II GZ 455/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Gminy A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1084/12 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy A. na decyzję Zarządu Województwa L. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu z tytułu realizacji projektu z naruszeniem obowiązujących procedur postanawia oddalić zażalenie. Gmina A., pismem z 17 sierpnia 2012 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. skargę na decyzję zarządu Województwa L. z [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, jako środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich. W uzupełnieniu skargi Gmina A., pismem z 4 września 2012 r., wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. postanowieniem z 19 września 2012 r. odmówił wstrzymania wykonania tej decyzji, uzasadniając, że we wniosku o wstrzymanie jej wykonania nie zostały przez stronę powołane żadne argumenty służące uzasadnieniu żądania. Sąd wskazał, że warunkiem wydania postanowienia, o które wnosi strona jest wykazanie przez nią już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione. Sąd podkreślił, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie jej wykonania, lecz obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty należności wynikającej z decyzji grozi szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem strona skarżąca nie wskazała okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pismem z 1 października 2012 r. Gmina A. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że Sąd powinien z urzędu wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. W ocenie Gminy brak takiego wezwania należy uznać za uchybienie uzasadniające zażalenie. W przypadku uznania, iż argumentacja zawarta w niniejszym zażaleniu nie jest wystarczająca dla uwzględnienia wniosku strona wniosła o wezwanie jej przez Sąd na mocy art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia wniosku. Skarżąca Gmina podniosła w uzasadnieniu zażalenia, że środki uzyskane przez nią zostały wydane na cel, na który były przeznaczone, a wykonanie zobowiązań płynących z zaskarżonej decyzji musiałoby opierać się na wykorzystaniu środków własnych Gminy. Podniosła ponadto, że nie jest to możliwe bez zaniechania lub co najmniej ograniczenia finansowania zadań własnych Gminy, co prowadzić by mogło do trudnych do odwrócenia skutków i w konsekwencji powstania znacznej szkody. W odpowiedzi na zażalenie Zarząd Województwa L. wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według nom przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Co do zasady, zgodnie art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, skutkujących uwzględnieniem wniosku strony. Zastosowanie takiego środka może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Niezbędne jest zatem wskazanie konkretnych okoliczności pozwalających ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Jak wynika z orzeczeń NSA, okolicznościami takimi mogą być na przykład dokumenty finansowe, zestawienie dochodów i wydatków oraz przedstawienie rachunków (postanowienie NSA z 29 listopada 2012 r., II GZ 446/12). Postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Sąd w tej kwestii nie jest także zobligowany do dokonywania jakichkolwiek ustaleń z urzędu. W orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r. GZ 120/04), a także w doktrynie ugruntowała się wykładnia, że dla wykazania, że zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania aktu, nie jest wystarczającym sam wywód strony dotyczący okoliczności uzasadniających wstrzymanie, a uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, zaś twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej, rodzinnej oraz majątkowej strony. Nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę. (v. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). W związku z powyższym, warunkiem wydania wnioskowanego postanowienia jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpatrując wniosek strony z tego punktu widzenia, stwierdzić należy, że strona skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła swojego wniosku, nie dołączyła żadnych dokumentów wskazujących na jego zasadność, co więcej nie wskazała, nawet w sposób ogólny, jakichkolwiek okoliczności uprawdopodabniających możliwość powstania po jej stronie którejkolwiek z przesłanek wstrzymania. W związku z powyższym należało stwierdzić, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Sam, niepoparty materiałem dowodowym wniosek strony nie jest podstawą do wstrzymania wykonania aktu. Brak uzasadnienia wniosku i udokumentowania okoliczności przemawiających za uznaniem go za zasadny uniemożliwia bowiem Sądowi merytoryczne rozpoznanie go. W związku z brakiem jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku oraz dokumentów źródłowych, nie było możliwe dokonanie oceny, czy wykonanie zaskarżonej decyzji rzeczywiście spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nie stanowi przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie jej wykonania, którego można dokonać jedynie, gdy uprawdopodobnione zostanie, że na skutek zapłaty należności wynikającej z decyzji grozi stronie szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. jak w sentencji postanowienia. W oparciu o treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r. (sygn. akt I OPS 4/07) nie orzeczono o kosztach postępowania. ----------------------- 2