., poprzez oddalenie przez WSA skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a., uzasadniającym jej uchylenie, polegającym na błędnym ustaleniu przez organy stanu faktycznego w sprawie, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.,
2) przepisów prawa materialnego, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że działalność gospodarcza skarżącego jest działalnością o charakterze regulowanym i w związku z powyższym powinna podlegać wpisowi do właściwego rejestru inspekcji weterynaryjnej, która może zastosować zakaz wprowadzania pasz do obrotu jako sankcji przymuszającej. Naruszenie przepisów prawa materialnego przez WSA miało wpływ na wynik sprawy poprzez bezzasadne oddalenie skargi i bezzasadne utrzymanie przez WSA zaskarżonej decyzji w mocy. Wskazane wyżej naruszenie przepisów prawa materialnego przez WSA nastąpiło w wyniku:
a) pominięcia zastosowania:
- art. 20 i 22 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 64 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 Nr 220, poz. 1447);
- motywów nr 3, 5 i 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd d.s. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. EU L 31 z dnia 28 stycznia 2002 r., str. 1);
- motywów nr 10 i 18 preambuły rozporządzenia (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiającego wymagania dotyczące higieny pasz (Dz. Urz. UE L 35 z 8.02.2005, str. 1)
- art. 3 ust. 1 lit. f) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz (Dz. U UE. L 229 z dnia 1 września 2009 r., str. 1);
b) błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania:
- art. 4 pkt 2, art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1, ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3, art. 10, art. 11 ust. 1, art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. nr 144 poz. 1045 ze zmianami); oraz
- pkt 41 preambuły i art. 54 ust. 1, ust. 2 lit. b rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004 r.5 str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200);
- art. 2 ust. 2, art. 3, art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiającego wymagania dotyczące higieny pasz (Dz. Urz. UE L 35 z 8.02.2005, str. 1);
- pkt 3 preambuły i art. 3 pkt 1 lit. b, g, h, art. 3 pkt 2 lit. a, art. 5 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady i uchylające dyrektywę Rady 79/373/EWG, dyrektywę Komisji 80/51 l/EWG, dyrektywy Rady 82/471/EWG, 83/228/EWG, 93/74/EWG, 93/113/WE I 96/25/WE oraz decyzję Komisji 2004/217/WE (DZ.U.UE L 229 z dnia 1 września 2009 r., str.1);
w związku z:
- art. 3 pkt 1 lit. a i art. 11 pkt 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz(Dz. U UE. L 229 z dnia 1 września 2009 r., str. 1);
- art. 3 ust. 4, art. 4 pkt 1, art. 18 pkt 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd d.s. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. EU L 31 z dnia 28 stycznia 2002r., str. 1);
- art. 3 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (Dz. Urz. EU L 300 z 14.11.2009 r., str. 1);
- art. 2 pkt 1 lit. a, art. 3 lit. b, art. 6 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 9 pkt 3, art. 11 rozporządzenia (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiającego wymagania dotyczące higieny pasz (Dz. Urz. UE L 35 z 8.02.2005, str. 1);
- rozporządzenia Komisji (UE) nr 242/2010 z dnia 19 marca 2010 r. w sprawie utworzenia katalogu materiałów paszowych (DZ. Urz. EU L 77 z dnia 24 marca 2010 r., str. 17);
- pkt 2 ppkt a, b załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 939/2010 z dnia 20 października 2010r. zmieniających załącznik IV do rozporządzenia (WE) nr 767/2009 dotyczącego dopuszczalnych tolerancji w odniesieniu do etykietowania składu materiałów paszowych, o których mowa w art. 11 ust. 5 (DZ. Urz. EU L 10.277.4);
- art. 3 ust. 2 pkt. 5 lit. c, art. 5 ust. 1 pkt. 3, art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010r. nr 122 poz. 744 ze zmianami).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono między innymi, że organy I i II instancji nie wykazały w postępowaniu dowodowym, aby produkt skarżącego kiedykolwiek trafił do skarmiania gołębi użytkowych, a nie tych hodowanych dla wystawiania, ozdoby czy sportu. Produkt ten można porównać do pokarmu dla kanarków, papużek, rybek akwariowych, węży, żółwi, chomików czy świnek morskich, hodowlanych co do zasady dla ozdoby, dla hobby, często też dla wystawiania. Skarżący ponadto odmiennie ocenił wyniki badań laboratoryjnych produktu, przeprowadzonych w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej, nie wykazując zarzucanych przez organy żadnych zagrożeń dla bezpieczeństwa i zdrowia publicznego, co jednak nie znalazło odzwierciedlenia w uzasadnieniach zapadłych w sprawie decyzji. Wskazano, że organy nie wykazały również, na jakiej podstawie dowodowej nastąpiło wydanie zakazu wprowadzania do obrotu paszy w sytuacji, gdy podejmowane w toku prowadzonych postępowań czynności kontrolne nie wykazywały żadnych zagrożeń dla bezpieczeństwa i zdrowia publicznego, do których odnosiły się te organy.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie naruszenie przepisów prawa materialnego przez WSA nastąpiło poprzez błędne przyjęcie, że działalność gospodarcza skarżącego jest działalnością o charakterze regulowanym i w związku z tym winna podlegać wpisowi do właściwego rejestru inspekcji weterynaryjnej, która może zastosować zakaz wprowadzania pasz do obrotu jako sankcji przymuszającej. Ponadto naruszenie norm prawa materialnego nastąpiło w wyniku pominięcia zastosowania:
- art. 20 i 22 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 64 ustawy z dnia 2 lipca
2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 Nr 220, poz. 1447);
- motywów nr 3, 5 i 7 preambuły rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd d.s. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. EU L 31 z dnia 28 stycznia 2002 r., str. 1);
- motywów nr 10 i 18 preambuły rozporządzenia (WE) nr 183/2005 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiającego wymagania dotyczące higieny pasz (Dz. Urz. UE L 35 z 8.02.2005, str. 1)
- art. 3 ust. 1 lit. f) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz (Dz. U UE. L 229 z dnia 1 września 2009 r., str. 1). Pominięcie zastosowania art. 20 i 22 Konstytucji RP w związku z art. 64 ustawy o swobodzie gospodarczej miało wpływ na wynik sprawy. W istocie w analizie przedmiotowej sprawy koniecznym było uwzględnienie, iż ograniczenie wolności gospodarczej przez ustawodawcę jest możliwe, ale ograniczenia muszą mieć oparcie w innych wartościach i zasadach konstytucyjnych. Podobne skutki należy wiązać z pominięciem motywów nr 3, 5, 7 preambuły rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 178/2002. Pominięcie to jest ściśle związane z błędną wykładnią przez WSA pojęcia paszy wyłącznie w rozumieniu art. 3 ust.4 rozporządzenia nr 178/2002. Tymczasem pojęcie to na gruncie prawa polskiego musi uwzględniać pojęcie "pasza" w rozumieniu art. 3 ust.4 rozporządzenia nr 178, które z kolei nie może być prawidłowe bez pominięcia motywów nr 3, 5,7 tego rozporządzenia. Zarówno organy jak i sąd I instancji pominęły, że w wielu państwach UE wytwarzanie pasz dla zwierząt nie ma działalności regulowanej. Wynika to z wyjaśnienia motywu nr 7 preambuły rozporządzenia, która jednoznacznie odnosi regulacje rozporządzenia nr /2002, ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności do pasz, łącznie z ich produkcją i używaniem, tam gdzie pasze są przeznaczone dla zwierząt służących do produkcji żywności. Oznacza to również, że definicja paszy odnosi się wyłącznie do pasz, które są przeznaczone dla zwierząt służących do produkcji żywności.
Zgodnie z motywem nr 10 preambuły rozporządzenia nr 183/2005 należy uwzględnić, że ryzyko jest mniejsze w przypadku, gdy pasza jest produkowana i wykorzystywana do opasania zwierząt niewykorzystywanych w procesie produkcji żywności. W myśl motywu nr 18 system zatwierdzania przedsiębiorstw paszowych należy utrzymać w odniesieniu do działań , które mogą stwarzać większe ryzyko w procesie wytwarzania pasz, a w świetle prawa wspólnotowego gołębie należą do zwierząt domowych.
W konsekwencji, w wyniku niezastosowania wskazanych wyżej aktów naruszenie prawa materialnego przez WSA nastąpiło przez dokonanie błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania:
- art. 4 pkt 2, art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1, ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3, art. 10, art. 11 ust. 1, art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. nr 144 poz. 1045 ze zm.);
- pkt 41 preambuły i art. 54 ust. 1, ust. 2 lit. b rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004 r., str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200);
- art. 2 ust. 2, art. 3, art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiającego wymagania dotyczące higieny pasz (Dz. Urz. UE L 35 z 8.02.2005, str. 1);
- pkt 3 preambuły i art. 3 pkt 1 lit. b, g, h, art. 3 pkt 2 lit. a, art. 5 ust. 1 rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie
wprowadzania na rynek i stosowania pasz, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady i uchylające dyrektywę Rady 79/373/EWG, dyrektywę Komisji 80/51 l/EWG, dyrektywy Rady 82/47 l/EWG, 83/228/EWG, 93/74/EWG, 93/113/WE i 96/25/WE oraz decyzję Komisji 2004/217/WE (DZ.U.UE L 229 z dnia 1 września 2009 r., str.1);
w związku z :
- art. 3 pkt 1 lit. a i art. 11 pkt 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) ni- 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz (Dz. U UE. L 229 z dnia 1 września 2009 r., str. 1);
- art. 3 ust. 4, art. 4 pkt 1, art. 18 pkt 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd d.s. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. EU L 31 z dnia 28 stycznia 2002r., str. 1);
- art. 3 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (Dz. Urz. EU L 300 z 14.11.2009 r., str. 1);
- art. 2 pkt 1 lit. a, art. 3 lit. b, art. 6 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 9 pkt 3, art. 11 rozporządzenia (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiającego wymagania dotyczące higieny pasz (Dz. Urz. UE L 35 z 8.02.2005, str.1);
- rozporządzenia Komisji (UE) nr 242/2010 z dnia 19 marca 2010 r, w sprawie utworzenia katalogu materiałów paszowych (DZ. Urz. EU L 77 z dnia 24 marca 2010 r., str. 17);
- pkt 2 ppkt a, b załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 939/2010 z dnia 20 października 2010r. zmieniających załącznik IV do rozporządzenia (WE) nr 767/2009 dotyczącego dopuszczalnych tolerancji w odniesieniu do etykietowania składu materiałów paszowych, o których mowa w art. 11 ust. 5 (DZ. Urz. EU L 10.277.4);
- art. 3 ust. 2 pkt. 5 lit. c, art. 5 ust. 1 pkt. 3, art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010r. nr 122 poz. 744 ze zmianami). Jak wyżej wspomniano pominięcie szeregu aktów prawa wspólnotowego jest ściśle związane z błędną wykładnią pojęcia "paszy" w ustawie o paszach. W skardze kasacyjnej zwrócono uwagę na niewłaściwe zastosowanie przez WSA przepisu art. 2 ust.2 lit. a ) ii rozporządzenia nr 183 /2005, w którym określono, że rozporządzenie nie ma zastosowania do prywatnej krajowej produkcji pasz dla zwierząt, nieprzeznaczonych do produkcji żywności.
Podkreślono, że przy analizie wszystkich tych aktów pominięto kluczowy problem istnienia rzeczywistych zagrożeń dla zdrowia publicznego, które nie zostały ustalone w toku postępowania administracyjnego. Konsekwencją zaś naruszeń prawa materialnego jest błędne przyjęcie przez WSA, że działalność gospodarcza skarżącego jest działalnością o charakterze regulowanym i w związku z powyższym powinna podlegać wpisowi do właściwego rejestru.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zachodniopomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Szczecinie wniósł o jej oddalenie w całości oraz o obciążenie wnoszącego skargę kosztami postępowania procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu rozwinięto argumenty na okoliczność, że prawo wspólnotowe nie zwalnia skarżącego A. P. z obowiązku stosowania przepisów krajowych jak i unijnych w ramach prowadzonej działalności, polegającej na produkcji oraz wprowadzaniu do obrotu pasz dla gołębi. Dlatego też – zdaniem organu – bezpodstawny jest zarzut obrazy prawa materialnego, podnoszony zarówno w odwołaniu, jak i skardze.
