II OZ 899/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 50/12 o odmowie zwolnienia Stowarzyszenia [...] w Z. od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 września 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 50/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił Stowarzyszeniu [...] w Z. zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd powołał przepis art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." i wskazał, że z przepisu tego wynika, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w trudnej sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Podał także, że zgodnie z oświadczeniem Stowarzyszenia stan jego konta wynosi 200 zł, zatem – w ocenie Sądu – rzeczywisty brak środków do uiszczenia opłaty nie występuje, co pozwala stwierdzić, że Stowarzyszenie jest w stanie ponieść koszt postępowania w wysokości 100 zł. Zdaniem Sądu nie znajduje także uzasadnienia, w jaki sposób uiszczenie opłaty w podanej wyżej wysokości miałoby wpłynąć na utratę jedynej siedziby Stowarzyszenia. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosło Stowarzyszenie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazano, że fakt, iż Stowarzyszenie musi zagwarantować środki na swoją działalność jest zrozumiałe, jednakże Sąd I instancji pominął okoliczność podnoszoną we wniosku o przyznanie prawa pomocy, że aktualnie Stowarzyszenie nie ma wystarczających środków na pokrycie opłat związanych z postępowaniem sądowym. Podniesiono także, że Stowarzyszenie prowadziło wiele akcji związanych ze swoimi celami statutowymi i wszelkie zdobyte środki przeznacza na tę działalność. Zaś nie przewidziano konieczności udziału w postępowaniu sądowym w przedmiocie ewentualnej likwidacji jedynej siedziby Stowarzyszenia. Zdaniem Stowarzyszenia jest to okoliczność wyjątkowa uzasadniająca zwolnienie z opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na jakiekolwiek koszty postępowania. Zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 Pp.s.a.). Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się, że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej obowiązana jest wykazać, że nie ma odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania (porównaj: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, wyd. LexisNexis, str. 568, jak też postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 20/09, LEX nr 557480 czy z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 28/09, LEX nr 537851). Zatem ciężar przekonania Sądu, że strona nie ma odpowiednich środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania spoczywa na stronie. W niniejszej sprawie we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżące Stowarzyszenie podało jedynie, że posiada na rachunku bankowym kwotę w wysokości 200 zł. W związku z powyższym zostało wezwane m.in. do przedstawienia wyciągu z rachunku bakowego z ostatnich trzech miesięcy i przedstawienia uchwały dotyczącej wysokości składek członkowskich z wyjaśnieniem ilu członków liczy skarżące Stowarzyszenie oraz czy Stowarzyszenie korzysta z dotacji i darowizn. Na powyższe wezwanie Stowarzyszenie nie zareagowało i nie złożyło wyjaśnień. Nie przedłożono również żądanego przez Sąd wyciągu z posiadanego rachunku bankowego. A zignorowanie powyższego wezwania spowodowało, że rzetelna ocena sytuacji majątkowej Stowarzyszenia nie była możliwa. W tej sytuacji zasadne jest twierdzenie, że Stowarzyszenie nie wykazało, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania. Nie bez znaczenia jest również fakt, że Stowarzyszenie nie kwestionuje, że posiada kwotę, która pozwala uiścić, na tym etapie postępowania, opłatę w wysokości 100 zł. W tej sytuacji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.