IV SA/Wa 2234/10

WyrokWSA w Warszawie2011-01-19

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Krystyna Napiórkowska, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu może zostać wydana z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, w szczególności poprzez brak prawidłowego zawiadomienia o przeprowadzeniu dowodów z zeznań świadków i oględzin?
Ratio decidendi
Decyzja o wymeldowaniu została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności zasady czynnego udziału strony. Organ administracji publicznej nie zapewnił skarżącej możliwości udziału w przesłuchaniach świadków i oględzinach lokalu, co stanowiło naruszenie art. 7, 10, 77 i 79 k.p.a. Brak prawidłowego zawiadomienia o czynnościach dowodowych uniemożliwił skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu J. A. z pobytu stałego. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Organy uznały, że J. A. dobrowolnie i trwale opuściła lokal w październiku 2008 r. J. A. wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu dowodowym (oględziny, przesłuchania świadków) oraz naruszenie przepisów prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. A. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu J. A. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w W. J. A. odwołała się od powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że J. A. wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu w dniu 11 października 2008 r. zabierając zdecydowaną większość swoich rzeczy wraz z częścią majątku wspólnego. Potwierdzają to zeznania świadków G. B. i H. B., które widziały jak w tym dniu J. A., korzystając z usług firmy transportowej, wynosiła z domu meble, kwiaty, sztalugi oraz paczki. Organ nie dał wiary wyjaśnieniom J. A., że wprawdzie nie mieszka w spornym lokalu od października 2008 roku, ale wyprowadziła się z niego z uwagi na nękanie jej przez męża oraz na zbliżający się sezon grzewczy, by uniknąć ponoszenia zbyt wysokich kosztów ogrzewania. Codziennie jednak bywała w domu ponieważ korzystała z pracowni, jej miejsca pracy, która znajduje się na poddaszu, W listopadzie 2008 r. mąż D. A. wymienił zamki do domu i tym samym odebrał jej możliwość przebywania w omawianym lokalu. J. A. kilkakrotnie prosiła męża o przekazanie nowych kluczy, jednak bezskutecznie. W dniu 9, 10, 11, 13 i 14 lipca 2009 r. wymieniona w obecności funkcjonariuszy Policji próbowała wejść do spornego lokalu, również bez rezultatu. Wszystkie czynności policyjne kończone były pouczeniem stron o prawie dochodzenia swoich roszczeń na drodze cywilnoprawnej, co J. A. uczyniła składając 16 lipca 2009 r. do sądu pozew o przywrócenie naruszonego posiadania, Wyrokiem z 5 marca 2010 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] w W. przywrócił J. A. posiadanie domu rodzinnego położonego w W. przy ul [...]. W ocenie organu pomimo wyroku sądu przywracającego J. A. naruszone posiadanie oraz uzyskania w dniu 28 kwietnia 2010 r. kluczy do domu i wskazanych w wyroku pomieszczeń, wymieniona nie przebywała w przedmiotowym lokalu. Potwierdzają to dokonane w dniu 13 lipca 2010 r. przez pracowników organu pierwszej instancji oględziny spornego lokalu i materiał pomocniczy, który organ odwoławczy wziął pod uwagę, w postaci zdjęć kuchni i pralni wykonanych w dniach 27 i 29 maja 2010 r. Brak powrotu do omawianego lokalu i niezamieszkanie w nim potwierdzają także wyjaśnienia Z. J. - pełnomocnika D. A., który wskazał, że w dniu wprowadzenia wymienionej w posiadanie, jak i później, J. A. nie wniosła do lokalu swoich rzeczy osobistych, mebli ani sprzętu codziennego użytku. Fakt ten potwierdzają sąsiedzi - świadkowie J. B. i E. W. Zeznali oni, że od końca kwietnia 2010 r., tj. od momentu przywrócenia posiadania spornego lokalu, widzieli J. A. raz czy dwa na terenie posesji. W świetle tak zebranego materiału dowodowego w sprawie Wojewoda [...] dał wiarę oświadczeniom D. A. i zeznaniom świadków G. B., H. B., J. B. i E. W., uznając je za spójne z pozostałym materiałem dowodowym, który w ocenie organu odwoławczego, jest obiektywny. Organ II instancji nie dał wiary oświadczeniom J. A., gdyż jej woli stałego zamieszkania w przedmiotowym lokalu nie towarzyszy fizyczna realizacja. W związku z powyższymi ustaleniami organ odwoławczy przyjął, iż J. A. dobrowolnie i na stałe (w październiku 2008 r.) wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu. J. A. wniosła skargę do Sądu na decyzję organu odwoławczego zarzucając jej naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy poprzez jego błędną interpretację, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie; II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: 1. naruszenie art. 79 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", w zw. z art. 85 k. p. a. poprzez oparcie się na dowodzie z kontroli meldunkowej przeprowadzonej z całkowitym pominięciem pomieszczeń zajmowanych przez skarżącą. Skoro oględziny mają służyć ustaleniu, czy dana osoba zamieszkuje w tym lokalu, koniecznym jest zbadanie części lokalu przez tą osobę zajmowaną. Tymczasem oględziny przeprowadzone przez organ pierwszej instancji ograniczyły się jedynie do obejrzenia części wspólnych nieruchomości. Tak przeprowadzona kontrola nie odzwierciedla rzeczywistego stanu rzeczy, tym bardziej, że swobodny dostęp do części wspólnych ma wnioskodawca D. A. Nie da się - zaglądając jedynie do wspólnej kuchni, a bez zaglądania do pokoju, - ustalić, iż dana osoba w domu nie mieszka; 2. naruszenie art. 10 k. p. a. w. zw. z art. 78 k. p. a. w zw. z art. 79 k. p. a. w zw. z art. 81 k. p. a. poprzez oparcie się na dowodach z zeznań świadków, przy jednoczesnym braku powiadomienia skarżącej o miejscu i terminie przeprowadzenia tych dowodów, a w konsekwencji uniemożliwieniu skarżącej zadawania świadkom pytań i składania wyjaśnień. Przeprowadzając dowód z przesłuchania świadków, tj. J. B. (k. 163), H. B. (k. 109-110), E. W. (k. 164), G. B. (k. 106-107), organ pierwszej instancji ani razu nie zawiadomił skarżącej o przeprowadzeniu dowodów z ich zeznań, przez co została ona pozbawiona możliwości zadawania świadkom pytań i składania wyjaśnień. Uchybieniem jest oparcie się na tak przeprowadzonych dowodach przez organ odwoławczy, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. 3. naruszenie art. 78 k. p. a. w zw. z art. 107 § 3 k. p. a. poprzez zignorowanie wniosków dowodowych skarżącej zawartych w odwołaniu o przeprowadzenie dowodu z protokołu rozprawy z dnia 26 lipca 2010 r. w postępowaniu toczącym się przed sądem powszechnym na okoliczność braku bezstronności J. B. i D. A.) oraz o przeprowadzenie dowodu z oświadczeń D. K. i J. S. na okoliczność zamieszkiwania skarżącej w przedmiotowym lokalu od dnia 28 kwietnia 2010 r., tj. wprowadzenia jej do niego przez komornika sądowego. Organ nie tylko nie przeprowadził tych dowodów, ale w ogóle nie odniósł się do wniosków dowodowych skarżącej; 4. naruszenie art. 80 k. p. a. w zw. z art. 75 k. p. a. w zw. z art. 138 § 2 k. p. a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na zeznaniach świadków, nie będących osobami bezstronnymi w sprawie. Skarżąca wskazała na okoliczności wskazujące na brak bezstronności J. B. i E. W. oraz niewykonanie przez organ pierwszej instancji zalecenia organu odwoławczego zawartego w decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. dotyczącego przesłuchania mieszkających w pobliżu, bezstronnych świadków; 5. naruszenie art. 80 k. p. a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu ustaleń sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie skarżącej okoliczności sprawy nie wskazują na dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu przez skarżącą przedmiotowego lokalu. Skarżąca była zmuszona w październiku 2008 r. opuścić lokal. Po wymianie w listopadzie 2008 r. zamków przez D. A. skarżąca do lipca 2009 r. prosiła go mailowo o wydanie jej kluczy, w lipcu 2009 r. kilkakrotnie podejmowała nieudane próby wejścia do lokalu oraz złożyła pozew o przywrócenie jej naruszonego posiadania. Wskutek wykonania wyroku sądu powszechnego z dnia 5 marca 2010 r. skarżąca w dniu 28 kwietnia 2010 r. w asyście komornika weszła do lokalu, lecz w dniu 9 maja 2010 r. nie mogła do niego wejść z uwagi na zmianę przez D. A. kodu alarmu; 6. naruszenie art. 107 § 1 k. p. a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia stanu faktycznego na dzień jej wydania, gdyż zgodnie ze złożonymi w sierpniu 2010 r. oświadczeniami D. K. i J. S. osoby te bywały po dniu 28 kwietnia 2010 r. w przedmiotowym lokalu odwiedzając skarżącą. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 5 stycznia 2011 r. uczestnik D. A. wskazał, że chybiony jest zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy, gdyż skarżąca bezpodstawnie utrzymuje jakoby organ oparł swe orzeczenie na fakcie wyprowadzki skarżącej z przedmiotowego lokalu jesienią 2008 r. Organ podkreślił, iż pomimo wprowadzenia skarżącej w dniu 28 kwietnia 2010 r. przez komornika sądowego w posiadanie spornego domu skarżąca nadal w nim nie zamieszkuje. Uczestnik podniósł, że niecelny jest też zarzut naruszenia art. 79 § 1 i 2 k. p. a. w zw. z art. 85 k. p. a., gdyż skarżąca została zawiadomiona w przewidzianym prawem trybie o tym, iż mają być przeprowadzone oględziny. Niemożliwość wejścia do dwóch pokoi zajętych przez skarżącą oraz brak w pomieszczeniach wspólnych rzeczy skarżącej przemawia za jej niezamieszkiwaniem w lokalu. Wskazano, że na znajdujących się w aktach sprawy zdjęciach sypialni skarżącej wykonanych przez agencję detektywistyczną przez drzwi balkonowe widać, iż znajduje się w niej jedynie zniszczony materac. W ocenie uczestnika nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 10 k. p. a. w zw. z art. 78 k. p. a. w zw. z art. 79 k. p. a. w zw. z art. 81 k. p. a. Skarżąca nie tyle kwestionuje treść zeznań, lecz podnosi iż nie miała sposobności zadawania pytań świadkom. Jednocześnie skarżąca nie skorzystała z prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i zajęcia wobec niego stanowiska. Organy administracji wydając swe decyzje wyraźnie oparły rozstrzygnięcie przede wszystkim na wnioskach z dowodów z kontroli meldunkowej uzupełnionej do tego sprawozdaniem detektywistycznym, a także oświadczeń samych stron. Dowód z zeznań świadków został przywołany w treści decyzji jedynie posiłkowo, jako potwierdzenie jednoznacznych dowodów wymienionych powyżej. Nawet jeśliby więc przyjąć, iż w warunkach niniejszej sprawy nie powiadomienie skarżącej o przesłuchaniach świadków, którzy z własnej inicjatywy stawiali się w siedzibie organu pierwszej instancji, to nie mogłoby mieć to istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem spełnienie przesłanek do wymeldowania skarżącej wynikało z innych dowodów. Bezpodstawny jest też, zdaniem uczestnika, zarzut polegający na zignorowaniu przez organ odwoławczy dowodów załączonych przez skarżącą w odwołaniu, skoro organ w odpowiedzi wyjaśnił, iż wziął pod uwagę "materiał pomocniczy". W ocenie uczestnika skarżąca nie ma racji formułując zarzut oparcia rozstrzygnięcia na zeznaniach świadków nie będących bezstronnymi w sprawie. Ponadto, D. K. i J. S., których oświadczenia skarżąca załączyła do skargi, pozostają względem niej w takiej samej relacji jak J. B. względem uczestnika, natomiast pozostali przesłuchani świadkowie - jakkolwiek są uczestnikowi znani - podobnie zresztą jak i skarżącej, to jednak nie utrzymuje on z nimi bliskich stosunków. Prócz tego, przesłuchanie tych świadków było wypełnieniem wytycznych organu wyrażonych w decyzji kasacyjnej z dnia [...] stycznia 2010 r., gdzie polecono by organ pierwszej instancji przesłuchał osoby mieszkające w pobliżu czyli osoby bezstronne. Zdaniem uczestnika z ustaleń organów obu instancji wynika, iż skarżąca nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu także obecnie, tj. w okresie wydawania decyzji, stąd nie jest zasadny zarzut wydania zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia stanu faktycznego na dzień jej wydania. W pismach z dnia 11 stycznia 2011 r. i z dnia 17 stycznia 2011 r. skarżący ponownie przedstawił swe stanowisko w sprawie ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę i pisma uczestnika z dnia 5 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co przesądziło o uchyleniu zaskarżonej decyzji na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.". Postawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w danej sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy stanowiący, że organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie przyjmuje się, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie ma charakter trwały i jest dobrowolne. Do stwierdzenia opuszczenia lokalu bez wymeldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy nie wystarczy samo fizyczne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu, konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Istotne są tu przede wszystkim obiektywne okoliczności faktyczne. Rozpatrując sprawę w świetle wyżej wskazanych kryteriów ustalenia w sprawie wymagało, czy skarżąca trwale i dobrowolnie opuściła miejsce dotychczasowego pobytu w przedmiotowym lokalu w znaczeniu art. 15 ust. 2 ustawy, nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. W pierwszej kolejności Sąd bada, czy w postępowaniu administracyjnym przed organami administracji publicznej nie naruszono przepisów proceduralnych, bowiem to one gwarantują czynny udział i skuteczną ochronę praw stron w tym postępowaniu. Wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k. p. a. obowiązek organu jak najdokładniejszego wyjaśnienia sprawy musi być realizowany przy zapewnieniu stronie czynnego udziału na każdym etapie postępowania. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu zawarta została w art. 10 k. p. a. Zgodnie z art. 10 § 1 k. p. a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Konkretyzacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu została uszczegółowiona w art. 79 k. p. a. i art. 81 k. p. a. Stosownie do art. 79 § 1 k. p. a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom i stronom oraz składać wyjaśnienia (art. 79 § 2 k. p. a.). Zgodnie natomiast z art. 81 k. p. a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2, tj. gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, jak i w poszczególnej czynności dowodowej jest obowiązkiem organu. Jeżeli strona nie została w prawidłowy sposób zawiadomiona o czynności dowodowej, np. przesłuchaniu świadków czy oględzinach, a zeznania świadków czy wynik oględzin stał się zasadniczym dowodem w sprawie, na podstawie którego organ oparł swe rozstrzygnięcie, stanowi to o naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, prowadzącym do uchylenia rozstrzygnięcia organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. p. s. a. Odnosząc niniejsze uwagi do rozpatrywanej sprawy przede wszystkim należy wskazać, iż organ - ustalając, że skarżąca nie mieszka w przedmiotowym lokalu od kwietnia 2010 r., tj. od chwili wprowadzenia skarżącej do lokalu przez komornika - oparł swe rozstrzygnięcie na: - wyniku oględzin przedmiotowego lokalu przeprowadzonych w dniu 13 lipca 2010 r. (protokół - k. 172-173 akt adm.), - wyjaśnieniach pełnomocnika uczestnika Z. J. z dnia 27 maja 2010 r. (k. 157 akt adm.), - zeznaniach świadków G. B. z dnia 22 stycznia 2010 r. (k. 106-107 akt adm.), H. B. z dnia 25 stycznia 2010 r. (k. 109-110 akt adm.), J. B. z dnia 7 czerwca 2010 r. (k. 163 akt adm.) i E. W. z dnia 8 czerwca 2010 r. (k. 164 akt adm.), - materiale pomocniczym, tj. zdjęciach kuchni i pralni wykonanych w dniu 27 i 29 maja 2010 r. (k. 159-161 akt adm.), Zwrócić jednak należy uwagę, że powyższe dowody, z wyjątkiem materiału pomocniczego (zdjęć), mające - wbrew twierdzeniom uczestnika - decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia, zostały przeprowadzone bez umożliwienia skarżącej wzięcia udziału w czynnościach procesowych, tj. oględzinach, przesłuchaniu strony i świadków. Jak wynika z akt administracyjnych (k. 166), zawiadomienie o oględzinach przewidzianych i dokonanych w dniu 13 lipca 2010 r. wbrew art. 79 § 1 k. p. a. nie doszło do skarżącej przynajmniej na 7 dni przed ich dokonaniem, lecz dopiero w dniu 13 lipca 2010 r. (zgodnie z art. 44 § 3 k. p. a. doręczenie nastąpiło czternastego dnia od pierwszego awiza, które było w dniu 29 czerwca 2010 r.). Skoro więc skarżąca dowiedziała się o oględzinach w dniu 13 lipca 2010 r., tj. w dniu ich dokonywania, naruszone zostało jej uprawnienie do wzięcia w nich udziału i składania wyjaśnień. Branie udziału w oględzinach polega na obecności przy czynności oględzin, a nie na zapoznaniu się z wynikiem oględzin. Uprawnienie skarżącej z art. 79 § 1 k. p. a. zostało naruszone także odnośnie braku możliwości wzięcia udziału w przesłuchaniu świadków. Z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżąca była zawiadomiona o przesłuchaniu świadków G. B. w dniu 22 stycznia 2010 r. (protokół, k. 106-107 akt adm.), H. B. w dniu 25 stycznia 2010 r. (protokół, k. 109-110 akt adm.), J. B. w dniu 7 czerwca 2010 r. (protokół, k. 163 akt adm.) i E. W. w dniu 8 czerwca 2010 r. (protokół, k. 164 akt adm.). Pomimo, że osoby te stawiły się do organu bez wezwania, to obowiązkiem organu było ustalenie takiego terminu ich przesłuchania, aby skarżąca mogła w nich uczestniczyć. Nie ma przy tym znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia, czy strona prawidłowo zawiadomiona o czynności procesowej rzeczywiście w niej uczestniczyła. Naruszenia art. 79 § 1 k. p. a. nie konwaliduje późniejsze zapoznanie się strony z treścią protokołu przesłuchania świadków. Taki dowód należy powtórzyć. W tej sytuacji uznać należy, że wynik oględzin przedmiotowego lokalu przeprowadzonych w dniu 13 lipca 2010 r. (protokół - k. 172-173 akt adm.) oraz zeznania świadków G. B. z dnia 22 stycznia 2010 r. (k. 106-107 akt adm.), H. B. z dnia 25 stycznia 2010 r. (k. 109-110 akt adm.), J. B. z dnia 7 czerwca 2010 r. (k. 163 akt adm.) i E. W. z dnia 8 czerwca 2010 r. (k. 164 akt adm.) nie mogą stanowić dowodów będących podstawą do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W związku z tym należy podnieść, że jedynym dowodem w sprawie, któremu organ dał wiarę i który był jedną z podstaw do ustalenia stanu faktycznego sprawy, będąc przeprowadzony zgodnie z przepisami, był tzw. materiał pomocniczy, tj. zdjęcia kuchni i pralni wykonanych w dniu 27 i 29 maja 2010 r. (k. 159-161 akt adm.), dołączone do materiału sprawy przez uczestnika. Dowód taki w ocenie Sądu jest dalece niewystarczający do uznania, że skarżąca wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu, stąd wskazane uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy uniemożliwiając wszechstronne wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy wbrew obowiązkom wynikającym z treści art. 7 k. p. a. i 77 k. p. a. Konieczność respektowania ustawowych zasad gromadzenia materiału dowodowego jest tym bardziej istotna, że w rozstrzyganej sprawie rozpatrywane są sprzeczne interesy stron, które powołują przeciwstawne argumenty na poparcie swoich racji. Kontrola prawdziwości twierdzeń stron zgodnie z zasadą prawdy jest niemożliwa bez zachowania zasady postępowania administracyjnego określonej art. 79 k. p. a. Podkreślić należy, że zachowanie wymagań wynikających z treści art. 7, art. 10, art. 77, art. 79 k. p. a. jest bezwzględnym obowiązkiem organu. Nie przesądzając kierunku i zasadności merytorycznego rozstrzygnięcia naruszenie przez organy uprawnień procesowych strony w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy obligowało Sąd do wyeliminowania decyzji organów obu instancji z obrotu prawnego jako zapadłych z naruszeniem powołanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto należy zaznaczyć, że organ pierwszej instancji nie odniósł się do wniosku skarżącej z dnia 22 lutego 2010 r. (k. 121 akt adm.) o przesłuchanie w charakterze świadka B. R., a organ odwoławczy - do zawartego w odwołaniu wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z załączonych do odwołania oświadczeń D. K. i J. S. Rozpoznając sprawę ponownie organ powinien przeprowadzić postępowanie administracyjne zapewniając czynny udział w tym postępowaniu stronie skarżącej, powinien prowadzić postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności art. 7, art. 10, art. 77, art. 79 k. p. a., zważając, iż dowodami w sprawie mogą być jedynie dowody, o przeprowadzeniu których strona była zawiadomiona w przewidziany w przepisach sposób oraz zapewni przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez strony. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p. p. s. a. Sąd w pkt 1 sentencji uchylił decyzje organów obu instancji, w pkt 2 sentencji orzekł na podstawie art. 152 p. p. s. a., a orzeczenie zawarte w pkt 3 sentencji zapadło w myśl art. 200 p. p. s. a. w zw. z art. 205 § 2 p. p. s. a. i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło