II OW 123/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 26 czerwca 2012 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Kielcach, a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Kieleckiego z dnia [...] września 1982 r., z dnia [...] października 1976 r., z dnia [...] października 1980 r. dotyczących zatwierdzenia projektów wymiany gruntów wsi Ł., gmina P. postanawia wskazać Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zwróciło się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku M. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Kieleckiego: z dnia [...] września 1982 r., z dnia [...] października 1976 r., z dnia [...] października 1980 r. dotyczących zatwierdzenia projektów wymiany gruntów wsi Ł., gmina P. W uzasadnieniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wskazało, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 178. poz. 1749 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2009 r., organem właściwym do przeprowadzenia postępowania scaleniowego lub wymiennego jest starosta. Zgodnie z art. 17 pkt 1 K.p.a. organem wyższego stopnia w stosunku do starosty jest samorządowe kolegium odwoławcze. Jednak w przypadku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie scalenia lub wymiany gruntów przepisów tych nie stosuje się, gdyż zastosowanie ma ogólny przepis art. 157 § 1 K.p.a. w zw. z art. 17 pkt 2 K.p.a., co oznacza, że organem właściwym do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, wydanej przed 1 sierpnia 2009 r. przez wojewodę jest odpowiedni minister. Kolegium powołało się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., II OPS 1/12, w której Sąd uznał, iż organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 K.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wydanej przez organ wymieniony w art. 17 K.p.a., ustala się na podstawie art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a. w zw. z art. 20 K.p.a. Zdaniem Kolegium, z uzasadnienia tej uchwały wynika, że w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez wojewodę właściwy jest minister, który jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 K.p.a. W przypadku decyzji zatwierdzającej projekt scalenia lub wymiany gruntów jest to Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, bowiem kieruje on działem administracji rządowej rozwój wsi, który obejmuje sprawy związane ze scalaniem i wymianą gruntów. W odpowiedzi na wniosek Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował, że podziela pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., II OPS 1/12. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestia właściwości organu do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 17 kwietnia 2012 r. uchwałę następującej treści: "Organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 K.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wydanej przez organ wymieniony w art. 17 K.p.a., ustala się na podstawie art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a. w związku z art. 20 K.p.a." (II OPS 1/12, publ., ONSAiWSA 2012, nr 4 poz.60, LEX nr 1142616). Pogląd wyrażony w tej uchwale należy analogicznie odnieść do ustalenia organu właściwego do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt wymiany gruntów, albowiem zarówno pod rządami ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3 poz. 3 ze zm.), jak i ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 178. poz. 1749 ze zm.) organ właściwy do przeprowadzenia postępowania scaleniowego był również organem właściwym do przeprowadzenia postępowania wymiennego. W uzasadnieniu powołanej uchwały wskazano, że wywiedziona z art. 20 K.p.a. reguła, iż właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma zastosowanie wówczas, gdy art. 157 § 1 w zw. z art. 17 K.p.a. są niewystarczające dla ustalenia organu właściwego z uwagi na zmianę we właściwości organów. Przy czym nie chodzi o każdą zmianę właściwości organów, lecz o zmianę związaną z przemianami strukturalnymi, za którymi idzie likwidacja jednych organów i tworzenie innych. Dopóki organ, który wydał decyzję kontrolowaną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, wymieniony w art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a., pozostaje w strukturze organów administracji publicznej, dopóty organ właściwy do stwierdzenia jej nieważności winien być określany na podstawie wskazanych przepisów. Przyjęte w uchwale stanowisko prowadzi do uznania, że organem nadzoru właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Wojewodę Kieleckiego w sprawie wymiany gruntów pozostaje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Stosownie do art. 17 pkt 2 k.p.a., organem wyższego stopnia w stosunku do wojewody jest bowiem właściwy w sprawie minister. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.