II OSK 3050/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 613/12 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. J. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2012 roku, nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kutnie z dnia [...] lipca 2011 roku, nr [...], stwierdzającą brak podstaw do nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych przez R. J., a polegających na zamurowaniu wykonanego od strony wschodniej otworu okiennego o wym. 102 x 165 cm w budynku zlokalizowanym w K., przy ul. N. [...]. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II z dnia 27 czerwca 2012 roku strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków fiskalnych oraz braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu od skargi oraz nadesłanie dwóch egzemplarzy odpisów skargi, poświadczonych za zgodność z oryginałem. Powyższe wezwania doręczono stronie skarżącej w dniu 6 lipca 2012 roku. W wyznaczonym terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, skarżący nadesłał formularz o przyznanie prawa pomocy, jednakże nie usunął braków formalnych skargi, bowiem zamiast dwóch jej odpisów nadesłał jeden. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2012 roku, przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, postanowieniem z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 613/12, odrzucił skargę J. G. wskazując, że pomimo wezwania go do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie dwóch odpisów skargi, skarżący nadesłał jeden odpis skargi, a zatem skargę jako nieskutecznie wniesioną, należało odrzucić. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł skarżący J. G., zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 58 §1 pkt 3 w związku z art. 58 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych, w sytuacji gdy brak było podstaw do odrzucenia skargi, 2) naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 49 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że strona nie usunęła braków formalnych poprzez załączenie jednego odpisu skargi co skutkowało odrzuceniem skargi, w sytuacji gdy powyższy brak nie stanowi istotnego braku skargi i pomimo braku odpisu skargi można sprawie nadać dalszy bieg. Na tych podstawach wnosił o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, - przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w wysokości 150% stawki minimalnej, z uwagi na fakt, że koszty te nie zostały pokryte zarówno w całości jak i w części. Wskazano, że stawka ta pozostaje uzasadniona nakładem pracy pełnomocnika. Dodatkowo strona zrzekła się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego była sprawa zgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 613/12. Zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) "§1. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. §2. Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie. §3. Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia". Art. 47 §1 ww. ustawy stanowi, że "Do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych". Z akt sprawy wynika, że skarga J. G. nie mogła otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezałączenia do niej dwóch jej odpisów. Kwestią zasadniczą przy kontroli zaskarżonego postanowienia jest dokonanie oceny, czy brak nadesłania jednego odpisu skargi, gdyż w części wezwanie zostało wykonane przez skarżącego, jest brakiem uniemożliwiającym nadanie skardze biegu. Aby dokonać powyższej oceny koniecznym jest odwołanie się do zasady proporcjonalności, zgodnie z którą m.in.: "Rolą sądu jest dokonanie wyboru takiego kierunku wykładni, który w sposób możliwie najpełniejszy będzie uwzględniał normy, zasady i wartości konstytucyjne. Jeżeli sąd dojdzie do przekonania, że każdy z wykluczających się wariantów interpretacyjnych służy ochronie określonych wartości konstytucyjnych, to zadaniem sądu jest dokonanie – przy wykorzystaniu zasady proporcjonalności – odpowiedniego wyważenia wchodzących w grę wartości i udzielenie pierwszeństwa jednej z nich" (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt II OPS 2/12). W sytuacji braku jednego z odpisów skargi i odrzucenia skargi, naruszona zostaje zasada zawarta w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazujących zamykanie drogi sądowej. Nadmiernie rygorystyczne stanowisko jakie zajął Sąd I instancji, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, naruszałoby podstawowe zasady i swobody obywatelskie (por. postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 1127/11). W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna zawierała usprawiedliwione podstawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 §1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.