II FSK 1817/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA (del.) Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 7 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1133/12 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 18 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. J. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 18 stycznia 2012 r. w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 marca 2010 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tego zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Postanowieniem z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1133/12 WSA w Warszawie odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, zawierające prawidłowe pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie, doręczono skarżącej 10 kwietnia 2012 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu rozpoczął zatem bieg 11 kwietnia 2012 r. i upłynął 17 kwietnia 2012 r. Następnie WSA w Warszawie podał, że z dokumentów księgowych Sądu wynika, iż wpis nie został uiszczony w wyznaczonym terminie, albowiem do 10 maja 2012 r. nie odnotowano jego wpływu. W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie J. D., reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego K. B., zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej jako "P.p.s.a.", poprzez uznanie, że skarżąca nie uiściła wpisu od skargi w terminie wyznaczonym przez Sąd. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych. Jednocześnie, na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., wniesiono o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci potwierdzenia wpłaty z dnia 16 kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu podano, że w dniu 10 kwietnia 2012 r. skarżąca otrzymała wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, zastosowała się do tego wezwania i w dniu 16 kwietnia 2012 r. dokonała wpłaty kwoty 100 zł na rachunek bankowy WSA w Warszawie. Podano również, że wpłata nastąpiła za pośrednictwem urzędu pocztowego, a w tytule wpłaty wpisano "dotyczy sygnatury akt III SA/Wa 1134/12". Skarżąca przyznała, że we wskazanej w tytule wpłaty sygnaturze omyłkowo wpisano "1134/12", zamiast "1133/12". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest okoliczność, czy strona skarżąca uiściła należy wpis sądowy od skargi czy też nie. W tej sytuacji w pierwszej kolejności należ wskazać na treść art. 219 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), z którego wynika, że opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Na podstawie delegacji zawartej w art. 233 P.p.s.a. Rada Ministrów wydała w dniu 16 grudnia 2003 r. rozporządzenie w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) W § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia postanowiono, że przy uiszczaniu wpisu – zarówno gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego, jak i na rachunek bankowy tego sądu – należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany, oraz sygnaturę akt sądowych. Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że to na wnoszącym wpis sądowy ciąży obowiązek wskazania w tytule przelewu takich danych, które umożliwią Sądowi ustalenie tytułu dokonanej wpłaty. W myśl art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Z dołączonego do skargi kasacyjnej potwierdzenia wpłaty wynika, że skarżąca w dniu 16 kwietnia 2012 r. uiściła na konto WSA w Warszawie kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego. J. D. uczyniła zatem zadość wezwaniu opłacając należny wpis sądowy w wyznaczonym do tego terminie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanie błędnej sygnatury akt sprawy sądowej przy dokonywaniu wpłaty, mimo iż utrudnia identyfikację sprawy, której dotyczy wpis, nie może prowadzić do odrzucenia środka zaskarżenia i tym samym zamknięcia drogi sądowej. Mając na uwadze przedmiot i wskazane poniżej okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd pierwszej instancji powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy w sprawie został uiszczony wpis sądowy. Przedmiotem skargi J. D. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 18 stycznia 2012 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Należy zauważyć, że do odrzuconej przez Sąd pierwszej instancji skargi J. D. załączyła kserokopie dwóch postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 18 stycznia 2012 r.: stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Oba postanowienia zostały zaskarżone przez J. D. do WSA w Warszawie, gdzie nadano im sygn. akt odpowiednio: III SA/Wa 1133/12 i III SA/Wa 1134/12. Należy również zwrócić uwagę, że na tylnej okładce akt sądowych założonych do sprawy III SA/Wa 1133/12 umieszczono adnotację, że akta zawierają jedną teczkę akt administracyjnych, wspólną ze sprawą III SA/Wa 1134/12. WSA w Warszawie nie mógł przy tym uznać, że uiszczona przez skarżącą w dniu 16 kwietnia 2012 r. kwota 100 zł stanowi wpis sądowy do sprawy III SA/Wa 1134/12, albowiem w dniu 18 kwietnia 2012 r. J. D. złożyła w tej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Nieracjonalne byłoby zatem opłacenie należnego wpisu sądowego przy jednoczesnym żądaniu zwolnienia od jego uiszczenia. Reasumując, jakkolwiek skarżąca sama poprzez niedokładne opisanie tytułu przelewu przyczyniła się do odrzucenia skargi to nie może podlegać wątpliwości, iż wpis od skargi został jednak uiszczony w zakreślonym przez Sąd terminie i we właściwej wysokości. Błędnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie uiściła wpisu od skargi. Należy przy tym podkreślić, że zagwarantowane Konstytucją RP prawo do sądu będzie miało w tym przypadku pierwszeństwo nad uchybieniem przepisom ww. rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. W konsekwencji zaskarżone postanowieniem, zdaniem Sądu kasacyjnego, powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Sąd pierwszej instancji nazbyt rygorystycznie stosując przytoczone wyżej przepisy rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r., całkowicie pominął reguły słuszności i sprawiedliwości rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. W rozpatrywanej sprawie odstąpiono od zasądzenia na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. jednoznacznie wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z zaskarżeniem wyroku, a nie postanowienia. Tak więc przepisy te w ogóle nie mogą mieć zastosowania do kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi. W takim przypadku Naczelny Sąd Administracyjny nie orzeka o zwrocie kosztów postępowania także wówczas, gdy skarżący zgłosił w skardze kasacyjnej wniosek o przyznanie kosztów (zob. postanowienie NSA z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt II OSK 702/05, ONSAiWSA 2006/1/16).