II OZ 84/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 934/12 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 17 września 2012 r. w sprawie o sygn. II SA/Wa 934/12 oddalił skargę P. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Pismem z dnia 24 października 2012 r. (data nadania - 26 października 2012 r.), sprecyzowanym pismem procesowym z dnia 16 listopada 2012 r., skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wraz z prośbą o przywrócenie terminu na dokonanie tej czynności. W uzasadnieniu podał, że o uchybieniu terminu dowiedział się w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Sądu w dniu 24 października 2012 r. Wskazał, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Wyjaśnił, iż w pouczeniu, które otrzymał z Sądu wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy wskazano, że obecność na rozprawie nie była obowiązkowa oraz że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Skarżący podkreślił, że treść pouczenia była myląca, albowiem jego zdaniem wynikało z niej, że sentencja wyroku zostanie mu doręczona, co umożliwi mu skorzystanie z przewidzianych w przepisach środków odwoławczych. Skarżący podał, że nic nie wiedział o oddaleniu jego skargi. Dodatkowo zaznaczył, iż prowadząc korespondencję z organami administracji zawsze otrzymuje pisemne odpowiedzi na składane pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 934/12, odmówił przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd w pierwszej kolejności wskazał, że wniosek P. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku został wniesiony w siedmiodniowym terminie na dokonanie tej czynności, zakreślonym w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Przyczyna uchybienia terminu ustała bowiem, jak podał skarżący, w dniu 24 października 2012 r., kiedy to dowiedział się w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Sądu o oddaleniu jego skargi, podczas gdy wniosek o przywrócenie terminu został złożony 26 października 2012 r. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący dokonał również czynności, której nie dokonał w terminie, tj. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Zdaniem Sądu nie została jednak w przedmiotowej sprawie spełniona przesłanka braku winy w uchybieniu terminu i z tego względu wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący pouczenie co do procedury, sposobu i terminu uzyskiwania uzasadnienia wyroku otrzymał wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy. Wbrew jego twierdzeniom, z zawartego tam pouczenia nie wynika, że otrzyma on pocztą odpis sentencji wyroku. Co więcej z pkt 4 wskazanego wyżej pouczenia jednoznacznie wynika, że Sąd sporządza i doręcza z urzędu wyrok z uzasadnieniem tylko w przypadku uwzględnienia skargi. Zasadnie skarżący podaje, iż w pouczeniu (pkt 3) wskazano, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Należy jednak przypomnieć, że w pkt 2 tego pouczenia wyraźnie określono sytuację, w której sąd doręcza odpis sentencji wyroku stronie nieobecnej na rozprawie, a dotyczyła ona jedynie osób pozbawionych wolności. W pozostałych przypadkach, co wynika z pouczenia, wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku należy złożyć w terminie 7 dni, od dnia ogłoszenia wyroku, a czynność ta dokonana po terminie jest bezskuteczna. Reasumując, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. Nie może on się bowiem skutecznie powoływać na niezrozumienie treści pouczenia, czy też na wadliwie sformułowane pouczenie, albowiem w ocenie Sądu, co już wykazano wyżej, szczegółowo wskazuje ono procedurę uzyskiwania uzasadnień wyroków i sytuacje, w których stronom nieobecnym na posiedzeniu Sądu doręcza odpis sentencji zapadłego rozstrzygnięcia. Skoro zatem skarżący zdecydował się nie brać udziału w rozprawie, to powinien, jako strona dbająca należycie o swoje interesy, dowiedzieć się, np. telefonicznie, o treści zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia i na podstawie uzyskanych informacji podjąć decyzję co do dalszych czynność procesowych. Ponieważ tego nie uczynił, nie może powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu. Bez znaczenia pozostaje przy tym przekonanie skarżącego, że jako strona powinien być poinformowany co do postanowień jakie zapadły w sprawie, a dopiero później podejmować decyzję czy występować o uzasadnienie, skoro przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tego nie przewidują. Zażaleniem P. S. zaskarżył powyższe postanowienie jako krzywdzące, niesprawiedliwe i błędne. W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W judykaturze już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie przyjęto, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. W świetle powołanych przepisów i okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 września 2012 r. nastąpiło bez jego winy. Usprawiedliwieniem braku winy nie może być niezrozumienie treści pouczenia co do procedury uzyskiwania uzasadnienia wyroku, zawartego w zawiadomieniu o rozprawie. Ponadto próba powzięcia informacji na temat wydanego w sprawie rozstrzygnięcia po upływie ponad miesiąca od dnia rozprawy (w dniu 24 października 2012 r. - k. 34) świadczy o nienależytej dbałości skarżącego o swoje interesy. Powyższe okoliczności wykluczają możliwość przywrócenia terminu do dokonania przedmiotowej czynności. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada zatem prawu. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.