II GSK 751/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia del. WSA Małgorzata Jużków Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 587/10 w sprawie ze skargi P. M. - wspólnika spółki cywilnej "S. A." na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 587/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę P. M. –wspólnika spółki cywilnej "[...]" i uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej zwanego również "Dyrektorem OR ARiMR") z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie przyznania spółce cywilnej "[...]" płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009. Ponadto Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, a także zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd pierwszej instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko organów administracji, które stwierdziły, że zawiązana przez wspólników P. M. oraz R. M. spółka cywilna "[...]", zarejestrowana w ewidencji producentów rolnych pod numerem [...], nie ma zdolności prawnej i nie może być stroną postępowania administracyjnego ani adresatem decyzji administracyjnej, a zatem nie może być beneficjentem płatności. Skoro jako wnioskodawca została wskazana spółka cywilna, to nie można było uznać, że wniosek został faktycznie złożony przez wspólników tej spółki. Organ stwierdził, że spółce cywilnej nadaje się jeden numer identyfikacyjny, a otrzymuje go ten wspólnik, co do którego pozostali wspólnicy wyrazili pisemną zgodę. Jednakże w niniejszej sprawie wspólnicy spółki cywilnej "[...]" są zarejestrowani w systemie producentów jako oddzielne podmioty, zatem żadnemu z nich nie można nadać kolejnego numeru w ewidencji producentów – jako wspólnikowi, co do którego pozostali wyrazili zgodę na otrzymanie płatności. W konsekwencji organy administracji uznały, że postępowanie wszczęte wnioskiem spółki cywilnej należało umorzyć na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej powoływana jako "k.p.a.") oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, ze zm.; dalej powoływane jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe"), zaś decyzja w tym przedmiocie została doręczona wspólnikom spółki cywilnej. Na zmianę tego stanowiska nie wpłynęły argumenty podnoszone w toku postępowania administracyjnego przez jednego ze wspólników, że spółka cywilna może być beneficjentem przedmiotowych płatności, bowiem jest rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. WE L 270 z dnia 21 października 2003 r., s. 1, ze zm.; dalej powoływane jako "rozporządzenie nr 1782/2003"). Sąd pierwszej instancji uznał, że organy administracji wadliwie przeprowadziły postępowanie administracyjne i w konsekwencji błędnie uznały, że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, spółka cywilna nie ma ogólnej zdolność bycia podmiotem (stroną) postępowania administracyjnego zgodnie z art. 29 k.p.a. Podmiotowości administracyjnoprawnej nie nadają spółce cywilnej również przepisy dotyczące pomocy dla rolników opartej na przepisach Unii Europejskiej. Z art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003 wynika jednak, że zdolność taką mają grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty oraz która prowadzi działalność rolniczą, a więc – w ocenie Sądu pierwszej instancji – będący osobami fizycznymi i/lub prawnymi wspólnicy spółki cywilnej prowadzący na podstawie węzła obligacyjnego, wynikającego z zawiązanej przez nich umowy spółki, działalność rolniczą w ich gospodarstwie na terenie Wspólnoty. Sąd stwierdził przy tym, że sama spółka cywilna nie może być jednak traktowana jako podmiot uprawniony do dopłat, odrębny od swoich wspólników traktowanych z osobna czy też traktowanych jako grupa osób. Sąd wskazał, że z art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, ze zm.; dalej powoływana jako "ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów") wynika, że w przypadku producentów rolnych działających w formie spółki cywilnej nadaje się jeden numer identyfikacyjny – temu wspólnikowi, co do którego pozostali wspólnicy wyrazili pisemną zgodę. Wbrew temu przepisowi ARiMR nadała spółce cywilnej odrębny numer identyfikacyjny producenta rolnego, a następnie konsekwentnie używała tego wadliwego numeru, określając tak wnioskodawcę w formularzu wniosku z wpisanymi przez Agencję danymi spółki cywilnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, działanie takie wprowadzało w błąd zainteresowanych wspólników spółki cywilnej, utwierdzając ich w przekonaniu, że spółka cywilna jest podmiotem traktowanym jako producent rolny, uprawniony do otrzymywania stosownej pomocy finansowej. Takie postępowanie organów administracji naruszało zasadę zaufania obywateli do organów państwa, określoną w art. 8 k.p.a. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy administracji naruszyły również art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2, art. 29 i art. 30 k.p.a. Skoro bowiem w toku postępowania organy uznały, że spółka cywilna nie jest stroną, to powinny uznać, iż wniosek – jako niewskazujący strony – nie czyni zadość wymogom formalnym z art. 63 § 2 k.p.a. W takiej sytuacji należało na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwać wnoszących do usunięcia braków przez wskazanie, kto jest wnioskodawcą. Konsekwencją wskazanych naruszeń było wadliwe zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a., który warunkuje umorzenie postępowania po jego wszczęciu od zaistnienia pewnego zdarzenia, powodującego bezprzedmiotowość tego postępowania. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie nie zaszło żadne obiektywne zdarzenie prawne, które wpływałoby na stan faktyczny i prawny sprawy i czyniłoby postępowanie bezprzedmiotowym, a zaszła jedynie zmiana "stanu świadomości" organów administracji, wywołana refleksją na tle orzeczeń sądowych w innych sprawach, których wynik nie miał prawnego wpływu i związku ze sprawą niniejszą. W rezultacie Sąd pierwszej instancji uznał, że wydane w sprawie decyzje administracyjne naruszały przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor OR ARiMR, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z: a) art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 61 § 1, art. 63 § 2, art. 64 § 2, art. 105 § 1, art. 107 § 3, art. 110 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 oraz w zw. z art. 5 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.; dalej powoływana jako "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich") i w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, polegającą na błędnym przyjęciu, iż postępowanie administracyjne w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy spółka cywilna, która skierowała żądanie do organu o przyznanie płatności nie ma podmiotowości prawnej, nie może być stroną postępowania administracyjnego oraz nie jest i nie może być uznana za rolnika, b) art. 29, art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż postępowanie przed organem I instancji nie stało się bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy stroną postępowania była spółka cywilna, a zatem zgodnie z ustaleniami poczynionymi w zaskarżonym wyroku, instytucja nieposiadająca osobowości prawnej w rozumieniu art. 29 k.p.a. oraz niemająca statusu rolnika, c) art. 33 i art. 1 k.c. oraz w zw. z art. 30 i art. 61 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż płatność może być przyznana wspólnikowi spółki wskazanemu przez spółkę, a zatem osobie niewystępującej jako strona w postępowaniu, d) art. 61 § 1, art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 w zw. z art. 5 ust. 1a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż płatność, o którą wnioskowała spółka cywilna może być przyznana wspólnikowi tej spółki wskazanemu przez wspólników, w sytuacji gdy zgodnie z powyższymi przepisami płatność może być przyznana jedynie na wniosek rolnika, który złoży wniosek o przyznanie takiej płatności, a nadto w sytuacji, gdy każdy ze wspólników spółki jest zarejestrowanym zgodnie z ustawą o krajowym systemie ewidencji producentów producentem rolnym "rolnikiem", a zatem zgodnie z powyższymi wytycznymi płatność zostałaby przyznana na rzecz podmiotu niewystępującego z żądaniem przyznania płatności, a zatem z naruszeniem obowiązujących przepisów, e) art. 6, art. 7 i art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 w zw. z art. 5 ust. 1a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie na skutek zobowiązania organu do wezwania zainteresowanych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do właściwego wskazania strony, f) art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnym wskazaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz błędne jej wyjaśnienie, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 w zw. z art. 5 ust. 1a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie na skutek przyjęcia, iż spółka cywilna jest rolnikiem – grupą osób fizycznych lub prawnych (wspólników spółki cywilnej) mającą zdolność administracyjnoprawną do ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ administracji stwierdził w szczególności, że spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej, nie współposiada gruntów rolnych, nie może władać gospodarstwem rolnym i dlatego nie jest rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003. Skoro wniosek złożyła spółka cywilna, która nie może być rolnikiem, to organy nie musiały wzywać wspólników tej spółki do właściwego wskazania strony. Natomiast w sytuacji wskazywanej przez Sąd pierwszej instancji mogłoby dojść do niedopuszczalnej sytuacji, w której płatności otrzymywałby inny podmiot (wspólnicy spółki cywilnej) niż wskazany we wniosku o przyznanie płatności (spółka cywilna). Postępowanie wszczęte wnioskiem spółki cywilnej podlegało zatem umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż objęte nią orzeczenie Sądu pierwszej instancji mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli legalności dokonanej przez Sąd pierwszej instancji była decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie płatności rolnośrodowiskowych w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. Przepis ten w stanie prawnym wiążącym dla sprawy stanowił, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Wszczęcie postępowania w stosunku do osoby pozbawionej zdolności prawnej jest bezskuteczne. Brak jest bowiem w tym momencie jednej z podstawowych przesłanek związania stosunku procesowego, jak również i stosunku materialnoprawnego. Wszczęcie postępowania, zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., następuje na żądanie strony, a więc podmiotu, który powinien być wyposażony w zdolność administracyjnoprawną. Przyjmuje się, że wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego złożony przez podmiot pozbawiony zdolności prawnej będzie bezskuteczny. W orzecznictwie przyjmuje się również, że wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 49; wyrok NSA z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 599/99). W tej sprawie Sąd pierwszej instancji w pełni zaaprobował pogląd organów, że wnioskodawcą o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej nie może być spółka cywilna. Różnica w stanowiskach organów i Sądu polega na tym, że według Sądu pierwszej instancji tę wadliwość podmiotową wniosku organ powinien konwalidować przez wezwanie do wskazania, kto jest wnioskodawcą, a więc z zastosowaniem trybu z art. 64 § 2 k.p.a. Przed przystąpieniem do dalszych rozważań stwierdzić należy, że w dniu 30 maja 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę (sygn. akt II GPS 2/12; publ. ONSAiWSA z 2012 r., nr 4, poz. 63), w której stwierdził, że w przypadku grupy osób związanych umową spółki cywilnej, status producenta rolnego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.) – przysługuje spółce cywilnej. W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji, odwołując się do definicji rolnika zawartej w art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003, przyjął, że spółka cywilna nie może być uznawana za rolnika, lecz status ten przysługuje jej wspólnikom. Uwzględniając treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2012 r., stanowisko to należało uznać za błędne. Również poglądy organu w tej kwestii nie są zasadne. Przechodząc do analizy przepisów materialnoprawnych mających zastosowanie w tej sprawie, wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub grupy producentów rolnych, a w przypadku pomocy, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 8, na wniosek jednostki organizacyjnej lub organu realizującego zadania związane z rozwojem obszarów wiejskich. Przepis ten zatem przesądza, że wszczęcie postępowania następuje na wniosek i określa podmioty uprawnione do wystąpienia z wnioskiem. W tej sprawie wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 złożyła spółka cywilna "[...]". W świetle niekwestionowanych ustaleń spółka ta zarejestrowana jest w ewidencji producentów rolnych, o której mowa w ustawie o ewidencji producentów rolnych. Z treści powoływanej wyżej uchwały siedmiu sędziów NSA wynika również, że spółce cywilnej przysługuje status producenta rolnego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów. Z kolei w uzasadnieniu powołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że spółka cywilna stanowi grupę osób, w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003. Oznacza to, że spółka cywilna "[...]" była uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w oparciu o art. 5 ust. 1a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Wobec tego nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, bowiem nie wystąpiła przesłanka jego bezprzedmiotowości, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a., a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Nadto Sąd pierwszej instancji przyjął, że ta sama wadliwość występuje w decyzji organu I instancji i w oparciu o przepis art. 135 p.p.s.a. także i ją wyeliminował z obrotu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z wynikiem oceny legalności decyzji organów obydwu instancji wyprowadzonym przez Sąd pierwszej instancji, aczkolwiek nie podziela argumentacji zawartej w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Powyższe wynika przede wszystkim z powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem wskazania Sądu pierwszej instancji dotyczące zastosowania trybu z art. 64 § 2 k.p.a. nie są trafne. Ta wadliwość uzasadnienia nie mogła mieć jednak wpływu na wynik postępowania kasacyjnego, gdyż nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja wyroku nie uległaby zmianie. W sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, ale wyraża w uzasadnieniu wyroku inną ocenę prawną niż sąd pierwszej instancji, ocena NSA jest wiążąca dla organów administracyjnych oraz wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101 z glosą Z. Kmieciaka, OSP 2005, z. 2, poz. 18). Z tych zatem powodów zarzuty skargi kasacyjnej podważające stanowisko Sądu pierwszej instancji o niezgodności z prawem decyzji o umorzeniu postępowania wobec jego bezprzedmiotowości w sprawie z wniosku spółki cywilnej [...] należało uznać za bezzasadne. Nie były też trafne zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a, gdyż w oparciu o te przepisy nie można skutecznie kwestionować stanowiska wyrażonego przez Sąd pierwszej instancji co do przyjętej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia. Zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną nie tylko wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw, ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009). Taka sytuacja, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaistniała w tej sprawie. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.