Organ podał, że jedynie skuteczną i proporcjonalną do wagi niezgodności wykrytych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii oraz naruszenia przez Firmę P.H.U "[...]" w S. wymogów weterynaryjnych, sankcją było wydanie zakazu tylko wprowadzania do obrotu paszy produkowanej przez skarżącego. Natomiast organ I instancji biorąc pod uwagę właśnie proporcjonalność i skuteczność, nie zastosował innych bardziej restrykcyjnych sankcji przewidzianych w art. 54 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 np. nakazanie wycofania z obrotu i/lub zniszczenia wyprodukowanej paszy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a zatem, przy jej rozpoznaniu Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie wymagała rozstrzygnięcia kwestia, czy organy administracyjne zasadnie zakazały Firmie Produkcyjno – Handlowo – Usługowej "[...]" A.P. wprowadzania pasz do obrotu. Skarżący kasacyjnie podniósł, że Firma Produkcyjno – Handlowo – Usługowa "[...]" nie produkuje "pasz" przeznaczonych dla zwierząt gospodarskich, z których pozyskiwane są tkanki przeznaczone do spożycia przez ludzi, więc jej działalność nie powinna być objęta nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii. Z takim stanowiskiem nie można się jednak zgodzić.
Wskazać należy, że Inspekcja Weterynaryjna została powołana w celu realizacji zadań administracji publicznej z zakresu weterynarii. Zadania te określone zostały w art. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. Dz. U. 2007 r. Nr 121 poz. 842) i obejmują ochronę zdrowia zwierząt, weterynaryjną ochronę zdrowia publicznego, w tym sprawowanie nadzoru nad wytwarzaniem, obrotem, stosowaniem pasz, przy czym definicję tego produktu polski ustawodawca nakazał poszukiwać w art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności ( art. 4 pkt.2 ustawy dnia 22 lipca 2006r. o paszach Dz.U. 2006.144.1045 ze zm. )
Wprawdzie rozporządzenie nr 178/2002 ustanawia ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, niemniej definicja w nim zawarta w kontekście pozostałych unormowań dotyczących pasz, zawartych w prawodawstwie unijnym oraz w ustawie o paszach pozwala na przyjęcie, że odnosi się ona zarówno do zwierząt przeznaczonych jak i nieprzeznaczonych do produkcji żywności. Wystarczy w tym miejscu przytoczyć unormowania zawarte w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 767/2009 w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz, rozporządzenie Nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005r. ustanawiające wymagania dotyczące higieny pasz.
Tym samym skoro jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Firma Produkcyjno – Handlowo – Usługowa "[...]" A. P., zajmowała się wytwarzaniem mieszanek paszowych przeznaczonych do spożycia przez gołębie hodowane dla ozdoby należało przyjąć, że w zakładzie tym następowało wytwarzanie paszy w rozumieniu art. 3 ust. 4 rozporządzenia Nr 178/2002, skutkujące koniecznością objęcia nadzorem inspekcji weterynaryjnej. W istocie bowiem zacytowany przepis stanowi, że przez paszę rozumie się zarówno substancje jak i produkty, w tym dodatki, przetworzone, częściowo przetworzone, lub nieprzetworzone przeznaczone do skarmiania zwierząt.
Odnosząc się szczegółowo do przytoczonych powyżej regulacji nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, iż prowadzona przez niego działalność wyczerpuje znamiona zawarte w art. 2 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) 183/2005. W istocie bowiem pojęcie "żywienia zwierząt", o którym mowa w tej normie nie jest tożsame z działalnością podmiotów na rynku pasz, rozumianą jako działania polegające produkcji pasz, poczynając od produkcji pierwotnej, a kończąc na wprowadzeniu paszy do obrotu. Wskazać w tym miejscu należy na treść art. 2 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) 183/2005 ustanawiającego wymagania dotyczące higieny pasz, zgodnie z którym przepisy rozporządzenia stosuje się do podmiotów, działających na rynku pasz, na wszystkich etapach, począwszy od produkcji pierwotnej, aż do wprowadzenia paszy do obrotu.
Żaden z przepisów rozporządzenia nie ogranicza jego zastosowania wyłącznie do produkcji pasz dla zwierząt wykorzystywanych do produkcji żywności.
Analiza pozostałych unormowań rozporządzenia prowadzi wręcz do przeciwnych wniosków. Spod jego działania wyklucza się wprawdzie produkcję paszy dla zwierząt nieprzeznaczonych do produkcji żywności, ograniczenie to odnosi jednak wyłącznie do prywatnej, krajowej produkcji paszy. W tej sytuacji przyjąć należało, że unormowania zawarte w tym rozporządzeniu będą miały zastosowanie także do podmiotów działających na rynku pasz przeznaczonych dla zwierząt niewykorzystywanych do produkcji żywności. Wskazać należy w tym miejscu na regulacje zawarte w art. 9 rozporządzenia Nr 183/2005, stanowiące o obowiązku współpracy podmiotów działających na rynku pasz z właściwymi organami zgodnie z przepisami wspólnotowymi i krajowymi, konieczności prowadzenia przez właściwe organy rejestru lub rejestrów zakładów. Unormowania zawarte w art. 11 rozporządzenia nakazują, by podmioty działające na rynku pasz nie mogły prowadzić działalności jeżeli nie zostaną zarejestrowane zgodnie z art. 9.
Z kolei przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1831/2003 i uchylające dyrektywę Rady 79/373/EWG, dyrektywę Komisji 80/511/EWG, dyrektywy Rady 82/471/EWG, 83/228/EWG, 93/74/EWG, 93/113/WE i 96/25/WE oraz decyzję Komisji 2004/217/WE, zawierając regulacje skierowane do podmiotów działających na rynku pasz, w art. 5 stanowią w odniesieniu do pasz dla zwierząt niewykorzystywanych do produkcji żywności, iż ich producenci winny przestrzegać obowiązków określonych w art. 18 i 20 rozporządzenia WE nr 178/2002 oraz art. 4 ust. 1 rozporządzenia WE nr 183/2005, z których wynika konieczny nadzór organów inspekcji weterynaryjnej.
Na gruncie prawodawstwa polskiego, regulacje odnoszące się do nadzoru nad wytwarzaniem, obrotem, stosowaniem pasz zawiera ustawa o paszach. Należy wskazać na art. 7 ust. 2 ustawy o paszach, który stanowi że to właśnie powiatowy lekarz weterynarii wydaje decyzje administracyjne oraz wykonuje czynności związane z rejestracją i zatwierdzaniem podmiotów, z urzędową kontrolą pasz, a także inne czynności, w tym stosuje środki o których mowa w art. 54 rozporządzenia nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt. Przepis art. 54 rozporządzenia 882/2004 określa działania, jakie muszą być podjęte przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w wypadku wykrycia jakichkolwiek niezgodności z prawem paszowym.
To zaś oznacza, że podmiot produkujący i wprowadzający paszę do obrotu jest zobligowany do uwidocznienia swej działalności w rejestrze Powiatowego Lekarza Weterynarii i pozostawania pod jego nadzorem. W świetle przedstawionych regulacji zasadę tę odnieść należy do podmiotów zajmujących się produkcją i wprowadzaniem do obrotu pasz do skarmiania wszystkich zwierząt, w tym gołębi hodowanych dla ozdoby.
A zatem wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie jego działalność na rynku pasz podlegała nadzorowi weterynaryjnemu i wymaganiom weterynaryjnym w zakresie higieny pasz. Firma Produkcyjno – Handlowo – Usługowa "[...]" powinna być uwidoczniona w rejestrze Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. oraz znajdować się pod jego nadzorem.
Skoro zatem – jak z akt sprawy wynika – skarżący uchylał się od obowiązku rejestracji prowadzonej działalności, polegającej na wytwarzaniu i wprowadzeniu do obrotu pasz dla gołębi hodowanych dla ozdoby, to za zasadne uznać należało stanowisko Sądu I instancji, który za organami przyjął, iż należało zakazać firmie skarżącego wprowadzania do obrotu produkowanej paszy. Zakaz wprowadzania pasz do obrotu to skuteczna i proporcjonalna sankcja do wagi naruszenia wymogów weterynaryjnych.
Powyższe oznacza, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
W tych okolicznościach poczynione przez kontrolowany sąd oraz organy ustalenia i rozważania okazały się prawidłowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zaniechał ustosunkowania się do każdego z zarzutów skargi kasacyjnej odrębnie. W istocie bowiem jak w niej podniesiono kluczowa w niniejszej sprawie była wykładnia pojęcia "pasza", która determinowała legalność całego postępowania.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło