I SA/Wa 637/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę nieodpłatnie własności nieruchomości oddala skargę. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z [...] stycznia 2012 r. nr [...], uchyliła decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2010 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę K., prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w K. przy ulicy [...] w obrębie [...] [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w ocenie organu odwoławczego komunalizujący skutek powołanego w decyzji Wojewody art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. zobowiązuje i jednocześnie upoważnia do potwierdzenia nabycia prawa własności danego mienia przez właściwą gminę tylko wtedy jeśli zostały łącznie spełnione następujące warunki: - uwzględniono stan prawny komunalizowanego mienia z dnia wejścia tego przepisu w życie, - mienie wnioskowane do skomunalizowania winno stanowić wówczas własność Skarbu Państwa i należeć (w rozumieniu tego przepisu) do jednego z podmiotów w nim wymienionych, oraz - nie podlegać wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Spełnienia każdego z tych warunków winno być odpowiednio wykazane w uzasadnieniu każdej decyzji komunalizacyjnej oraz udokumentowane. Jednakże Wojewoda [...] nie podał w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia ani faktów, które uznał za udowodnione ani żadnych dokumentów, które by mogły potwierdzić prawidłowość sentencji jego decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. Kwestionowana decyzja nie spełnia więc wszystkich wskazanych wyżej warunków komunalizacyjnych oraz w szczególnie rażący sposób narusza art. 107 § 3 Kpa, gdyż organ pierwszej instancji zaniedbał w pierwszym rzędzie jakiegokolwiek ustosunkowania się do dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Stan taki uniemożliwia nadto organowi drugiej instancji odniesienie się do spełnienia lub niespełnienia przez decyzję wspomnianych wcześniej warunków komunalizacji mienia w trybie art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. mienia objętego rozstrzygnięciem Wojewody. Jednocześnie przenoszenie prawa własności nieruchomości na podstawie tego przepisu jest wyjątkiem od zasady umownego i notarialnego ustanawiania tego rodzaju prawa. Wymaga zatem szczególnej staranności i należytego udokumentowania. Nadto organ odwoławczy podkreślił, że skoro z odwołaniem w tej sprawie wystąpił Powiat [...], który w odrębnie prowadzonym postępowaniu domaga się uwłaszczenia tym samym mieniem to ma on interes prawny w uczestniczeniu także w niniejszym postępowaniu komunalizacyjnym oraz przymiot jego strony. Ponieważ weryfikowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. została podjęta z istotnym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 3 Kpa, oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r., a także przed wyjaśnieniem i udokumentowaniem przedstawionych wyżej okoliczności mających szeroki zakres i istotne znaczenie dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, a ponad to wymagane jest zachowanie zasady instancyjności postępowania administracyjnego polegającego na dwukrotnym badaniu i rozstrzyganiu w oparciu o całość zebranego materiału dowodowego w stopniu pozwalającym na skuteczne podjęcie rozstrzygnięcia o istocie sprawy, organ odwoławczy uznał za zasadne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej gmina K. zarzuciła, że ta rozpoznała sprawę z odwołania podmiotu, który nie jest stroną w sprawie, gdyż po stronie Powiatu [...] brak jest tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji na rzecz gminy K.. Wskazując na to uchybienie skarżąca gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej zapadła na skutek uwzględnienia przez organ odwoławczy zasadności odwołania wniesionego przez Powiat [...] od decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] lutego 2010 r. Organy obu instancji uznały Powiat [...] za stronę postępowania komunalizacyjnego, co znalazło odzwierciedlenie w doręczeniu temu podmiotowi decyzji organów obu instancji. Również analiza akt postępowania administracyjnego wskazuje na aktywny udział Powiatu [...] w postępowaniu, gdyż przedstawił on swoje stanowisko w pismach powołując w nich argumenty na poparcie tego stanowiska, a także wniósł odwołanie. Skarżący gmina K. kwestionuje przymiot strony Powiatu [...], a tym samym i legitymację do wniesienia odwołania powołując się na brak po stronie tego podmiotu tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej przedmiot komunalizacji. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że w postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stronami są: Skarb Państwa oraz gmina na rzecz, której następuje przeniesienie własności nieruchomości. Inne podmioty są stroną tego postępowania jeżeli legitymują się tytułem prawnorzeczowym do komunalizowanej nieruchomości. W sprawie jest bezsporne, że Powiat [...] nie legitymuje się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości objętej przedmiotową decyzją. Natomiast swój interes prawny wywodzi z art. 64 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) w oparciu, o który wystąpił o przekazanie mu przedmiotowej nieruchomości. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się kserokopia wniosku Zarządu Powiatu w P. z 22 grudnia 2009 r. skierowanego do Wojewody [...] o przekazanie przedmiotowego mienia na podstawie art. 64 ustawy z 13 października 1998 r. Natomiast na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. (k. 30) pełnomocnik Powiatu [...] okazał postanowienie Wojewody [...] z [...] marca 2011 r. o zawieszeniu postępowania komunalizacyjnego toczącego się z wniosku Powiatu. Podstawą legitymacji do bycia stroną jest interes oparty na prawie materialnym. W świetle powyższego należy uznać, że Powiat [...] posiada, oparte na treści art. 64 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, prawo do ochrony swego interesu w postępowaniu o komunalizację mienia w toczącym się na podstawie przepisów ustawy z 10 maja 1990 r., gdyż do tego samego mienia ma roszczenia na innej podstawie prawnej. Wobec tego ma on legitymację do bycia stroną, w rozumieniu art. 28 kpa, w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Bezpodstawnie więc skarżąca gmina zarzuca brak legitymacji Powiatu [...] do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 127 § 1 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Wobec tego, że odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2010 r., zostało wniesione przez podmiot będący stroną Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa była zobligowana do jego rozpatrzenia. Także rozstrzygnięcie organu zawarte w zaskarżonej decyzji, którym uchylno decyzję organu I instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia jest zgodne z prawem. Uzasadnienie decyzji Wojewody [...] w istocie sprowadza się do jednego zdania, w którym stwierdzono: "W toku postępowania ustalono, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy". Takie uzasadnienie nie może być uznane za uzasadnienie decyzji spełniające wymogi określone w art. 107 kpa, a szczególnie w § 3 tego przepisu. Nie wynika bowiem z treści uzasadnienia dlaczego organ uznał, że zostały spełnione przesłanki do komunalizacji przedmiotowego mienia, na jakich dowodach to uznanie opiera oraz z jakich przyczyn nie uznał dowodów przeciwnych. Słusznie więc organ odwoławczy ocenił, że decyzja rażąco narusza art. 107 kpa. Uzasadnienie decyzji wskazuje również, że organ I instancji w ogóle nie rozpoznał istoty sprawy. Wprawdzie organ odwoławczy może naprawić wadliwości uzasadnienia decyzji organu I instancji, ale w rozpoznawanej sprawie sprowadzałoby się to w konsekwencji do rozstrzygnięcia istoty sprawy przez organ odwoławczy, co stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 kpa. W tej sytuacji wydanie przez organ odwoławczy decyzji, o której stanowi art. 138 § 2 kpa jest uzasadnione. W związku z tym, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.