VII SA/Wa 1170/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-12
Skład orzekający: Paweł Groński, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie stanu prawnego budynku, wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu jego bezprzedmiotowości, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, iż roboty budowlane wykonane w budynku gastronomiczno-socjalnym były zgodne ze zgłoszeniami remontowymi, co skutkowało bezprzedmiotowością postępowania w sprawie legalności tych robót. W związku z tym, decyzja o umorzeniu postępowania nie naruszała prawa w sposób rażący, a tym samym nie zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji utrzymującej w mocy decyzję o umorzeniu.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów nadzoru budowlanego, zarzucając im rażące naruszenie przepisów postępowania przy umorzeniu postępowania dotyczącego stanu prawnego budynku gastronomiczno-socjalnego. Skarżący twierdzili, że organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego, nie przeprowadziły wszystkich niezbędnych dowodów i nie zawiadomiły stron o zakończeniu postępowania. Organy nadzoru budowlanego uznały, że wykonane roboty budowlane były zgodne ze zgłoszeniami remontowymi, co uczyniło postępowanie bezprzedmiotowym i uzasadniło jego umorzenie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi H. P. i B. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
B. i H. P. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2009r., oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2009r. twierdząc, że wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ), to jest przepisów:
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu,
- art.10 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia stron o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i zebraniu całości materiału dowodowego,
- art.105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, mimo nie wyjaśnienia w pełni stanu faktycznego sprawy,
- art.107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż w dniu [...].06.2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu prawnego budynku gastronomiczno-socjalnego zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...] gm. [...] nad [...] . Decyzją z dnia [...] .07.2009r., organ nadzoru budowlanego umorzył prowadzone postępowanie jako bezprzedmiotowe. Podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że inwestor wykonał roboty budowlane zgodnie ze zgłoszeniami dokonanymi we właściwym organie, a brak pierwotnej dokumentacji budowlanej obiektów w/w ośrodka wypoczynkowego, zrealizowanego ponad 30 lat temu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] .09.2009r., po rozpatrzeniu odwołania B. i H. P., utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
Zdaniem wnioskodawców organy orzekające w sprawie przeprowadziły postępowanie wyjaśniające wadliwie, bez dokładnego zbadania stanu faktycznego. Podnosili między innymi, że inwestor oświadczył do protokołu czynności kontrolnych z dnia [...].03.2009r., że w 2007r., po dokonaniu zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w [...] rozpoczął kapitalny remont budynku gastronomiczno-socjalnego, który polegał m.in. na wymianie materiałów budowlanych ścian.
W zgłoszeniu dokonanym 6.11.2007r., inwestor wskazał na zamiar wykonania następujących robót budowlanych: obmurowanie ścian zewnętrznych suporexem, wymiana konstrukcji dachowej wraz ze zmianą pokrycia dachowego z papy na blachodachówkę, wykonanie nowych posadzek, wymiana instalacji elektrycznej i sanitarnej, ocieplenie ścian zewnętrznych styropianem gr. 15cm, wraz z tynkiem, wymiana stolarki okiennej , drzwi .
Natomiast w zgłoszeniu dokonanym w dniu 5.02.2009r., zgłosił zamiar: wymiany stolarki okiennej i drzwiowej, wykonania podjazdów dla osób niepełnosprawnych, montażu sufitów z płyt karton-gips, zmiany układu ścianek działowych w celu uzyskania zmiany sposobu użytkowania na budynek socjalno-gastronomiczny.
Organy nadzoru budowlanego nie ustaliły dokładnie czy roboty wykonane zostały na podstawie dokonanych przez inwestora zgłoszeń, oraz czy prace te nie doprowadziły w istocie do odbudowy budynku (powstania nowego budynku).
Aby ustalić niewątpliwy stan faktyczny organ mógł na przykład wystąpić o dokumentację budowlaną obiektu, przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków, oprzeć się na mapach geodezyjnych sprzed i po 2007r., wykorzystać zdjęcia lotnicze, przeprowadzić rozprawę administracyjną. Tylko tak zgromadzony materiał dowodowy mógłby w pełni wykazać, czy budynek powstał zgodnie z przepisami prawa, czy też inwestor dokonał samowolnie budowy lub rozbudowy budynku.
B. i H. P. podnosili we wniosku o stwierdzenie nieważności, że w piśmie z dnia 4.02.2009r., skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wskazywali, iż w obiekcie organizowane są wesela. Dlatego obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było ustalenie czy taki sposób korzystania z obiektu jest zgodny z jego przeznaczeniem. Obiekt miał bowiem pełnić funkcję socjalno-gastronomiczną dla potrzeb ośrodka wypoczynkowego.
W ich ocenie zebrany ówcześnie materiał dowodowy nie pozwalał na umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Organ II instancji wydając kwestionowaną decyzję, pominął iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...][...] naruszył art. 10 k.p.a., poprzez zaniechanie zawiadomienia stron postępowania administracyjnego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i zebraniu całości materiału dowodowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., na podstawie art. 157 § 2 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku B. i H. P. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] .09.2009r. - odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji.
W uzasadnieniu organ podał, że nie można przyjąć, iż umorzenie postępowania w sprawie stanu prawnego budynku gastronomiczno-socjalnego zlokalizowanego na działkach nr ewid. gruntów [...] i [...] w miejscowości [...] rażąco naruszało prawo. Przeprowadzona przez PINB w [...] kontrola z dnia 05.03.2009r., jak również znajdujące się w aktach sprawy dokumenty potwierdziły bowiem, że prace remontowe w przedmiotowym budynku zostały wykonane zgodnie ze zgłoszeniem robót budowlanych. Rażące naruszenie prawa istnieje wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Taka sytuacja nie miała zaś miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Organ podkreślił, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
Naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa poprzez proste ich zestawienie. Rażącym naruszeniem prawa jest tylko takie uchybienie, w wyniku którego powstają skutki społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
W tym kontekście Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że inwestor P. M. w dniu 6.11.2007r., zgłosił zamiar wykonania następujących robót budowlanych nie wymagających uzyskania pozwolenia na budowę: remont istniejącego budynku gastronomiczno-socjalnego: obmurowanie ścian zewnętrznych suporeksem, wymiana konstrukcji dachowej wraz ze zmianą pokrycia z papy na blachodachówkę, wykonanie nowych posadzek. Wymiana instalacji elektrycznej i sanitarnej, ocieplenia ścian zewnętrznych styropianem gr. 15 cm wraz z tynkiem, wymiana stolarki okiennej drzwi i okien.
Następnie w dniu 4.02.2009r., zgłosił zamiar wykonania następujących robót budowlanych nie wymagających uzyskania pozwolenia na budowę: remont budynku socjalno - rehabilitacyjnego: wymania stolarki okiennej i drzwiowej, wykonanie podjazdów dla osób niepełnosprawnych, montaż sufitów z płyt karton gips, zmiana układu ścianek działowych w celu uzyskania sposobu użytkowania na budynek socjalno gastronomiczny na potrzeby ośrodka wypoczynkowego.
Przeprowadzona przez PINB w [...] , w dniu 5.03.2009r., kontrola wykazała, że budynek gastronomiczno - socjalny został obmurowany bloczkami siporex, została wymieniona konstrukcja dachu wraz z wymianą pokrycia z papy na blacho- dachówkę. Wykonano nowe posadzki oraz w części konferencyjnej podłogę drewnianą. Wymieniono instalacje elektryczne, wykonano remont sanitariatów poprzez wymianę osprzętu i ceramiki, ułożono na ścianach nową glazurę, na posadzkach terakotę. Wymieniona została stolarka okienna i drzwiowa. Wykonano ocieplenie ścian zewnętrznych styropianem gr. 15 cm oraz położona została struktura. Obecni podczas kontroli B. i H. P. podnieśli jedynie, że użytkowanie obiektu przez sąsiada jest dla nich uciążliwe z uwagi na hałas, śpiewy, głośną muzykę, nieprzyjemne zapachy dochodzące do ich domu, zakłócanie ciszy nocnej oraz wnioskowali o wyeliminowanie tych uciążliwości poprzez "likwidację głośnych i hucznych imprez."
Ponadto podczas przedmiotowej kontroli nie potwierdzono głośnej pracy wentylatorów jak i nie stwierdzono (wskazywanych przez wnioskodawców) wykopów pod fundamenty, ani też nie zauważono jakichkolwiek przygotowań do rozpoczęcia nowych inwestycji, natomiast inwestor podczas kontroli przedłożył odpowiednie dokumenty dotyczące legalności prowadzonych prac.
Biorąc pod uwagę treść art. 105 k.p.a. zaistniała bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego czyli brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkowało tym, iż nie można było załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Umorzenie postępowania administracyjnego stanowiło orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia.
Postępowanie może być bowiem bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych - gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, lub z przyczyn faktycznych - gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej.
Ponieważ w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono samowoli budowlanej bądź innego stanu faktycznego naruszającego przepisy Prawa budowlanego, PINB w [...] decyzją z dnia [...].07.2009r. słusznie stwierdził bezprzedmiotowość postępowania i umorzył je na podstawie art. 105 k.p.a.
Poza tym, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zgodził się z twierdzeniem skarżących, że organ stopnia powiatowego naruszył art. 10 Kpa. poprzez niezapewnienie im czynnego udziału w postępowaniu. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 5.06.2009r., odebranym przez skarżących w dniu 10.06.2009r., poinformowano ich o przysługującym prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, podając jednocześnie godziny pracy urzędu. Skarżący nie skorzystali z przysługującego im prawa.
Jako bezzasadny GINB ocenił również zarzut naruszenia art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż organ prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, przeanalizował dokumenty związane z prowadzonymi przez P. M. robotami, przeprowadził kontrolę stanu prawnego budynku socjalno- gastronomicznego w ośrodku wypoczynkowym w miejscowości [...].
Na marginesie GINB wskazał, że kwestie immisji pośrednich, na które powołują się skarżący, mogą być przedmiotem postępowania sądowo-cywilnego. Konkludując, stwierdził że decyzja [...]WINB z dnia [...] .09.2009r. nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 §1 k.p.a. Została bowiem wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu, nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej uprzednio inną decyzją ostateczną, została skierowana do podmiotów będących stronami postępowania i nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, jest wykonalna, zaś jej wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli B. i H. P., wskazując, że organ nadzoru nie odniósł się w pełni do wszystkich zarzutów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, przez co został naruszony art. 107 § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali m.in., że podnosili w swoich pismach, iż w obiekcie organizowane są wesela. Z zebranego materiału dowodowego wynikało, że przedmiotowy obiekt budowlany ma pełnić funkcję socjalno-gastronomiczną dla potrzeb ośrodka wypoczynkowego. Organy powinny zatem ustalić, czy w obiekcie mogą być organizowane takie imprezy. Sprawa ta nie została wyjaśniona w uzasadnieniu decyzji PINB, WINB, jak również w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Żaden z tych organów nie ustalił, czy obiekt jest wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem.
Nie można było jednoznacznie przyjąć, iż nie zaistniała samowola budowlana, gdyż postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem przepisów postępowania tj., art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a. Materiał zgromadzony przez organy nadzoru budowlanego I i II instancji nie pozwalał na umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowe.
Poza tym wskazali, że w uzasadnieniu decyzji PINB z dnia [...].07.2009r., są sprzeczności tj., organ stwierdził, że właściciel nie dysponował pierwotną dokumentacją techniczną budynków ośrodka wypoczynkowego, wobec czego nie mógł stwierdzić czy podczas remontu inwestor dokonał rozbudowy tego ośrodka, a jednocześnie ustalił, że prace remontowe w budynku gastronomiczno-socjalnym wykonane zostały zgodnie ze zgłoszeniami robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę (dokonanymi w Starostwie Powiatowym w [...] w dniu 6.11.2007r. oraz z dnia 4.02.2009r.).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku B. i H. P., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2012 r. - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].01.2012 r.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że ponowna analiza akt sprawy wykazała, że nie zachodzą przesłanki do wydania innego rozstrzygnięcia. W szczególności, decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] .09.2009r. została poddana kontroli w zakresie prawidłowość zastosowania przepisu art. 105 § 1 k.p.a., stanowiącego podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z przywołanym przepisem, gdy postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygnięcie co do istoty.
W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji prowadził postępowanie z urzędu (o czym zawiadomił strony) w sprawie stanu prawnego budynku gastronomiczno-socjalnego zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...] w [...], gm. [...].
W ramach tak określonego przedmiotu postępowania, zarówno organ powiatowy jak i wojewódzki badały i oceniały legalność przedmiotowego budynku gastronomiczno-socjalnego. Skoro w wyniku czynności wyjaśniających, organ stwierdził w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego załatwienia sprawy, to zachodziła bezprzedmiotowość postępowania. Zarówno organ wojewódzki jak i powiatowy wykazały brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego załatwienia sprawy, której przedmiot stanowiło badanie legalności budynku gastronomiczno-socjalnego zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...] w [...], gm. [...].
Dla takiej oceny legalności wydanych w sprawie rozstrzygnięć, istotne znaczenie miał fakt, że inwestor P. M. w dniu 6.11.2007r., zgłosił zamiar wykonania następujących robót budowlanych nie wymagających uzyskania pozwolenia na budowę: remont istniejącego budynku gastronomiczno - socjalnego: obmurowanie ścian zewnętrznych suporeksem, wymiana konstrukcji dachowej wraz ze zmianą pokrycia z papy na blachodachówkę, wykonanie nowych posadzek. Wymiana instalacji elektrycznej i sanitarnej, ocieplenia ścian zewnętrznych styropianem gr. 15 cm wraz z tynkiem, wymiana stolarki okiennej drzwi i okien.
Następnie w dniu 4.02.2009 r., zgłosił zamiar wykonania następujących robót budowlanych nie wymagających uzyskania pozwolenia na budowę: remont budynku socjalno - rehabilitacyjnego: wymania stolarki okiennej i drzwiowej, wykonanie podjazdów dla osób niepełnosprawnych, montaż sufitów z płyt karton gips, zmiana układu ścianek działowych w celu uzyskania sposobu użytkowania na budynek socjalno gastronomiczny na potrzeby ośrodka wypoczynkowego.
Z kolei przeprowadzona przez PINB w [...]w dniu 5.03.2009r. kontrola wykazała, że budynek gastronomiczno - socjalny został obmurowany bloczkami siporex, została wymieniona konstrukcja dachu wraz z wymianą pokrycia z papy na blacho dachówkę. Wykonano nowe posadzki oraz w części konferencyjnej podłogę drewnianą. Wymieniono instalacje elektryczne, wykonano remont sanitariatów poprzez wymianę osprzętu i ceramiki, ułożono na ścianach nową glazurę, na posadzkach terakotę. Wymieniona została stolarka okienna i drzwiowa. Wykonano ocieplenie ścian zewnętrznych styropianem gr. 15 cm oraz położona została struktura.
Obecni podczas kontroli B. i H. P. podnieśli jedynie, że użytkowanie obiektu przez ich sąsiada jest uciążliwe z uwagi na hałas, śpiewy, głośną muzykę, nieprzyjemne zapachy dochodzące do ich domu, zakłócanie ciszy nocnej, wnioskowali o wyeliminowanie tych uciążliwości poprzez "likwidację głośnych i hucznych imprez. "
Ponieważ w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono samowoli budowlanej bądź innego stanu faktycznego naruszającego przepisy Prawa budowlanego, PINB w [...] decyzją z dnia [...].07.2009 r. słusznie stwierdził bezprzedmiotowość postępowania i umorzył je na podstawie art. 105 k.p.a.
Wystąpienie powyższej sytuacji w omawianym przypadku przesądzało w ocenie organu o konieczności odmowy stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] .09.2009r.
Bo. i H. P. wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2012r., utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] .01.2012 o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...].09.2009r.
Domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji zarzucili:
- naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez wyciągnięcie z materiału dowodowego błędnego wniosku nie mającego w nim oparcia tj., że organy nadzoru budowlanego przeprowadziły prawidłowo postępowanie,
- naruszenie art. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie, mimo że w omawianej sprawie występuje przesłanka rażącego naruszenia prawa,
- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji.
W uzasadnieniu podnieśli, że GINB nie zauważył, iż PINB w [...] jak i WINB nie podjęli wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Zebrany przez nich materiał dowodowy nie uzasadniał umorzenia postępowania administracyjnego, gdyż był niezupełny.
Samo powołanie się w uzasadnieniu decyzji na zgłoszenia dokonane przez inwestora było niewystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania. Zasada oficjalności (art. 7 i 75 k.p.a.) wymagała, by w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
Organy nadzoru budowlanego mogły np.: wystąpić do właściwego organu o dokumentację budowlaną obiektu, przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków, oprzeć się na mapach geodezyjnych sprzed i po 2007r. (jak wynika z akt sprawy w tym roku inwestor rozpoczął roboty remontowe), wystąpić do odpowiedniego urzędu o zdjęcia lotnicze, przeprowadzić rozprawę administracyjną. Niewątpliwie tak zgromadzony materiał dowodowy potwierdziłby, czy budynek powstał zgodnie z przepisami prawa, czy też inwestor dokonał samowolnie budowy/rozbudowy podczas prowadzenia robót remontowych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły wobec czego skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie wskazać należy, iż przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych ma miejsce wyjątkowo i dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy (wyrok NSA z dnia 13 września 2007 r., II OSK 1212/06, Lex nr 377245).
W niniejszej sprawie omawiany zarzut wiąże się z kwestionowaniem przez skarżących poprawności przeprowadzonego ówcześnie przez organy nadzoru budowlanego, postępowania dowodowego w sprawie legalności robót budowlanych wykonanych w budynku gastronomiczno-socjalnym należącym do ich sąsiada P. M..
Natomiast w odniesieniu do zaskarżonej decyzji GINB, skarżący podnoszą zarzut naruszenia: art. 7 k.p.a. - ustanawiającego zasadę ogólną prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek organu podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 77 k.p.a. - nakładającego na organ obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 80 k.p.a. – stanowiącego obowiązek organu administracji publicznej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warunkach niniejszej sprawy brak jest podstaw do postawienia Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego zarzutu naruszenia wskazanych przepisów, a to wobec prawidłowego ustalenia, że kwestionowana w toku postępowania nieważnościowego decyzja nie narusza w sposób rażący przepisów postępowania jak również art. 105 § 1 k.p.a.
W odniesieniu do kwestionowanych w toku postępowania nieważnościowego decyzji zauważyć należy, iż organy nadzoru budowlanego działały w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane i kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego istotne znaczenie miało ustalenie, czy tak jak twierdzą skarżący poprzez ewidentną wadliwość procedowania doszło do naruszenia przepisów tej ustawy i czy naruszenie to miało charakter rażący.
W tym kontekście stwierdzić trzeba, iż w toku kwestionowanego postępowania organy prawidłowo ustaliły, iż P. M. w dniu 6.11.2007r., zgłosił zamiar wykonania remontu istniejącego budynku gastronomiczno – socjalnego, poprzez: obmurowanie ścian zewnętrznych suporeksem, wymianę konstrukcji dachowej wraz ze zmianą pokrycia z papy na blachodachówkę, wykonanie nowych posadzek. Wymianę instalacji elektrycznej i sanitarnej, ocieplenię ścian zewnętrznych styropianem gr. 15 cm wraz z tynkiem, wymianę stolarki drzwi i okien.
Następnie w dniu 4.02.2009 r., zgłosił zamiar remontu budynku socjalno – rehabilitacyjnego poprzez: wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, wykonanie podjazdów dla osób niepełnosprawnych, montaż sufitów z płyt karton gips, zmianę układu ścianek działowych w celu uzyskania sposobu użytkowania na budynek socjalno-gastronomiczny na potrzeby ośrodka wypoczynkowego.
Przeprowadzona przez PINB w [...] w dniu 5.03.2009r. kontrola wykazała, że budynek gastronomiczno - socjalny został obmurowany bloczkami siporex, została wymieniona konstrukcja dachu wraz z wymianą pokrycia z papy na blacho dachówkę. Wykonano nowe posadzki oraz w części konferencyjnej podłogę drewnianą. Wymieniono instalacje elektryczne, wykonano remont sanitariatów poprzez wymianę osprzętu i ceramiki, ułożono na ścianach nową glazurę, na posadzkach terakotę. Wymieniona została stolarka okienna i drzwiowa. Wykonano ocieplenie ścian zewnętrznych styropianem gr. 15 cm oraz położona została struktura.
Prawidłowo organ ustalił, że remont jest kategorią robót budowlanych, która zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 tej ustawy remont wymagał zgłoszenia właściwemu organowi. W sprawie jest bezsporne, że inwestor takiego zgłoszenia dokonał, a powiatowy organ nadzoru budowlanego ustalił w toku oględzin, iż zakres robót opisanych w zgłoszeniu odpowiadał robotom wykonanym. W kontekście szczególnego charakteru postępowania nieważnościowego, nie miał większego znaczenia zarzut skarżących, iż organ nie posiadał pierwotnej dokumentacji technicznej przedmiotowego budynku i nie mógł (jak twierdzą skarżący) ocenić, czy nie doszło do jego rozbudowy.
Przesłanką do umorzenia sprawy legalności robót budowlanych wykonanych w budynku gastronomiczno-socjalnym P. M. była bezprzedmiotowość postępowania.
Dlatego, należy stwierdzić, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., zachodzi, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty.
Natomiast rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Należy wskazać, że ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją.
O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę. aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.
W ocenie Sądu, prawidłowo zgromadzony w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy wskazywał, że brak było podstaw do przyjęcia, że wykonane przez sąsiada skarżących roboty budowlane nie były zgodne ze zgłoszeniem, tym samym zachodziła bezprzedmiotowość postępowania w ramach nadzoru budowlanego.
Inną sprawą jest, że B. i H. P. podniosli także wielokrotnie, że użytkowanie obiektu przez sąsiada, jest dla nich uciążliwe, skarżyli się na hałas, śpiewy, głośną muzykę, nieprzyjemne zapachy, zakłócanie ciszy nocnej oraz domagali się likwidacji głośnych i hucznych imprez.
W odniesieniu do tych zarzutów mogło być prowadzone w ramach nadzoru budowlanego przez organ powiatowy postępowanie, co do ewentualnej samowolnej zmiany sposobu użytkowania ww. obiektu. Takie jednak postępowanie nie toczyło się, nie było objęte zakresem kwestionowanej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2009r., zatem podnoszenie w postępowaniu nieważnościowym zarzutów w tym zakresie nie mogło być skuteczne. Poza tym słusznie wskazał w swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, że zwalczanie immisji odbywa się na drodze postępowania cywilnego, podnoszone w tym zakresie zarzuty mogłyby być również w kompetencji organów sanitarnych bądź ochrony środowiska.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz. 270) skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło