III SA/Wr 172/12

WyrokWSA we Wrocławiu2012-09-13

Skład orzekający: Marcin Miemiec, Bogumiła Kalinowska, Józef Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca umorzenia zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, która nie rozpatrzyła wniosku w kontekście przepisów o pomocy de minimis i nie odniosła się do wszystkich podniesionych przez stronę zarzutów dotyczących jej sytuacji materialnej, narusza przepisy postępowania i prawa materialnego?
Ratio decidendi
Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca umorzenia zadłużenia składkowego została uchylona, ponieważ organ nie rozpoznał wniosku strony w kontekście przepisów o pomocy de minimis, mimo że strona wyraźnie o to wnioskowała. Ponadto, organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów strony dotyczących jej sytuacji materialnej i nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sposób zgodny z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, wskazując, że wniosek ten powinien być rozpatrzony w ramach pomocy de minimis. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności ani przesłanki dopuszczalności pomocy publicznej, ponieważ działalność skarżącej ma charakter lokalny. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. oraz przepisów dotyczących pomocy publicznej, a także nieprawidłowe ustalenie jej sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję ZUS oraz poprzedzającą ją decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędzia NSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Józef Kremis, , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia [...] r. Nr [...]; Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 83 ust. 4 oraz art. 28 ust. 1, 2, 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) po rozpoznaniu wniosku A. M. (dalej jako "strona skarżąca"), o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy swą decyzję z dnia [...] roku. znak [...] w sprawie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nie opłaconych w terminie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, że jej wniosek z dnia [...] r. o umorzenie należności nie został rozpoznany jako wniosek o pomoc de minimis ZUS uznał, że jest to stwierdzenie niesłuszne albowiem zgodnie z art. 107 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej pomocą publiczną jest wszelka pomoc udzielana przez państwo lub ze źródeł państwowych, bez względu na formę, która poprzez uprzywilejowanie niektórych przedsiębiorstw lub niektórych gałęzi produkcji zakłóca konkurencję lub grozi jej zakłóceniem. Wsparcie udzielane przedsiębiorstwu (osobie prowadzącej działalność gospodarczą) jest uznawane zatem za pomoc publiczną pod warunkiem, że spełnione są następujące kryteria: 1) udzielane jest ono przez Państwo lub ze środków państwowych, 2) powoduje uzyskanie przysporzenia przez przedsiębiorstwo na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku, 3) ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określone przedsiębiorstwo lub przedsiębiorstwa albo produkcję określonych towarów), 4) grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi. W celu prawidłowego zakwalifikowania wniosku, Oddział wezwał skarżącą do złożenia oświadczenia, zawierającego niezbędne informacje. W odpowiedzi skarżąca przedłożyła wymagany formularz. Na podstawie zawartych w nim informacji Zakład Ubezpieczeń Społecznych ocenił, iż w związku z tym, że zobowiązana prowadzi działalność na rynku lokalnym i nie współpracuje z przedsiębiorcami zagranicznymi, w sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności pomocy publicznej, gdyż udzielona pomoc nie miałaby wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Jak dalej podkreślono, skarżąca nie skorzystała z możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym jak i możliwości wypowiedzenia się w kwestii zebranych materiałów, dowodów i złożonych żądań mimo stosownego powiadomienia. Ponadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jedynym źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości ok. 4.800 zł miesięcznie. Wydatki zobowiązanej (opłaty eksploatacyjne) kształtują się na poziomie ok. 510 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni posiada również stałe wydatki z tytułu podatku od nieruchomości oraz zaciągniętych kredytów, które spłaca w formie układu ratalnego w miesięcznej wysokości ok. 2.595 zł. Po odliczeniu tych wydatków do dyspozycji wnioskodawczyni pozostaje kwota ok. 1.770 zł. Dalej zaś organ zauważył, że dodatkowo skarżąca oświadczyła, że znacznym obciążeniem jej budżetu są zobowiązania związane z zapłatą podatku dochodowego w wysokości ok. 500 zł miesięcznie. We wniosku z dnia [...] r. zwróciła również uwagę, że zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych są spłacane częściowo lub w całości lecz nieterminowo. Następnie organ przytoczył treść art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, normujących przesłanki, przy zaistnieniu których należności z tytułu składek mogą być umarzane w wypadku ich całkowitej nieściągalności. W niniejszym przypadku, zdaniem ZUS brak jest przesłanek do uznania stanu całkowitej nieściągalności na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zadłużenie skarżącej nie było objęte egzekucją prowadzoną za pośrednictwem urzędu skarbowego, a zatem nie ma podstaw do uznania stanu całkowitej nieściągalności. Organem uprawnionym do jego stwierdzenia jest naczelnik urzędu skarbowego bądź komornik sądowy. W dalszej kolejności ZUS odniósł się szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek określonych rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365). Na tym tle zauważył, że podejmując decyzję o odmowie umorzenia, wzięto pod uwagę fakt, iż ustawodawca, przewidując dla niektórych sytuacji dopuszczalność umorzenia składek, nie wprowadza obowiązku, lecz jedynie daje możliwość umorzenia. Zaistnienie warunków z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 rozporządzenia, jest podstawową przesłanką, bez której umorzenie należności nie jest możliwe, lecz nie przesądza jeszcze ostatecznie o konieczności umorzenia. Wnioskodawczyni wskazała, że planuje działania zmierzające do poprawy sytuacji finansowej, którymi są m.in. współpraca z nowymi podmiotami w zakresie doradztwa dotyczącego spadków i darowizn, wycen nieruchomości usług geodezyjnych i architektoniczno - urbanistycznych, zamierza wynająć urządzenie do kopiowania i reprografu oraz dwa niewykorzystane lokale, których wnioskodawczyni nie wykazała w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ZUS stwierdził, że spłata należności przez skarżącą nie pozbawiłaby jej możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Gospodarstwo domowe zobowiązanej nie jest pozbawione stałych źródeł dochodu, zgodnie z tym istnieje możliwość spłaty zadłużenia w dogodnych dla płatnika ratach. Chęć wynajęcia niewykorzystanych lokali wpłynie dodatkowo na wzrost dochodów wnioskodawczyni, co spowoduje poprawę jej sytuacji materialnej. Jakkolwiek zgodnie z orzeczeniem lekarskim skarżąca posiada 52 % uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem, to jednak nie przedstawiała dokumentów potwierdzających informacje, iż podlega odpłatnemu leczeniu lub rehabilitacji. W wyniku ponownej analizy sytuacji skarżącej ZUS uznał, że aktualnie nie zachodzą przesłanki prawne wynikające z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a uzasadniające umorzenie. Podejmując ponownie decyzję odmowną wzięto pod uwagę w szczególności fakt, iż gospodarstwo domowe wnioskodawcy nie jest pozbawione stałego źródła dochodu. Ponadto skarżąca spłaca zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów, co świadczy o nierównym traktowaniu wierzycieli. Osoba decydująca się na podjęcie działalności gospodarczej w jakiejkolwiek formie, przyjmuje na siebie ryzyko jej prowadzenia i ponoszenia związanych z nią wydatków. Gromadzenie środków na pokrycie kosztów uzyskania przychodów, jak i obowiązek regulowania składek ciążącym na przedsiębiorcy jest immanentną cechą planowania tej działalności i nie można uznać za usprawiedliwione domaganie się umorzenia zaległości powstałej wskutek błędnej gospodarki finansowej. Wywodząc skargę na tę ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zarzuciła, że wniosek składała w ramach pomocy de minimis oraz zgodnie z informacjami uzyskanymi od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zarzuciła, że rozpatrując wniosek Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadził postępowanie z naruszeniem przepisów art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 73, 74, 75, 78, 79 ust 2, art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, gdyż ograniczył termin do składania wniosków, wyjaśnień, aktywnego uczestniczenia w toczącym się postępowaniu poprzez skrócenie czasu składania wniosków i możliwości zapoznania się materiałem dowodowym do trzech dni; odmówił wydania z akt sprawy odpisów, w wydanej decyzji oparł swoje rozstrzygnięcia o nieprawdziwe dane, informujące lub stawiające zarzuty, że posiada urządzenie do kopiowania i reprografii, które chce wynająć oraz, że nie wykazała lokali w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym. Nadto organ dokonał rozstrzygnięcia w decyzji niezgodnie z art. 107, art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jak również rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 roku w sprawie stosowania art 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że w jej sytuacji brak jest podstaw do zastosowania art 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, gdyż świadczone przez nią usługi mają charakter lokalny. a ewentualny wpływ na konsumentów sąsiednich Państw członkowskich jest jedynie marginalny, w związku z czym nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności pomocy publicznej, gdyż udzielona pomoc publiczna nie miałaby wpływu na wymianę handlową między Państwami członkowskimi. Stanowisko to, w przekonaniu skarżącej, nie jest poparte żadnymi dowodami i pozostaje w sprzeczności z samym Traktatem. ZUS w żaden sposób nie odniósł się do przepisów traktatów, ustaw i rozporządzeń. Dlatego też zarówno podstawa prawna jak i uzasadnienie ZUS uważa za chybione i nie mające podstaw prawnych a postanowienie zostało wydane sprzecznie z prawem, co zostało stwierdzone przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. - w sprawie dotyczącej kosztów egzekucyjnych od przedmiotowych należności składkowych. Skarżąca nie zgodziła się również z ustaleniami ZUS, że po odliczeniu wszystkich wydatków z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, stanowiącej jedyne źródło dochodu oraz samotnie prowadzonego gospodarstwa domowego do dyspozycji skarżącej zostaje kwota ok. 1770 PLN. Nie wzięto pod uwagę pozostającego do zapłaty podatku dochodowego (ok. 500 PLN miesięcznie) oraz obowiązkowej składki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w wysokości średnio miesięcznie ok. 840 PLN). W ocenie skarżącej pozostaje jej kwota 230-400 PLN miesięcznie i jako osobie prowadzącej samotnie gospodarstwo nie daje możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb - zakupu żywności, środków higieny osobistej, pełnopłatnych świadczeń medycznych wobec braku możliwości korzystania z opieki refundowanej przez NFZ, w tym niezbędnej rehabilitacji. Ponadto pominięto fakt, że nieruchomość której jest właścicielką, obciążona jest znacznym kredytem hipotecznym. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W piśmie procesowym skarżąca jeszcze raz odwołała się do sformułowań zawartych w wymienionym wyżej postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej we W. w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych, w którym organ ten zauważył, że sprawa została rozpatrzona z naruszeniem przepisów o pomocy publicznej. W szczególności nie zgodził się ze stwierdzeniem ZUS, zgodnie z którym prowadzona przez wnioskodawczynię działalność gospodarcza może mieć charakter marginalny. Zatem organ nie wykluczył, że "udzielenie ulgi w formie umorzenia może jednak spowodować określony skutek ..." Szczególną kategorię pomocy stanowi pomoc de minimis. której udzielenie, z uwagi na ¡ej znikomą wartość. nie skutkuje zakłóceniem konkurencji w wymiarze wspólnotowym. W związku z powyższym pomoc ta nie spełnia wszystkich kryteriów określonych w art 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i może być stosowana pod warunkiem zapewnienia właściwych warunków jej udzielania i monitorowania. Powołała się nadto w tej materii na art 2 Rozporządzenia Komisji nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 roku w sprawie stosowania art 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Mając na względzie przytoczone kryteria należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy postępowania oraz prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy a tym samym niezbędne było wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, utrzymująca w mocy decyzję tego Zakładu, wydaną w pierwszej instancji - odmawiającą skarżącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Skarżąca, domagając się uchylenia tej decyzji, w szczególności zarzuciła, że Zakład pominął okoliczność, że wniosek o umorzenie wymienionych należności został złożony w ramach pomocy de minimis i spełniał formalne wymogi do jego rozpatrzenia w tym trybie, tj. w myśl przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 11998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. Odnosząc się tak postawionego zarzutu wypada wskazać, że umorzenie składek z tytułu ubezpieczeń, generalnie ujmując, może stanowić rodzaj pomocy de minimis, której zasady udzielania zostały uregulowane w ustawodawstwie krajowym oraz w unormowaniach prawa europejskiego, to znaczy w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu WE do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 06.379.5), określającego zasady udzielania pomocy w ramach zasady de minimis (zwane dalej "rozporządzeniem Komisji"). Wobec tego umarzanie należności składkowych może podlegać ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. nr 59, poz. 404 ze zm.). Art. 37 ust. 1 wyżej przytoczonej ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej stanowi, że podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy: 1) wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis w rolnictwie otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie; 2) informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis. W tej materii należy zważyć, że jak wynika z akt sprawy, skarżąca w rzeczy samej sformułowała wniosek o umorzenie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy – w ramach pomocy de minimis. Godzi się zauważyć, że skoro postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony, to żądanie zawarte w tym wniosku wyznaczyło granice sprawy administracyjnej i prowadzonego postępowania. W tej sytuacji, wniosek strony skarżącej o umorzenie zaległości składkowych winien być rozważony przez organ na podstawie zasad przewidzianych uregulowaniami tej ustawy. Organ był zatem zobligowany odnieść się do tak sformułowanego wniosku strony zawierając stosowne uzasadnienie swego stanowiska, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. .Na organie spoczywała powinność ustalenia, czy wniosek spełnia ustawowe wymogi formalne, czy wymagane dokumenty zostały złożone, a następnie – merytorycznego rozpatrzenia wniosku przez wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia w świetle również zbadania, czy spełniono przesłanki materialne do udzielenia pomocy de minimis. W szczególności trzeba zważyć, że art. 1 ust.1 powołanego rozporządzenia Komisji określa zakres podmiotowy udzielania pomocy de minimis. Według art.1 ust.1 rozporządzenie to stosuje się do pomocy przyznawanej podmiotom gospodarczym we wszystkich sektorach, z wyjątkiem pomocy przyznawanej podmiotom enumeratywnie wymienionym od lit. a) do h). Ustalenia zatem również wymagało, czy skarżąca podlega pomocy publicznej w tym trybie, czy też jest z niej podmiotowo wyłączona i z jakich względów. Organ tymczasem w decyzji pierwszej instancji w ogóle nie zajął się tym zagadnieniem, zaś w decyzji drugiej instancji ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, na tle art.107 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, że skoro zobowiązana prowadzi działalność na rynku lokalnym i nie współpracuje z przedsiębiorcami zagranicznymi, w sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności pomocy publicznej, gdyż udzielona pomoc nie miałaby wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Skarżąca w skardze nie zgadza się z taką oceną, dodatkowo zasadnie podnosząc niespójność między tym stwierdzeniem wyrażonym w niniejszej sprawie a twierdzeniem o "marginalności oddziaływania jej przedsiębiorstwa w kwestii zakłócenia konkurencyjności" – formułowanym na gruncie sprawy powiązanej, to znaczy o umorzenie kosztów egzekucyjnych w odrębnym postępowaniu dotyczącym wyegzekwowania należności wobec ZUS, których umorzenia się także się domaga. Analiza uzasadnień decyzji obu instancji wskazuje, że zakład dokonał w istocie jedynie analizy umorzenia należności składkowych w granicach art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, rozpatrując merytorycznie sprawę, bez uwzględnienia zasad udzielania pomocy de minimis na mocy powołanych przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej i rozporządzenia Komisji. Tym samym organ w ogóle nie określił sytuacji prawnej strony skarżącej na gruncie przewidzianych w tych aktach prawnych unormowań a jego wypowiedź na kanwie regulacji art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej nie została oparta na wystarczających ustaleniach stanu faktycznego tej konkretnej sprawy i pozostaje w sprzeczności z ustaleniami i stanowiskiem Zakładu poczynionymi w sprawie dotyczącej kosztów egzekucyjnych. Rzeczą organu było dokładne rozważenie w pierwszym rzędzie, w sposób pełny, czy wniosek spełnia warunki podmiotowe i przedmiotowe przyznania pomocy de minimis i odzwierciedlenie tego w uzasadnieniu decyzji poprzez wyjaśnienie podstawy faktycznej oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia – odwołującej się do analizy unormowań art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu WE do pomocy de minimis oraz ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Abstrahując od kwestii pominięcia przez Zakład rozważań dotyczących dopuszczalności stosowania w tym przypadku pomocy de minimis, należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji co do podnoszonego już w odwołaniu zarzutu nieprawidłowego ustalenia kwoty pozostającej co miesiąc do dyspozycji skarżącej (tj. 1770 zł) - nie zawiera żadnego ustosunkowania się organu. Organ winien był wyjaśnić dlaczego, z jakich powodów, nie uwzględnił w tej kwocie ponoszonych przez nią wydatków w wysokości około 500 zł na poczet podatku dochodowego oraz składki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (około 840 zł). Nie poddał także ocenie zarzutu obciążenia nieruchomości skarżącej hipoteką i wpływu tej okoliczności na jej sytuację materialną oraz na zdolność do spłaty zadłużenia wobec ZUS. Prowadząc postępowanie, w wyniku którego ma zapaść decyzja uznaniowa, jak w rozpatrywanym przypadku, w przedmiocie istnienia przesłanek decydującym o ewentualnym umorzeniu – organ winien dochować wszelkich wymogów obowiązującej procedury, w sferze przeprowadzenia czynności dowodowych celem dokonania wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego sprawy i przeanalizować zebrany materiał dowodowy, dokładnie wyjaśnić swoje stanowisko, do czego w każdej instancji obligują przepisy art. 7, 77, 80 § 1 i 107 § 3 K.p.a. Decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają konkretnie wskazanej normie prawnej zastosowanej w sprawie (wyrok NSA z dnia 18 maja 2000 r., V SA 2762/99, niepubl.). Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. stanowi realizację uregulowanej w art. 11 K.p.a. zasady przekonywania oraz koresponduje z treścią art. 8 K.p.a., według którego organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Ze względu na uznaniowy charakter decyzji, przy niewłaściwym, niepełnym uzasadnieniu tego rodzaju decyzji, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w sensie materialnym. Zdaniem Sądu, przytoczona w decyzji argumentacja nie uzasadnia w stopniu należytym wydanego orzeczenia, świadczy o niepełnej ocenie stanu faktycznego sprawy oraz niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Z racji stwierdzonych naruszeń prawa procesowego oraz materialnego zaskarżoną decyzję oraz decyzję wydaną w pierwszej instancji uchylono na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. W ponownym postępowaniu organ usunie dostrzeżone uchybienia, poddając wniosek wnikliwej ocenie, analizując sytuację strony skarżącej w kontekście również przywołanych regulacji dotyczących pomocy de minimis.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło