I SAB/Wr 8/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-09-11
Skład orzekający: Marta Semiczek, Katarzyna Borońska, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w sposób przewlekły, naruszając terminy określone w Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ podatkowy działał prawidłowo, wstrzymując się z rozstrzygnięciem w sprawie nadpłaty do czasu zakończenia odrębnego postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego, co było uzasadnione zaleceniem organu wyższej instancji. Organ nie pozostawał w bezczynności ani nie prowadził postępowania w sposób przewlekły.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. Postępowanie było wielokrotnie przedłużane z uwagi na konieczność prowadzenia odrębnego postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego, co było zaleceniem Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący zarzucał organowi wydawanie postanowień o przedłużeniu terminu bez podejmowania istotnych czynności i niezasadne przedłużanie postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Borońska - sprawozdawca, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant: Katarzyna Gierczak, po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 11 września 2012 r. sprawy ze skargi Z. M. na Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę.
Skarga Z. M. (dalej: Skarżący, Podatnik) została wniesiona na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.G. w sprawie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jak wynika z akt sprawy, Podatnik w dniu 15.09.2010r. zwrócił się o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za 2009r., dołączając do wniosku korektę zeznania podatkowego PIT-36 za 2009r. Decyzją z dnia [...]. (doręczoną dnia 20.12.2010r.) organ I instancji odmówił stwierdzenia żądanej nadpłaty, od której to decyzji Podatnik wniósł odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...]. (doręczoną 06.04.2011r.) uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wykonując zalecenia organu odwoławczego organ I instancji wezwał pełnomocnika Skarżącego do dostarczenia szeregu dokumentów oraz złożenia wyjaśnień dotyczących m.in. przychodów z innych źródeł oraz kosztów uzyskania przychodów.
Z uwagi na zachowanie terminów przewidzianych przepisami ustawy Ordynacja podatkowa postanowieniem z dnia [...]r. wyznaczono stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie oraz wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do 31.08.2011r.
Decyzją z dnia [...]. (doręczoną dnia 01.09.2011r.) organ I instancji ponownie odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. Po rozpatrzeniu kolejnego odwołania Podatnika, Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...]r. (doręczoną dnia 28.11.2011 r.) ponownie uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, nakazując organowi I instancji wszczęcie postępowania mającego na celu określenie zobowiązania podatkowego. Akta sprawy, niezbędne do podjęcia dalszych czynności, organ I instancji otrzymał 11.01.2012r. Po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego, postanowieniem z dnia [...]r.(doręczonym dnia 14.02.2012r.) organ I instancji wszczął postępowanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2009. Z kolei postanowieniem z dnia [...]r.. organ wyznaczył nowy termin do załatwienia sprawy w sprawie stwierdzenia nadpłaty, do dnia 30.04.2012r. z uwagi na prowadzone postępowanie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2009, od którego uzależnione jest rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nadpłaty.
W ramach prowadzonego postępowania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2009 w dniu 20.02.2012r. zostało skierowane do Podatnika wezwanie z prośbą o dostarczenie dokumentów o uzyskanych przychodach i poniesionych kosztach w roku 2009, w odpowiedzi na co Podatnik wyjaśnił (wpływ pisma w dniu 23.02.2012r.), że wszystkie dokumenty dotyczące podatku dochodowego za 2009r. znajdują się w aktach sprawy postępowania wszczętego wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty z dnia 15.09.2010r. Organ uznał ponadto, że wyjaśnienia wymagała kwestia reprezentacji strony w postępowaniu w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. i pismem z dnia 02.03.2012r. zwrócił się do Podatnika w tym zakresie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie w dniu 08.03.2011r. wpłynęło do organu I instancji pełnomocnictwo do spraw doręczeń udzielone przez Skarżącego, natomiast z uwagi na nieprzedłożenie przez Podatnika żądanych dokumentów o uzyskanych przychodach i poniesionych kosztach w roku 2009 organ postanowieniem z dnia [...]r.. włączył do akt sprawy materiał dowodowy z postępowania wszczętego wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty z dnia 15.09.2010r. Postanowieniem z dnia [...]r.. tut. organ wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie oraz wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do 30.04.2012r.
Ze względu na otrzymane w dniu [...]r. pismo nr [...]w sprawie sprzedaży działek w świetle najnowszego orzecznictwa, zaistniała konieczność dokonania ponownej analizy co wiązało się z ponownym wydaniem postanowienia do zapoznania oraz wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia sprawy do 30.05.2012r. Ponowna analiza materiału dowodowego dała podstawę do stwierdzenia, że do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest wystąpienie do właściwych gmin w celu ustalenia, czy nabywcy gruntów sprzedanych aktem notarialnym [...][...]z dnia 30.10.2009r. i aktem notarialnym [...][...]z dnia 02.10.2009r. posiadali na dzień zakupu grunty podlegające opodatkowaniem podatkiem rolnym. W wyniku analizy otrzymanych od właściwych urzędów gminnych (w dniach 11.05.2012r., 14.05.2012r., 17.05.2012r. 18.05.2012r.) odpowiedzi organ dostrzegł konieczność przesłuchania w charakterze świadka nabywców nieruchomości, u których powierzchnia w wyniku zakupu aktem notarialnym [...]Nr [...]nie przekroczyła 1 ha. W tym celu w dniu 22.05.2012r. wystąpiono do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. i Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z prośbą o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka osób objętych właściwością tamtejszych Urzędów (jak wynika z informacji organu do chwili obecnej nie otrzymano odpowiedzi w powyższym zakresie). Ponadto w dniu 22.05.2012r. organ I instancji skierował wezwania do osobistego zgłoszenia się poszczególnych osób celem udzielenia wyjaśnień lub ich przesłuchania w charakterze świadka, o czym zawiadomił Skarżącego. Postanowieniem z dnia [...]r.. tut. organ podatkowy wyznaczył nowy termin do załatwienia sprawy (określenia zobowiązania podatkowego) do dnia 31.07.2012r.
Uznając, że trwające postępowanie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r. ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nadpłaty, organ postanowieniem z dnia [...]r.. wyznaczył Podatnikowi nowy termin do załatwienia sprawy do dnia 30.05.2012r, oraz postanowieniem z dnia [...]r.. wyznaczył kolejny nowy termin do załatwienia sprawy do dnia 31.07.2012r.
Jak wynika z informacji zawartej w odpowiedzi na skargę, pismem z dnia 12.04.2012r. Podatnik wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej we W. ponaglenie w związku z bezczynnością organu I instancji. Dyrektor Izby Skarbowej we W w dniu 14.05.2012r. uznał ponaglenie za bezzasadne.
W skardze do tutejszego Sądu Skarżący zarzuca organowi Instancji przewlekłość postępowania, wyrażającą się w przekroczeniu terminów, o jakich mowa w art. 139 §1 i 2 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie art. 125 § 1 tej ustawy. Wnosi o wyznaczenie Organowi I instancji terminu dla wydania decyzji dotyczącej wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Skarżący wyraża przekonanie, że organ wydawał postanowienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, nie dokonując jednak żadnych istotnych czynności zmierzających do wydania decyzji w sprawie. Przewlekłości Skarżący upatruje również w tym, że obecnie organ prowadzi długotrwałą procedurę przesłuchania świadków, którzy niczego nowego do sprawy nie wniosą.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w K.G. wniósł o oddalenie skargi, powołując się na opisane na wstępie okoliczności dotyczące przebiegu postępowania, w szczególności konieczność zakończenia postępowania w sprawie określenia skarżącemu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a ( art. 3 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 , dalej : p.p.s.a.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zarazem treści art. 52 § 1 p.p.s.a. wynika, że skargę do Sądu można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiot skargi Skarżący określił jako przewlekłość postępowania. W dalszej części skargi, formułując zarzuty, wskazuje on jednak na naruszenie terminów określonych przepisami art. 139 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej oraz na naruszenie wynikającej z art. 125 § 1 tej ustawy zasady szybkości postępowania. Kognicja sądu administracyjnego, zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 3 § m2 pkt 8 p.p.s.a. obejmuje skargi na oba rodzaje wskazanego naruszenia prawa – przewlekłe prowadzenie postępowania oraz bezczynność organu. Wskazane typy naruszenia prawa wykazują pewne różnice.
Wskazać należy, że przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., przed zmianą wprowadzoną ustawą zmieniającą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18), obejmował jedynie bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Ustawą zmieniającą dokonano również zmiany przepisu art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej: K.p.a.), który obecnie ma takie brzmienie, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 (K.p.a. -przyp. Sądu), w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Poprzednie brzmienie tego przepisu nie obejmowało przewlekłego prowadzenia postępowania. Podobnej zmiany nie zawarto w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.), w której w art. 141 że stronie służy ponaglenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140. To spowodowało, ze w literaturze przedmiotu pojawiły się różne stanowiska co do dopuszczalności złożenia skargi do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ który w danej sprawie orzeka stosując procedurę określoną w Ordynacji podatkowej. W wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn.. akt I SAB/Rz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przychylił się do stanowiska o dopuszczalności takiej skargi, przedstawiając obszerną argumentację, którą Sąd w obecnym składzie podziela.
Odnosząc się zatem do zawartych w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz powołanych w skardze pojęć "bezczynności" oraz "przewlekłego prowadzenia postepowania" stwierdzić należy, że o bezczynności organu administracji publicznej można mówić wówczas, gdy w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego lub Ordynacji podatkowej bądź przepisami innego aktu szczególnego organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji. Już sam fakt, że organ nie załatwił sprawy w terminie i nie zawiadomił skarżącego o przyczynach niedotrzymania terminu oraz nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, pozwala określić te zaniedbania jako bezczynność (Zbigniew Kmieciak "Przewlekłość postępowania administracyjnego" (Państwo i Prawo 6/2011).
Z kolei termin "przewlekłe prowadzenie postępowania", użyty w znowelizowanym art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wskazuje, że nowa skarga dotyczy tylko tych aktów lub czynności określonych w wymienionym przepisie, które są wydawane lub podejmowane w toku prowadzonego postępowania. Nie wszystkie bowiem akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wydawane lub podejmowane są w toku postępowania. W szczególności akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. są z reguły wydawane lub podejmowane poza sformalizowanym postępowaniem. W tych więc wypadkach wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nie jest możliwe ( zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz; 4 Wydanie, LEX a Wolters Kluwer business, Warszawa 2011, s. 48). W literaturze przedmiotu wskazuje się też, że termin "przewlekłe prowadzenie postępowania" należy wypełniać takimi stanami faktycznymi, które nie są zawarte w pojęciu "bezczynność" organu. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy (Paweł Kornacki op. cit., B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wydanie IV - teza 35 do art. 3), tyle że w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować więc będzie niesprawność działań organu w ramach terminu podstawowego, jeśli sprawa mogła być załatwiona w okresie krótszym, zarówno gdy organ dokonywał określonych czynności lecz nieskuteczne, jak i - tym bardziej - jeśli w tym okresie organ żadnych czynności nie podjął. Poza tym "przewlekłością" będzie stan, w którym organ administracyjny albo w sposób bezzasadny "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 K.p.a., powołując się na przyczyny niezależne od niego uniemożliwiające zachowanie terminu podstawowego, albo gdy bieg terminu jest zatrzymany. Zatem kognicja sądu administracyjnego w ramach skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania objęła brak należytego zaangażowania organu administracyjnego w załatwienie sprawy indywidualnej na etapie poprzedzającym formalny upływ terminu do jej załatwienia, szczególnie w związku z niezasadnym wykorzystaniem instrumentów wydłużających termin albo go wstrzymujących (Paweł Kornacki op. cit. i powołane tam: literatura i orzecznictwo).
W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że toczyło się postępowanie podatkowe w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r., zainicjowane wnioskiem Skarżącego. Nie jest również okolicznością sporną, że postępowanie to nie zostało zakończone w terminie o którym mowa w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej oraz że organ każdorazowo, w razie niedochowania tego terminu, informował Podatnika o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Jednocześnie Skarżący, kwestionując zasadność podejmowanych przez organ czynności lub wskazując na ich niepodejmowanie, odnosił się głownie do postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, którego prowadzenia wstrzymywało wydanie decyzji w sprawie nadpłaty. Z tego też względu Podatnik uruchomił procedurę , o jakiem mowa w art. 141 O.p.
W przypadku bowiem niezałatwienia w terminie sprawy podatkowej z nieuzasadnionych przyczyn lub w terminie ustalonym na podstawie art. 140 (dodatkowym terminie) Ordynacja podatkowa przewiduje środek wymuszający, określany jako ponaglenie, który przysługuje do organu podatkowego wyższego stopnia (art. 141 § 1 pkt 1 i 2 O.p.). Pomimo pewnych wątpliwości, w piśmiennictwie przyjmuje się, że ponaglenie należy traktować jako środek zaskarżenia (por.: J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, UNIMEX Wrocław 2003 r., s. 522), jako że ma on na celu uzyskanie stanowiska organu wyższej instancji w sprawie bezczynności. W razie uznania ponaglenia za uzasadnione, organ podatkowy wyznacza dodatkowy termin do załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości (art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej). W przypadku zaś, gdy organ uznaje ponaglenie za nieuzasadnione, wówczas postanawia o jego nieuwzględnieniu. Postanowienie takie nie podlega zaskarżeniu do sądu, natomiast umożliwia stronie postępowania wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu podatkowego (zob. R. Hauser (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, s. 452). Skorzystanie z tego środka warunkuje dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego (tak WSA w Łodzi w postanowieniu z dnia 16 maja 2006r. l SAB/Łd 1/06, niepubl., podobnie NSA w wyroku z 17 lutego 2000 r. l SA/Łd 660/98 publ. OPP 2001 nr 1 s. 59).
Ordynacja podatkowa nie zakreśla terminu do złożenia ponaglenia. Dlatego też przyjąć należy, iż może być ono wniesione od momentu, w którym upłynął termin do załatwienia sprawy.
Jak wynika z informacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę, skarżący pismem z dnia12 kwietnia 2012 r. ., wniósł ponaglenie do Dyrektora Izb Skarbowej we W. za pośrednictwem organu I instancji. Ponaglenie to Dyrektor Izby Skarbowej we W. uznał za nieuzasadnione, co w konsekwencji otworzyło Skarżącemu możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Realizacja zasady ogólnej szybkości postępowania podatkowego (art. 125 par. 1 O.p.) jest gwarantowana przepisami określającymi termin załatwienia sprawy, tj. normami zawartymi w art. 139 O.p. Zgodnie z § 1 tego przepisu załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Z kolei w myśl art.140 §1 O.p. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Biorąc pod uwagę podniesione przez skarżącego zarzuty wydawania postanowień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy przy jednoczesnym poniechaniu podejmowania koniecznych czynności procesowych, Sąd wyraża przekonanie, że sama czynność zawiadomienia strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy nie usprawiedliwia bezczynności organu, bowiem istotna jest przyczyna zwłoki, którą organ jest obowiązany wskazać. Wyznaczenie przez organ w trybie art.140 §1 O.p. terminu nie oznacza automatycznie, że organ dotrzymał terminu z art.139 §1 O.p. i nie ponosi żadnych ujemnych konsekwencji swojego działania (czy raczej bezczynności).
Wymaga natomiast podkreślenia, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność organu sąd administracyjny nie wnika w merytoryczną poprawność działania organu, co do istoty wniosku strony, inicjującego dane postępowanie, a jedynie bierze pod uwagę sam fakt, czy w dacie orzekania przez Sąd, organ załatwił w przewidzianej prawem formie żądanie strony zawarte w jej wniosku. Kontrola Sądu w takich sprawach sprowadza się do ustalenia, czy organ administracji publicznej rzeczywiście pozostaje w zwłoce. Stąd też rozpatrując skargę w niniejszej sprawie Sąd nie jest władny ocenić, czy podejmowane przez organ czynności (zwracanie się do rozmaitych organów, przesłuchania świadków) były podejmowane zasadnie, a jedynie, czy w ramach obranego kierunku postępowania organ rzeczywiści podejmował działania zmierzające (przynajmniej w jego przekonaniu) do zakończenia sprawy, czy też pozostawał bezczynny lub jego czynności nosiły jedynie pozory działania np. sprowadzając się do wydawania kolejnych postanowień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.
Uwzględniając powyższe uwagi Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie nie można Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w K. G. zarzucić pozostawania w bezczynności ( podobnie jak - w kontekście poczynionych na wstępie uwag - przewlekłego prowadzenia postepowania). Sprawa, której dotyczy skarga, dotyczyła nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r., w której postepowanie zostało zainicjowane wnioskiem podatnika. W decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. , nr [...], uchylającej rozstrzygniecie organu I instancji w sprawie nadpłaty, zawarto jednak zalecenie skierowane do organ I instancji, dotyczące konieczności wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego za 2009 r., wskazując, że dopiero prawidłowe określenie wartości zobowiązania podatkowego za ten okres, po zbadania całości okoliczności mających wpływ na wysokość tego zobowiązania, pozwoli na rozstrzygnięcie kwestii nadpłaty. Decyzja ta nie została podatnika zaskarżona i zawarte w niej wskazania wiążą organ podatkowy I instancji. Skutkiem powyższego było więc wszczęcie postepowania w sprawie określenia podatnikowi wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. i do czasu jego zakończenia wstrzymanie się z rozstrzygnięciem w sprawie nadpłaty. Postępowanie organu w tym zakresie należy ocenić jako prawidłowe, ponieważ w sytuacji prowadzenia postepowania w szerszym zakresie (postępowanie w sprawie określenia zobowiązania) organ do momentu jego zakończenia nie ma możliwości orzec w kwestii wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty. Skarga w niniejszej sprawie dotyczyła natomiast niezakończenia w terminie postępowania nadpłatowego, nie zaś wymiarowego. W takiej sytuacji Sąd nie może wydać rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 § 1 u.p.p.s.a. i zobowiązać organ do wydania w określonym terminie decyzji w sprawie nadpłaty.
Mając na uwadze powyższe Sąd skargę, jako bezzasadną , oddalił na podstawie art. 151 u.p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło