II OZ 84/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1658/13 o odmowie przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P.K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1658/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi P.K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd wskazał na przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", i podniósł, że sytuacja majątkowa skarżącego i jego możliwości płatnicze nie dają podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Bowiem skarżący posiada dochód w wysokości przekraczającej 7.000 zł brutto miesięcznie oraz zgromadzone środki finansowe w wysokości 136.000 zł, które to zostały przeznaczone na zakup lokalu mieszkalnego. Jako jedyne obciążenie wskazał alimenty na rzecz syna w wysokości 1.500 zł. Powyższe, w ocenie Sądu, nie uzasadnia przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd wskazał także, że prawo pomocy nie służy ochronie czy wzbogaceniu majątku prywatnego, ale celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący wnosząc o jego zmianę i przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Sąd odmówił mu przyznania prawa pomocy przyjmując, że zarówno jego dochody jak i zgromadzony majątek pozwalają na uiszczenie kosztów sądowych i opłacenie usług pełnomocnika. Tymczasem poniesienie tych wydatków utrudni lub wręcz uniemożliwi mu przez dłuższy okres zakup nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jest to jedyna przesłanka. Niewykazanie powyższego skutkuje odmową przyznania prawa pomocy, niezależnie od innych okoliczności podnoszonych przez stronę. Nadto wskazać należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie w stosunku do osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Przy ocenie czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy sąd bierze pod uwagę nie tylko wysokość uzyskiwanych dochodów, ale również stan majątkowy strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji jest zgodne z prawem. Rację ma bowiem ten Sąd, że comiesięczny dochód skarżącego na poziomie ponad 7.000 zł brutto oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 136.000 zł nie pozwalają stwierdzić, że skarżący jest osobą ubogą, znajdującą się w trudnej sytuacji finansowej. Zatem w stosunku do skarżącego zasadnie Wojewódzki Sąd wskazał, że brak jest podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Oceny powyższej nie zmienia także argument zażalenia, że zgromadzone środki są przeznaczone na zakup nieruchomości. Instytucja prawa pomocy nie służy bowiem, co słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, pomocy stronie w gromadzeniu majątku, ale jej celem jest pokrycie kosztów postępowania dla strony która z powodu braku środków nie jest w stanie ich pokryć, co wiązałoby się w istocie z uniemożliwieniem stronie dostępu do rozstrzygnięcia jej sprawy przez sąd. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.