VII SO/Wa 53/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. K. o wymierzenie Samodzielnemu Publicznemu Centralnemu Szpitalowi Klinicznemu [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: wymierzyć Samodzielnemu Publicznemu Centralnemu Szpitalowi Klinicznemu [...] karę grzywny w wysokości 2 500 zł. (dwa tysiące pięćset złotych). Wnioskiem z dnia 26 czerwca 2012 r. K. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Samodzielnemu Publicznemu Centralnemu Szpitalowi Klinicznemu [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., za nieprzekazanie Sądowi w terminie, skargi na bezczynność ww. Szpitala w zakresie udostępnienia dokumentacji medycznej. Sąd przy piśmie z dnia 12 lipca 2012 r. na mocy zarządzenia z dnia 4 lipca 2012 r. doręczył Samodzielnemu Publicznemu Centralnemu Szpitalowi Klinicznemu [...] przedmiotowy wniosek celem udzielenia na niego odpowiedzi. Szpital pismem z dnia 23 lipca 2012 r. udzielił odpowiedzi. Wyjaśnił, że nie jest organem administracji publicznej i nie prowadzi postępowań administracyjnych, stąd niemiał obowiązku na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do przekazania skargi wraz z aktami o odpowiedzią na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 powołanej ustawy, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, wniosek jest zasadny. Na wstępie należy wskazać, że udostępnienie dokumentacji medycznej, na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r., Nr 52, poz. 417, ze zm.) – zwanej dalej "ustawą o prawach pacjenta", następuje w formie czynności materialnotechnicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęło się, iż możliwym jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność podmiotu prowadzącego działalność szpitalną w zakresie niewydania pacjentowi dokumentacji medycznej. Kwestia ta została szeroko omówiona w wyroku Składu Siedmiu Sędziów NSA z 19 maja 2003 r. sygn. akt OSA 1/03. Rozważania omówione w tym wyroku Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. W tym miejscu wskazać trzeba, że co do zasady prowadzenie dokumentacji medycznej pacjenta oraz udostępnianie jej pacjentowi odbywa się w ramach stosunku administracyjnoprawnego, który powstaje z mocy prawa, na podstawie art. 26 pkt 1 i 2 ustawy o prawach pacjenta. Jest to stosunek administracyjnoprawny, ponieważ tworzy relację pomiędzy podmiotem administrującym, a adresatem dyspozycji administracyjnej. W ramach tego stosunku pacjent ma przysługujące mu z mocy prawa uprawnienie administracyjnoprawne do udostępniania mu dokumentacji medycznej w zakresie dotyczącym jego osoby, lub po śmierci pacjenta, rodzi uprawnienie do udostępnienia dokumentacji osobie upoważnionej za życia przez osobę zmarłą. Z powyższych rozważań wynika, iż pewne formy swojej działalności podmiotu prowadzącego działalność szpitalną mogą zostać zaskarżone do sądu administracyjnego, a zatem w tym zakresie podmiot ten ma obowiązek stosować sie do dyspozycji art. 55 § 1 p.p.s.a. Skarga taka może być wniesiona do sądu administracyjnego bez żadnych dodatkowych warunków (por. wyroku NSA z dnia 24.05.2006 r., I OSK 601/05, LEX Nr 236545, II SAB/Rz 29/10 LEX Nr 602398). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku wskazać należy, ze organ nie przekazał do dnia dzisiejszego skargi K. K. z 12 grudnia 2011 r. W załączonych do wniosku o wymierzenie grzywny kserokopiach znajduje się potwierdzona za zgodność, przez radcę prawnego K. K., kopia strony pocztowej książki nadawczej, z której wynika, że strona w dniu 13 grudnia 2011 r. wysłała pismo do Dyrektora Samodzielnego Publicznego Centralnego Szpitala Klinicznego [...]. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu wniosek K. K. o wymierzenie grzywny Samodzielnemu Publicznemu Centralnemu Szpitalowi Klinicznemu [...] za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu opóźnienie w przekazaniu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w niniejszej sprawie jest niewątpliwe i znaczne, bowiem termin do nadesłania skargi minął organowi około połowy miesiąca stycznia 2012 r., zatem zwłoka organu wynosi prawie osiem miesięcy. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzą na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Należy bowiem zauważyć, że opóźnienie w przekazaniu skargi do sądu wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, lub w ogóle jej nie przekazanie, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Wskazane okoliczności są na tyle istotne, że każde nieusprawiedliwione opóźnienie w przekazaniu skargi powinno podlegać, zdaniem Sądu, ukaraniem w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. W ten sposób zostanie zrealizowany cel dyscyplinujący przewidziany przez ustawodawcę w wymienionym przepisie. Natomiast element restrykcyjny grzywny może być realizowany poprzez wysokość nałożonej kary administracyjnej. Ta wysokość powinna odzwierciedlać również element uciążliwości i trudności jakie przez to opóźnienie poniosła osoba skarżąca w konkretnej zindywidualizowanej sprawie. Sąd uznał, w powyższych warunkach, że zasadną wysokością grzywny, z uwagi na zwłokę organu, która wynosi prawie osiem miesięcy, jest kwota 2 500 zł. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.