II SA/Ke 581/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. i W. K. na upomnienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 18 kwietnia 2012r., znak: [...] w przedmiocie wykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym postanawia: odrzucić skargę. Upomnieniem z dnia 18 kwietnia 2012r., znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 15 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej u.p.e.a.) wezwał J. K. i W. K. do niezwłocznego wykonania wynikającego z mocy prawa, tj. art. 5 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. Nr 234, poz. 1570 ze zm.), obowiązku poddania dziecka A. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny w celu przymuszenia w razie niewykonania obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. W dniu 27.08.2012r. J. K. i W. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na powyższe upomnienie podnosząc, iż nie spełnia ono wymogów upomnienia w rozumieniu art. 15 § 1 i 2 u.p.e.a., a nadto wskazując na szereg skutków ubocznych wywołanych szczepieniami. W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził, że obecnie nie ma podstaw medycznych do odstępowania od poddania dziecka skarżących obowiązkowi szczepień ochronnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest upomnienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego przewidziane w art. 15 § 1 u.p.e.a. Merytoryczne rozpoznanie skargi przez wojewódzki sąd administracyjny wymaga w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia czy skarga na taki akt może stanowić przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego. Zakres przedmiotowy został całościowo unormowany w art. 3 § 2, art. 3 § 3 oraz w art. 4 p.p.s.a i obejmuje skargi na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5 podejmowane z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Skarga jest zatem dopuszczalna jedynie wówczas, gdy organy administracji publicznej podejmują działania w formach władczych lub stanowiących, a więc właściwych dla podmiotu publicznego funkcjonującego w ramach przyznanych organowi uprawnień. Skarga wniesiona w sprawie, która wykracza poza zakres przedmiotowy, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy ustalić, czy upomnienie wydane na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Żadne inne przypadki wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. nie mogą być bowiem tutaj rozpatrywane. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Obowiązek powyższy podlega egzekucji administracyjnej z mocy prawa (art. 2 § 1 pkt 10 w zw. art. 3 § 1 u.p.e.a.). Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 cyt. ustawy w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1 (m.in. poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym), ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią, w niniejszej sprawie rodzice. Stosownie do treści art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Natomiast art. 15 § 1 tej ustawy stanowi, że egzekucja administracyjna zostaje wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że charakter prawny upomnienia sprowadza się jedynie do przypomnienia o konieczności wykonania wymienionego w nim obowiązku, z jednoczesną informacją o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej. Upomnienie nie jest zatem rozstrzygnięciem władczym o sytuacji prawnej zobowiązanego, lecz jedynie przypomnieniem o konieczności wykonania obowiązków, które już istnieją. Dopiero niewykonanie obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do jego przymusowego wykonania, a konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne. Ochrona praw stron tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 u.p.e.a., postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym. Samo upomnienie jedynie poprzedza wszczęcie tego postępowania. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że upomnienie wystosowane w niniejszej sprawie nie ma charakteru aktu lub czynności, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.; brak jest również przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. Zaskarżone upomnienie z dnia 18.04.2012r. nie daje zatem podstaw do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na względzie skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.