II FZ 1008/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 października 2012 r., o sygn. akt I SA/Gl 825/12 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 maja 2012 r. , nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 października 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 825/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił R. W. przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego skargi. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że R. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 maja 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 lipca 2012 r. skarżący wezwany został do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie awizowana była po raz pierwszy w dniu 31 lipca 2012 r. z powodu nieobecności adresata, o czym pozostawiono zawiadomienie w skrzynce do doręczania korespondencji, następnie zaś awizowana była powtórnie w dniu 8 sierpnia 2012 r., po czym w dniu 17 sierpnia 2012 r. zwrócona została nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Brak formalny skargi nie został usunięty. Wobec powyższego postanowieniem z dnia 18 września 2012 r. Sąd odrzucił skargę strony. W piśmie z dnia 15 października 2012 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Uzasadniając wniosek podniósł, że w okresie od dnia 28 lipca 2012 r. do dnia 16 sierpnia 2012 r. przebywał na urlopie w R. Wracając, zatrzymał się w siedzibie firmy w P. i w miejscu zamieszkania był dopiero w dniu 20 sierpnia 2012 r. Podał, że o konieczności uzupełnienia skargi dowiedział się dopiero z treści postanowienia o odrzuceniu skargi. Do wniosku skarżący dołączył kopię faktury za pobyt w dniach 28 lipca 2012 r. – 16 sierpnia 2012 r. w pensjonacie w R. oraz kopię dowodu osobistego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmawiając przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi uznał, że wskazane przez stronę argumenty mające wskazywać na brak jej winy w uchybieniu terminu nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu strona wykazała się brakiem staranności w prowadzeniu swoich spraw. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej P.p.s.a.) poprzez jego błędne zastosowanie, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zwrot kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie skarżącego Sąd w sposób błędny zastosował art. 86 § 1 P.p.s.a., bowiem nietrafnie uznał, że wyjazd na urlop wypoczynkowy, w trakcie którego podjęto próby doręczenia korespondencji sądowej, stanowi przejaw braku staranności w prowadzeniu własnych spraw. W szczególności błędny jest wniosek Sądu, iż skarżący winien spodziewać się kierowania do niego korespondencji sądowej w tej sprawie i zadbać o uniknięcie ewentualnych negatywnych skutków planowanej nieobecności. Zdaniem skarżącego analiza okoliczności niniejszej sprawy powinna prowadzić do wniosku, że strona nie reprezentowana przez fachowego pełnomocnictwa, która wyjeżdża na urlop wypoczynkowy poza swoje miejsce zamieszkania, w czasie niemal dwóch miesięcy od złożenia skargi, nie miała możliwości zachowania terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Okoliczność ta nie była wynikiem braku należytej staranności w prowadzeniu własnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. wyrok NSA z 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340). Jedynie, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie okoliczności braku winy, a nie dowiedzenie takiej sytuacji, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego. Zatem, aby zaistniała przesłanka do przywrócenia terminu strona czy też jej pełnomocnik musi uprawdopodobnić, że zaistniała okoliczność, która uniemożliwiła jej dokonanie czynności w terminie na to przewidzianym. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni popiera argumentację Sądu pierwszej instancji przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Przede wszystkim przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu nie miała charakteru nagłego. Wprawdzie żaden przepis prawa nie nakłada na stronę postępowania sądowoadministracyjnego obowiązku informowania o planowanym urlopie, to jednak podmiot zamierzający skorzystać z uprawnienia procesowego w postaci przywrócenia terminu musi uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi nie było zawinione. Wina w uchybieniu terminu oceniana jest przy zastosowaniu kryterium należytej staranności, którą powinna zachować strona postępowania sądowoadministracyjnego. Od strony wszczynającej postępowanie należy wymagać, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nawet bez odwoływania się do profesjonalnej wiedzy prawniczej, antycypowania możliwego toku czynności procesowych. Planując urlop w trakcie toczącego się postępowania, strona winna, zgodnie z zasadami należytej staranności, poinformować Sąd o tym fakcie lub w inny sposób zapewnić możliwość skutecznego prowadzenia korespondencji między stroną a Sądem. Z akt sprawy wynika, że żadna informacja w tym zakresie do Sądu nie dotarła. Skoro brak winy strony w uchybieniu terminu nie został uprawdopodobniony, Sąd pierwszej instancji zasadnie wniosek skarżącego oddalił. Reasumując, ocena determinującej oddalenie wniosku o przywrócenie terminu przesłanki braku winy w uchybieniu terminu dokonana przez Sąd pierwszej instancji była prawidłowa, a okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły jej. W kwestii wniosku strony o zwrot kosztów postępowania Sąd stwierdza, że stosownie do treści art. 209 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w tym zakresie w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniach, o których mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. W konsekwencji wniosek strony należało oddalić jako nieznajdujący podstawy w przepisach prawa. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji