I OZ 969/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 43/12 odrzucające sprzeciw P. B. od zarządzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 43/12 pozostawiającego bez rozpoznania wniosek P. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w B. postanawia: odrzucić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 11 listopada 2012 r., II SAB/Kr 43/12, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pozostawił bez rozpoznania wniosek P. B. o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. Zarządzenie to wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 29 czerwca 2012 r. P. B. w formie elektronicznej złożył sprzeciw na powyższe zarządzenie, wysłany za pomocą poczty elektronicznej w dniu 6 lipca 2012 r. Z prezentaty Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wynika zaś, że sprzeciw ten został złożony do Sądu w dniu 9 lipca 2012 r. Postanowieniem z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 43/12, Wojewódzki Sąd Rejonowy w Krakowie odrzucił sprzeciw wskazując, że zgodnie z § 3 zarządzenia Nr 11 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2003r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych, na piśmie wpływającym do sądu umieszcza się adnotację zawierającą nazwę sądu, datę wpływu pisma, informację o załącznikach oraz podpis przyjmującego pismo. Wobec tego oraz wobec okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że wniesienie sprzeciwu przez skarżącego nastąpiło dopiero w dniu 9 lipca 2012 r., zaś termin do dokonania tej czynności upłynął w dniu 6 lipca 2012 r., ponieważ zgodnie z treścią art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sprzeciw wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia zarządzenia referendarza. Na to postanowienie P. B. złożył zażalenie opatrzone podpisem elektronicznym. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych zażalenia, poprzez własnoręczne podpisanie zażalenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Skarżący nie wykonał zarządzenia Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis powinien być własnoręczny, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 ustawy, które w tej sprawie nie występują. W sytuacji braku własnoręcznego podpisu, Sąd wzywa stronę do usunięcia braku formalnego pisma przez jego podpisanie. Aby więc można było posługiwać się w postępowaniu sądowoadministracyjnym podpisem elektronicznym, musi istnieć stosowny ku temu przepis we wskazanym akcie prawnym. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450 ze zm.) bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. W rozdziale IX cytowanej ustawy znajdują się przepisy zmieniające między innymi przepisy Kodeksu cywilnego art. 60, art. 78 § 1 i § 2 dopuszczające możliwość wyrażenia woli osoby w stosunkach cywilnoprawnych przez ujawnienie jej w postaci elektronicznej. Ponadto ustawą z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.) w art. 36 pkt 3 i pkt 5 dokonano zmiany przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego to jest art. 57 § 5 pkt 1 i art. 63 § 3a dopuszczając możliwość wniesienia podania w formie dokumentu elektronicznego. Wskazane wyżej przepisy dotyczą wyłącznie zakresu jaki reguluje dana ustawa. Natomiast w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma odpowiednika wyżej wskazanych przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania administracyjnego, a pojęcie podpisu elektronicznego w ogóle nie występuje. Jednocześnie zauważyć należy, iż stosownie do art. 2 ust. 3 powołanej ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, przepisów tej ustawy nie stosuje się do sądów administracyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oznacza to, że w tym postępowaniu wojewódzki sąd administracyjny nie jest obowiązany do posługiwania się w korespondencji elektronicznej certyfikatami, o których mowa w powołanej ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym. Tym samym, dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego stwierdzić należy, że skoro skarżący na zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 7 września 2012 r. o odrzuceniu sprzeciwu nie złożył – pomimo stosownego wezwania – własnoręcznego podpisu, to zażalenie takie należało uznać za obarczone brakiem formalnym, skutkującym jego odrzucenie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 i 180 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji