II SA/Kr 1004/12
WyrokWSA w Krakowie2012-09-10
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Wojciech Jakimowicz, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można domagać się odszkodowania z tytułu utraty wartości nieruchomości na podstawie art. 128 ust. 1 i 4 w związku z art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli wyodrębnienie działek nastąpiło w wyniku wywłaszczenia, a nie przed nim?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że żądanie odszkodowania z tytułu utraty wartości nieruchomości na podstawie art. 128 ust. 4 w związku z art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może być uwzględnione, ponieważ nieruchomości sąsiednie w rozumieniu art. 120 u.g.n. to te, które istniały jako odrębne nieruchomości przed dokonaniem wywłaszczenia, a nie te, które powstały w wyniku wywłaszczenia. Ponadto, sąd uznał, że decyzja wywłaszczeniowa nie zawierała rozstrzygnięcia zobowiązującego do budowy drogi, a postępowanie w sprawie wykonania takiego obowiązku powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarżący domagali się ustalenia odszkodowania z tytułu utraty wartości nieruchomości oraz wykonania obowiązku wybudowania drogi, wynikającego z decyzji wywłaszczeniowej z 1977 r. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił ustalenia odszkodowania, uznając, że działki skarżących nie stanowiły nieruchomości sąsiednich w rozumieniu ustawy, a decyzja wywłaszczeniowa nie zawierała obowiązku budowy drogi. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Wojciech Jakimowicz WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2012 r. sprawy ze skargi H.K. i A.K. na decyzję Wojewody z dnia 27 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania skargę oddala
Decyzją z dnia 26 października 2011r. znak: [....] Starosta T. orzekł:
* w pkt 1 o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania z wniosku H.K. oraz A.K. , w sprawie o ustalenie na podstawie art. 128 ust. 1 w związku z art. 128 ust. 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z uwzględnieniem utraty wartości nieruchomości położonej w Z. , ulica [....] , działka ewid. nr [....] i nr [....] obr. [....] ,
* w pkt 2 o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania z wniosku H.K. oraz A.K. , w sprawie wykonania pkt 4 decyzji Naczelnika Miasta Z. z dnia 9 sierpnia 1977r. nr [....] , poprzez wybudowanie i utrzymanie drogi do nieruchomości oznaczonej jako działki ewid. nr [....] i nr [....] obr. [....] .
Odwołanie od ww. decyzji Starosty T. z dnia 26 października 2011r. złożyli w dniu 16 listopada 2011r. (data wpływu do Starostwa Powiatowego w Z. ) A.K. i H.K. .
Wojewoda [....] decyzją z dnia 27 kwietnia 2012r. znak: [....] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty T. z dnia 26 października 2011r. znak: [....] i orzekł:
I. o odmowie ustalenia, z wniosku H.K. i A.K. , odszkodowania na podstawie art. 128 ust. 1 w związku z art. 128 ust. 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z tytułu utraty wartości nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [....] i nr [....] obr. [....], o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania przed organem I instancji, z wniosku H.K. i A.K. , dotyczącego wykonania pkt 4c decyzji Naczelnika Miasta Z. z dnia 9 sierpnia 1977r. nr [....] , poprzez wybudowanie i utrzymanie drogi do nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [....] i nr [....] obr. [....].. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności Wojewoda wyjaśnił, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji, stosownie do wniosku złożonego przez A.K. i H.K. były dwie odrębne (choć będące w opinii odwołujących skutkiem jednego rozstrzygnięcia, tj. decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Miasta Z. z dnia 9 sierpnia 1977r. nr [....] kwestie, tj.: ustalenie odszkodowania w oparciu o art. 128 ust. 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz wykonanie pkt 4c ww. decyzji dotyczącego zdaniem odwołujących zobowiązania wnioskodawcy wywłaszczenia do wybudowania i utrzymania drogi do działek nr [....] i nr [....] .
W zakresie dotyczącym pierwszej z ww. kwestii, rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji uznać należało w ocenie Wojewody za wadliwe. Organ odwoławczy wskazał na brak jednoznacznego i czytelnego określenia przyczyn umorzenia postępowania przewidzianego w art. 128 ust. 4 w związku z art. 120 u.g.n gdyż wnioskodawcy wyraźnie wskazali, iż nie domagają się odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, gdyż takowe zostało ustalone i wypłacone.
Zdaniem Wojewody, Starosta T. zamiast umarzać postępowanie i wskazując przy tym na brak uprawnień do jego prowadzenia winien był rozpatrzyć wniosek i ustosunkować się do niego w sposób merytoryczny. W ocenie Wojewody zgłoszone w tym przedmiocie przez odwołujących zarzuty przynajmniej w części uznać więc należało za zasadne. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż brak było podstaw do pozytywnego rozpatrzenia omawianego wniosku. Pomijając będącą przedmiotem sporów w orzecznictwie kwestię, kiedy w praktyce (tzn. na skutek jakich zdarzeń będących skutkiem wywłaszczenia) istnieją przesłanki do ustalenia odszkodowania w oparciu o art. 128 ust. 1 i 4 związku z art. 120 u.g.n., na szczególne podkreślenie zasługuje zdaniem Wojewody, jednolity sposób rozumienia w doktrynie prawniczej występującego w art. 120 u.g.n. pojęcia "nieruchomość sąsiednia", zgodnie z którym: "ustawową cechę sąsiedniości nieruchomości należy postrzegać przez pryzmat prawnego wyodrębnienia nieruchomości przed dokonaniem wywłaszczenia, a nie w wyniku wywłaszczenia. Nie jest więc sąsiednią nieruchomością w rozumieniu omawianego art. 120 taka część powierzchni ziemskiej stanowiąca nieruchomość, z której wyodrębniono część przeznaczoną do wywłaszczenia, ponieważ w takim przypadku roszczenia dotychczasowego właściciela lub użytkownika wieczystego całej nieruchomości rozliczane są na podstawie art. 113 ust. 3 i art. 134 GospNierU. Ponadto do chwili skutecznego wywłaszczenia dotychczasowa część nieruchomości nieobjęta wywłaszczeniem nie stanowi nieruchomości sąsiedniej wobec części objętej wywłaszczeniem" - J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 759, "Przez nieruchomość sąsiednią należy rozumieć taką, która była nieruchomością przed dokonaniem wywłaszczenia. W opinii Wojewody nie są zatem nieruchomościami sąsiednimi w rozumieniu art. 120 u.g.n. nieruchomości powstałe w wyniku wywłaszczenia - takie, które wcześniej stanowiły część lub części nieruchomości, z której wydzielono część wywłaszczoną "bo w odniesieniu do nich roszczenia dotychczasowego właściciela lub użytkownika wieczystego całej nieruchomości regulowane są na podstawie art. 113 ust. 3 i art. 134 u.g.n.)" - E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LEX 2011.
Dalej organ II instancji stwierdził, że mając na uwadze powyższe należy zauważyć, iż w świetle zgromadzonej w sprawie dokumentacji (zaś w szczególności oferty w sprawie sprzedaży nieruchomości z dnia 26 marca 1977 r. nr [....] skierowanej przez Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w Z. do właścicieli później wywłaszczonych części w/w parcel) objęte wnioskiem parcele l. kat. [....] i l. kat. [....] , przed wywłaszczeniem parcel l. kat. [....] i l. kat. [....] nie stanowiły odrębnych od nich nieruchomości, lecz zostały dopiero wydzielone z całych parcel l. kat. [....] i l. kat. [....] , właśnie w związku z wywłaszczeniem. W ocenie organu odwoławczego nie można wobec tego uznać, iż objęte wnioskiem A.K. i H.K. parcele l. kat. [....] i l. kat. [....] stanowiły w chwili wywłaszczenia parcel l. kat. [....] i l. kat. [....] ich nieruchomości sąsiednie w rozumieniu omawianych przepisów, a zatem wniosek złożony w tym zakresie należało rozpatrzyć negatywnie, bez konieczności dokonywania dalszych ustaleń na okoliczność potwierdzenia ewentualnego wystąpienia przesłanek warunkujących zasadność ustalenia odszkodowania. W tej sytuacji brak było również w opinii organu II insatncji przesłanek do pozyskiwania dowodu ze wskazanych przez wnioskodawców dokumentów projektowych i budowlanych dotyczących budowy Osiedla [....].
Następnie Wojewoda [....] odnosząc się do rozstrzygnięcia organu I instancji dotyczącego żądania polegającego na wykonaniu decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Miasta Z. z dnia 9 sierpnia 1977r. nr [....] w części zobowiązującej wnioskodawcę wywłaszczenia do wybudowania i utrzymania drogi do działek nr [....] i nr [....] , stwierdził, że co do zasady należało uznać je za prawidłowe. W tym miejscu organ II instancji zaznaczył jednak, iż w/w decyzja nie zawierała w swej treści rozstrzygnięcia w zakresie zobowiązania wnioskodawcy wywłaszczenia do podjęcia określonych działań dotyczących wybudowania i utrzymania jakiegokolwiek urządzenia (w tym wypadku drogi prowadzącej do nieobjętej wywłaszczeniem części nieruchomości) stosownie do treści art. 28 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zdaniem Wojewody o powyższym świadczyły: fakt "wykreskowania" punktu 4c w treści decyzji Naczelnika Miasta Z. z dnia 9 sierpnia 1977 r. nr [....] (co oznaczało, iż omawiany tryb nie został w tym rozstrzygnięciu przewidziany, zaś ujęcie w decyzji tego punktu wynikało z faktu, iż ówczesne decyzje wywłaszczeniowe niekiedy powstawały na gotowych już formularzach, na które dopiero nanoszono za pomocą maszynopisu dane mające znaleźć się w konkretnym fragmencie rozstrzygnięcia), ogólna i tożsama ze wskazanym przepisem art. 28 treść punktu 4c, w którym mowa jest o wybudowaniu i utrzymaniu "mostu, drogi, grobli, rowu odpływowego i innych urządzeń", a nie konkretnie wskazanego urządzenia - w tym wypadku drogi, a także brak powołania w podstawie prawnej w/w decyzji wspomnianego art. 28 ustawy z dnia 12 marca 1958r.
W końcowej części uzasadnienia własnej decyzji z dnia 27 kwietnia 2012r. Wojewoda [....] stwierdził, że brak było podstawy prawnej do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania punktu 4c decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Miasta Z. z dnia 9 sierpnia 1977r. nr [....] (który – zdaniem Wojewody – w decyzji tej w ogóle nie został zawarty). W opinii organu odwoławczego tym samym organ I instancji słusznie umorzył postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe. Ponieważ jednak błędnie określił on – organ I instancji – dopisek Sądu (jako pkt 4, zamiast pkt 4c) oznaczenie stanowiącego przedmiot wniosku stwierdzenia, również w tym zakresie konieczne było uchylenie prawidłowego co do zasady pkt 2 zaskarżonej decyzji i orzeczenie zgodnie ze stanem faktycznym.
Pismem nadanym w dniu 31 maja 2012r. H.K. oraz A.K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody [....] z dnia z dnia 27 kwietnia 2012r. znak: [....] .
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego: art. 128 ust. 1 w zw. z art. 128 ust. 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010, Nr 102, poz. 651 ze zm.) poprzez odmowę ustalenia odszkodowania należnego skarżącym z tytułu braku realizacji przez organy administracji państwowej obowiązku wynikającego z treści przepisu art. 28 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.), następnie z treści art. 58 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.(Dz. U. z 1991r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) oraz z treści art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r., Nr 102, poz. 651 ze zm.);
II. przepisów postępowania:
1. art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej;
2. art. 9 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie podstawy faktycznej i zasadności przesłanek, które stanowią podstawę wydania zaskarżonej decyzji;
3. art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie a także błędne ustalenie stanu faktycznego, co przyczyniło się do wydania błędnej decyzji administracyjnej oraz do nie wyjaśnienia sprawy;
4. art. 75 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie wniosków dowodowych skarżących.
W związku z powyższym skarżący wnieśli o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty T. z dnia 26 października 2011r. znak: [....] i przekazanie sprawy Staroście T. celem rozpoznania wniosku skarżących z dnia 4 kwietnia 2011r. o:
* wykonanie pkt. 4 c) decyzji wywłaszczeniowej z dnia 9 sierpnia 1977r. znak: [....] poprzez wybudowanie i utrzymanie drogi do nieruchomości stanowiącej współwłasność wnioskodawcy H.K. tj. do nieruchomości położonej w Z. ulica [....] , działka nr [....] i [....] , dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w Z. prowadzi księgę wieczystą KW nr [....] ,
* ustalenie odszkodowania na podstawie przepisu art. 128 ust. 1 w zw. z art. 128 ust. 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) z uwzględnieniem utraty wartości nieruchomości położonej w Z. ulica [....] , działka nr [....] i [....] ,
2. zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący stwierdzili, że Wojewoda błędnie ustalił stan faktyczny sprawy. Odnosząc się do punktu pierwszego zaskarżonej decyzji skarżący wskazali, że niezrozumiałe jest dla nich stanowisko Wojewody, iż odmawiając ustalenia wysokości odszkodowania wskazał, iż wobec skarżących nie mają zastosowania przepisy art. 128 ust. 1 w zw. z art. 128 ust. 4 w z w. z art. 120 ustawy z dnia 11 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, albowiem wobec działek podlegających wywłaszczeniu nie zachodziła przesłanka tzw. "nieruchomości sąsiednich". W ocenie skarżących z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić, gdyż decyzja wywłaszczeniowa nie dokonała podziału nieruchomości. Z działki nr [....] decyzja wywłaszczeniowa nie wydzieliła działek nr [....] i nr [....] , a także decyzja wywłaszczeniowa z działki [....] nie wydzieliła działek o nr [....] i [....] . W ocenie skarżących taki podział został dokonany przed wywłaszczeniem, o oznaczało, iż każda z tych działek stanowiła "nieruchomość sąsiednią" w chwili wywłaszczenia. Przedmiotem wywłaszczenia były działki [....] oraz [....] .
W opinii skarżących nie miało żadnego znaczenia prawnego, iż przedmiotowe działki przed wywłaszczeniem zostały podzielone na mniejsze działki, skoro do dnia podziału stanowiły one "nieruchomości sąsiednie".
Dalej skarżący wskazali na błędne stanowisko Wojewody odnośnie odmowy ustalenia wysokości odszkodowania, gdyż organ odwoławczy przy rozpoznawaniu sprawy nie uwzględnił całości materiału dowodowego (poprzez nierozpatrzenie zawartego w odwołaniu od decyzji Starosty T. dowodu z dokumentów projektowych i budowlanych dotyczących budowy [....] ) naruszając tym samym zasadę praworządności, zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Skarżący podnieśli także, iż organ odwoławczy nie wyjaśnił podstawy faktycznej i zasadności przesłanek, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji (art. 9 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a.), a także, że błędnie ustalił stan faktyczny (art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a.).
Dalej w skardze skarżący biorąc pod uwagę pkt 2 zaskarżonej decyzji stwierdzili, iż umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa.
W konkluzji skarżący podnieśli, że w ich ocenie decyzja wywłaszczeniowa była nieważna. Konsekwencją nieważności decyzji wywłaszczeniowej jest natomiast prawne podważenie legalności budowy Osiedla [....] , a także legalności wszelkich decyzji w zakresie zmian geodezyjnych poczynionych w latach 90-tych XX wieku oraz w 2005r. przez organy administracji samorządowej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uchylenie wydanych w sprawie decyzji.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest możliwość orzeczenia o wykonaniu pkt. 4 c decyzji wywłaszczeniowej z dnia 9.08.1977 r.(dotyczącego wybudowania i utrzymania drogi do działek nr [....] i [....] oraz ustalenie i przyznanie odszkodowania na mocy art. 128 ust. 1 w zw. z art. 128 ust. 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia w skrócie "u.g.n." – za okres od 1977 do dnia 4 kwietnia 2011 r. (data wniosku) z powodu powstałych niedogodności dla właścicieli działek nr [....] i [....] , spowodowanych brakiem dostępu do drogi publicznej.
Za słuszne należy uznać stanowisko organu odwoławczego, orzekającego o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania przed organem I instancji z wniosku H.K. i A.K. dotyczącego wykonania pkt 4 c decyzji wywłaszczeniowej, poprzez wybudowanie i utrzymanie drogi do nieruchomości ozn. nr [....] i [....] .
W ocenie sądu ww. decyzja wywłaszczeniowa nie zawiera w swej treści rozstrzygnięcia prawnego w zakresie zobowiązania wnioskodawcy wywłaszczenia do wybudowania jakiegokolwiek urządzenia ( w tym drogi), stosownie do treści wówczas obowiązującej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (brak powołania art. 28 ww. ustawy).
Ujęcie w decyzji wywłaszczeniowej pkt 4 c – jak słusznie skonkludował Wojewoda [....] - wynikało z faktu, że rozstrzygnięcie to powstało, zgodnie z obowiązującą wówczas praktyką, na gotowym formularzu, zawierającym "szablonowe uregulowania" wynikające z ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Ponadto punkt ten został "wykreskowany", co również potwierdza tezę, że zobowiązanie takie nie zostało w decyzji wywłaszczeniowej zawarte. Przyjmując argumentację skarżących, iż ten zapis decyzji obowiązuje in extenso, oznaczałoby to, że organ zobowiązany był do wybudowania i utrzymania tym miejscu: mostu, drogi, grobli, rowu odpływowego i innych urządzeń co jest i było na tle przedmiotowego stanu faktycznego wnioskowaniem absurdalnym.
Przede wszystkim istotne jest jednak to, że żądanie wyegzekwowania obowiązku wybudowania drogi należy do fazy wykonania decyzji wywłaszczeniowej, w stosunku, do której ani ustawa o gospodarce nieruchomościami, ani kodeks postępowania administracyjnego nie przewidują prowadzenia postępowania w tym przedmiocie. Nie jest to zatem sprawa administracyjna rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, stąd postępowanie administracyjne prowadzone w tego rodzaju sprawie podlegać powinno umorzeniu, jako bezprzedmiotowe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005r., sygn. akt: l Sa/Wa 1928/04).
Zatem zarzuty zawarte w skardze nie wpływają na prawidłowość wydanego przez Wojewodę [....] rozstrzygnięcia.
Na gruncie prawa administracyjnego i ustawy o gospodarce nieruchomościami brak jest również podstaw prawnych do wypłaty skarżącym odszkodowania z tytułu utraty wartości nieruchomości składającej się z działek działek nr [....] i [....] .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podzielił stanowisko organu odwoławczego odnośnie braku przesłanki do uwzględnienia żądania strony o odszkodowanie. Ponieważ przepis art. 128 ust. 4 wiąże prawo do żądania odszkodowania za szkody z zaistnieniem zdarzeń, "o których mowa w art. 120", przeto należało dokonać oceny, czy w zaskarżonej decyzji dokonano prawidłowej wykładni w tej kwestii przepisu art. 128 ust. 4 w związku z art. 120 u.g.n.
Przepis art. 120 został zamieszczony w rozdziale pt. "wywłaszczenie nieruchomości", bezpośrednio po przepisie art. 119, który określa treść decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.
W art. 120 ustawodawca przewidział możliwość zawarcia w decyzji o wywłaszczeniu rozstrzygnięć takich jak ustanowienie niezbędnych służebności oraz ustalenie obowiązku budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń zapobiegających takim zdarzeniom lub okolicznościom jak: zaistnienie potrzeby zapobieżeniu niebezpieczeństwa, wystąpienia szkody lub niedogodności, jakie mogą powstać dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości. Przepis ten stanowi w istocie uzupełnienie art. 119 co do treści decyzji wywłaszczeniowej o jej dodatkowe elementy, dotyczące np. obowiązku budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń lub ustanowienia służebności. Przepis art. 120 normuje ochronę właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich i to w określonym w tym przepisie zakresie. Inne podmioty oraz w odmiennym zakresie, mogą dochodzić swoich ewentualnych roszczeń na zasadach ogólnych prawa cywilnego.
Podzielić należy ustalenie przez organ II instancji, że wskazane we wniosku skarżących parcele l. kat. [....] i i l. kat. [....] , przed wywłaszczeniem parcel l. kat. [....]i l. kat. [....] , nie stanowiły odrębnych od nich nieruchomości, lecz zostały dopiero wydzielone z całych parcel l.kat. [....] i l.kat. [....] , w związku z wywłaszczeniem. Zatem objęte wnioskiem parcele (l. kat..nr nr ...) nie stanowiły na dzień wywłaszczenia nieruchomości - parcel l. kat. [....] i l. kat. [....] , ich nieruchomości sąsiednich w rozumieniu art. 120 u.g.n.
Na mocy powołanego przepisu przez nieruchomość sąsiednią należy rozumieć nieruchomość taką, która była nieruchomością przed dokonaniem wywłaszczenia. Sąd w całości podziela rozważania, argumentację i powołane poglądy doktryny zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy prawidłowo w zaskarżonej decyzji przyjmuje się, że przepis art. 128 ust. 4 w związku z art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może stanowić podstawy prawnej do uwzględnienia żądania.
Zawarte w skardze twierdzenia skarżących należy ocenić jako nieuzasadnione. Załączony do skargi wyrys mapy ewidencyjnej z dnia 4.05.1995r. nie potwierdza odmiennego stanowiska skarżących w tej kwestii.
Odnośnie do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego stwierdzić należy, iż tego rodzaju zarzut może zostać podniesiony wówczas, gdy nie jest kwestionowany stan faktyczny ustalony przez organ administracji, tylko ocena prawna tego stanu faktycznego. Tymczasem, jak wynika z uzasadnienia skargi skarżący kwestionując prawidłowość zastosowania art. 128 ust. 4 w związku z art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami dodatkowo kwestionują prawidłowość poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń faktycznych twierdząc, że istnieją istotne wątpliwości, co do stanu faktycznego. Wobec tak sformułowanego zarzutu stwierdzić należy, że stan faktyczny, który stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji ustalony został prawidłowo i przesłanki do jego kwestionowania nie występują.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło