II GZ 110/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia adwokata K. K. –C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 7 stycznia 2013r. sygn. akt III SA/Gl 671/12 w zakresie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi M. K. i J. K. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] lutego 2012r., nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem zaskarżonym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zasądził od Skarbu Państwa – Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. na rzecz pełnomocnika z urzędu adwokata K. K.– C. kwotę 221,40 zł tytułem udzielonej, a nie opłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi M. K. i J. K. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] lutego 2012 r., w przedmiocie płatności obszarowych. Sąd I instancji podał, że we wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, adwokat wniosła o zasądzenie jej kwoty 2.214 zł (w tym kwota 414 zł tytułem podatku VAT). Wojewódzki Sąd Administracyjny uzasadniając przyznanie pełnomocnikowi kwoty 221,40 zł tytułem udzielonej, a nie opłaconej pomocy prawnej wyjaśnił, że adwokat błędnie zakwalifikował jako podstawę obliczenia swojego wynagrodzenia normę zawartą w § 18 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), dalej: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Koszty pomocy prawnej nie są bowiem obliczane na podstawie wartości przedmiotu zaskarżenia, ponieważ przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie jest należność pieniężna. Podstawą obliczenia wynagrodzenia jest w istocie § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., a więc kwota 240 zł. Za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – należy się 75 % tej stawki (§ 18 ust. 2 b rozporządzenia). Jednocześnie, zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Wynika z tego, że podstawą obliczenia jest kwota 240 zł – 75 % tej kwoty to 180 zł. Stawka podatku od towarów i usług od tej kwoty (23 %) wynosi 41,40 zł. W sumie koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, w przedmiotowej sprawie wyniosą 221,40 zł. Sąd I instancji uznał za niezasadne żądanie zgłoszone przez pełnomocnika, aby wynagrodzenie za udzielenie pomocy prawnej w sprawie przyznać w podwójnej wysokości – z uwagi na to, że stronę skarżącą stanowią dwie osoby. Zażalenie na to postanowienie wniosła adwokat K. K. –C. domagając się rozpoznania zażalenia przez Sąd I instancji i wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny i wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem skarżącej, bądź uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy od ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: 1) § 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., poprzez jego błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie i zasądzenie wynagrodzenia dal pełnomocnika z urzędu w wysokości 221,40 zł, podczas gdy prawidłowo powinno się zastosować § 18 ust. 1 pkt 1a w zw. z § 6 pkt 4 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., 2) § 2 -5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu nie jest uzależnione od ilości osób, które reprezentuje, podczas gdy prawidłowo sąd przy orzekaniu powinien uwzględnić fakt, że pełnomocnik wyznaczony jest dla konkretnej osoby fizycznej zgodnie z przepisami postępowania przed sądami administracyjnymi, w szczególności z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i podlega oddaleniu. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., w § 18 ust. 1 pkt 1 określają stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wprowadzając dwa kryteria ustalenia ich wysokości, a mianowicie kryterium wartości przedmiotu sporu i kryterium przedmiotowe. Kryterium wartości przedmiotu sporu odsyła do uregulowań zawartych w § 6 tego rozporządzenia. Natomiast według kryterium przedmiotowego podzielono sprawy, w których adwokat dokonywał czynności na te, których przedmiotem jest decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego i na pozostałe (inne) sprawy. Przepis § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., stanowi podstawę określenia stawki za czynności adwokata wówczas, gdy przedmiotem zaskarżenia przed sądem administracyjnym I instancji nie była decyzja bądź postanowienie Urzędu Patentowego, ani też sprawa dotycząca należności pieniężnej. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji uznał, iż przedmiotem skargi była inna sprawa, o której stanowi § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia i w oparciu o ten przepis wydał kwestionowane zażaleniem postanowienie. Z kolei składająca zażalenie uważa, że była to sprawa dotycząca należności pieniężnych i zarzuca Sądowi I instancji naruszenie § 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. W tym miejscu należy przypomnieć, że do Sądu I instancji zaskarżona została decyzja Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. uchylająca decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K., którą organ ten uchylił decyzję własną z dnia [...] listopada 2008 r. i odmówił Mieczysławowi Kani: 1. jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 3603,47 zł; 2. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 2860,18 zł. W niniejszej sprawie zapadła zatem decyzja o odmowie udzielenia wsparcia finansowego co świadczy, iż rozstrzygnięto żądanie skarżącego negatywnie w zakresie niespełnienia przez niego warunków do przyznania mu pomocy w ramach uregulowań zawartych ustawie. Meritum tej decyzji organu I instancji sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, że osoba występująca z wnioskiem nie otrzyma płatności do gruntów rolnych i stwierdzić należy, iż jest to istotą wskazanego aktu. Zaskarżona decyzja nie może być zatem traktowana jako obejmująca skonkretyzowane należności pieniężne mimo, że w decyzji organu I instancji nałożono na stronę skarżącą sankcje, które będą potrącane z płatności pomocy, do której producent rolny będzie uprawniony z tytułu wniosków składnych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Nałożone na skarżącego sankcje mają charakter wtórny związany z nie przyznaniem mu tych płatności. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II GZ 239/11 oraz postanowieniu NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 419/10, że w sprawach ze skarg na decyzje odmawiające przyznania różnego rodzaju płatności mieszczących się w ramach pomocy udzielanej rolnikom ze środków unijnych i krajowych, zaskarżone decyzje należy traktować jako odmawiające przyznania określonego świadczenia, a nie decyzje o odmowie przyznania świadczenia w określonej wysokości. W związku z powyższym, zasadnie przyjął Sąd I instancji, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była inna sprawa, o której stanowi § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Nie można się również zgodzić z zarzutem wnoszącej zażalenie, iż WSA powinien uwzględnić wniosek o zasądzenie kosztów za reprezentację dwojga skarżących. Zasadnie bowiem przyjął w tej kwestii Sąd I instancji, że pełnomocnik procesowy z urzędu został ustanowiony dla strony skarżącej w sprawie - tylko jeden adwokat dla jednej strony skarżącej – w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej. Nie było zatem podstaw do zasądzenia wynagrodzenia pełnomocnika w podwójnej wysokości. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.