IV SA/Wa 668/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-20
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Aneta Dąbrowska, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zameldowania osoby na pobyt stały, jeśli budynek, w którym osoba ta faktycznie zamieszkuje, nie figuruje w rejestrach ewidencyjnych (np. katastrze nieruchomości) lub nie posiada nadanego numeru porządkowego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić zameldowania osoby na pobyt stały wyłącznie z powodu braku formalnego potwierdzenia istnienia budynku w rejestrach ewidencyjnych lub braku nadanego numeru porządkowego, jeśli faktyczne zamieszkiwanie w danym miejscu jest udowodnione. Celem ewidencji ludności jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu faktycznego, a nie formalnych uwarunkowań prawnych dotyczących własności czy numeracji nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżąca U.W. wniosła o zameldowanie na pobyt stały pod adresem działki nr [...] na terenie [...] przy ul. [...] w W. Organy administracji odmówiły zameldowania, wskazując na brak nadanego numeru porządkowego dla budynku oraz brak ujawnienia budynku w ewidencji gruntów i budynków. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. o odmowie zameldowania. Skarżąca podniosła, że w budynku na wskazanej działce faktycznie zamieszkuje, a fakt ten był już wcześniej przedmiotem postępowania administracyjnego związanego z użytkowaniem budynku bez pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi U.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2011 roku o nr [...].
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] wydaną na
podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i
dowodach osobistych Prezydent W. orzekł o odmowie zameldowania
U. W. na działce nr [...] na terenie
[...] przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu decyzji Prezydent W. powołał się na art. 9b pkt
2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zgodnie z którym, adres
określa się przez podanie: w gminach, które uzyskały status miasta - nazwy miasta
(dzielnicy), ulicy, numeru, domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego.
Z akt sprawy wynika, że kompleks [...] nie ma
nadanego numeru porządkowego. Ponadto U. W. wniosła o
zameldowanie na działce nr [...] na terenie ww. ogrodów przy ul. [...] w
W. W związku z powyższym Prezydent W. wskazał, że nie jest
możliwe określenie adresu w rozumieniu art. 9b cytowanej ustawy.
Na skutek wniesionego przez U. W. odwołania Wojewoda
[...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] uchylił
decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując
m.in. na konieczność podjęcia przez Prezydenta W. "kroków
zmierzających do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie nadania numeru
porządkowego dla budynku, w którym U. W. chce dokonać
zameldowania na pobyt stały".
Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, zgodnie
ze wskazówkami zawartymi w decyzji Wojewody [...], organ I instancji
decyzją z dnia [...] Listopada 2011 r. nr [...] orzekł o odmowie
zameldowania U. W. na pobyt stały na działce nr [...] na terenie
[...] przy ul. [...] w W.
Od powyższej decyzji U. W. złożyła odwołanie do Wojewody
[...].
Decyzją z dnia [...] lutego 2012r. Nr [...] Wojewoda
[...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. -
Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.
zw. w dalszej części k.p.a) w związku z art. 47 ust. 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia
1
Sygn. akt IV SA/Wa 668/12
10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U.
z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm. zwanej w dalszej części "ustawą") po rozpatrzeniu
odwołania U. W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...]
listopada 2011r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że we wniosku o
zameldowanie na pobyt stały U. W. wskazała następujący adres:
ul. [...] w W., działka nr [...]. Z akt sprawy wynika, iż zarówno U.
W., jak i wiceprezes [...] – D.
C. oświadczyli, że na terenie ww. ogrodów na działce nr [...] znajduje się
budynek mieszkalny przystosowany do całorocznego zamieszkiwania. Przy czym
D. C. oświadczył do protokołu, że nigdy nie występował o nadanie
numeru porządkowego działkom położonym przy ul. [...] w W.
Natomiast z notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] maja 2011 r. przez
urzędników, którzy udali się na ul. [...] w W. wynika, że jest to niewielka
uliczka znajdująca się między ulicami [...]. U zbiegu ulic
[...] znajduje się budynek mieszkalny oznaczony nr
porządkowym [...] od ulicy [...]. Za tym budynkiem (poruszając się ulicą
[...]) po stronie nieparzystej, znajdują się budynki mieszkalne oznaczone od nr
[...] do nr [...]. Natomiast kompleks [...] zajmuje całą [...] stronę ulicy [...] w W. i nie ma tam żadnego budynku mieszkalnego /k-11/.
Pismem z dnia [...] września 2011 r. Delegatura Biura Administracji i Spraw
Obywatelskich [...] W. zwróciła się do Delegatury Biura
Geodezji i Katastru [...] W. z prośbą o nadanie z
urzędu numeru porządkowego budynkowi znajdującemu się na działce nr [...] na
terenie [...] przy ulicy [...] w W.
Z pisma z dnia 29 września 2011 r. wynika, że zgodnie z art. 47a ust. 1 pkt 1 ustawy
z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193,
poz. 1287 j.t.) ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie
ewidencji miejscowości, ulic i adresów należy do zadań gminy. Zgodnie z art. 47a
ust. 4 pkt 5 lit. a ewidencja miejscowości, ulic i adresów zawiera dane adresowe
określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków
przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym
szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele
2
Sygn. akt IV SA/Wa 668/12
kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz
przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych w trakcie budowy i
prognozowanych do wybudowania. W związku z tym, że na terenie, który stanowi
[...], nie jest ujawniony w ewidencji gruntów i
budynków żaden budynek, w świetle przywołanych powyżej przepisów, nie jest
możliwe ustalenie numeru porządkowego dla nieruchomości (działek).
Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych
organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie
zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych
dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych
obowiązkiem meldunkowym. Z kolei ust. 2 wyżej wskazanego artykułu stanowi, że
jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub
wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. W myśl art. 9 b ust. 1 ustawy o
ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowania dokonuje się pod
oznaczonym adresem, przy czym pojęcie adresu objaśniono w ust. 2 - gdy chodzi o
miasta jest to nazwa miasta (dzielnicy), ulica, numer domu i lokalu, nazwa
województwa oraz kod pocztowy. Zameldowanie lub wymeldowanie osoby może
zatem w ocenie organu nastąpić wyłącznie w nieruchomości, która została
zidentyfikowana w odpowiedniej dokumentacji. Taką dokumentację stanowi m. in.
księga wieczysta nieruchomości, jak również dane zawarte w katastrze
nieruchomości prowadzonym przez właściwą jednostkę organizacyjną w urzędzie
gminy. Niedopuszczalnym jest zatem zameldowanie osoby w określonym budynku,
jeżeli brak jest dokumentów wskazujących na istnienie takiego budynku w rejestrach.
W niniejszej sprawie ustalono zaś, że adres pod którym U. W. chce
dokonać zameldowania na pobyt stały, tj. działka nr [...] na terenie [...] przy ul. [...] w W., nie istnieje.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie U. W. wskazując, że w 2001 r w
Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego złożyła wyjaśnienie dotyczące
okoliczności bezprawnego pobudowania budynku. Została wówczas ukarana
mandatem za użytkowanie budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia,
dotyczącego domku na działce [...] nr [...] na terenie [...],
działka nr [...] z obrębu [...]. 0 tym fakcie został powiadomiony Wydział
Architektury i Budownictwa [...]. Z uwagi na to, że nie posiada
Sygn. akt IV SA/Wa 668/12
żadnego innego lokalu, zamieszkała w tym miejscu na stałe. Podniosła, że działka nr
[...] mieści się na terenie [...] - nr działki [...] w obrębie [...] przy ulicy [...] (nie [...]) w W. z kodem pocztowym [...] w
województwie [...]. Ma zatem ona konkretny adres, który pozwala na
identyfikację obiektu znajdującego się na jej terenie. Oznaczenie adresowe wskazuje
bowiem dokładnie nazwę miasta, ulicę, oraz numer nieruchomości.
Skoro zatem lokal, który zamieszkuję posiada adres, a więc spełnia przesłankę z art.
9 b ustawy o ewidencji, a Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego nałożył na
mnie mandat za bezprawne użytkowanie budynku mieszkalnego jak również,
[...] posługuje sie takim adresem istnieje
adres i budynek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując
stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między
innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153
poz. 1270 ze zm. zwanej w dalszej części P.p.s.a. ), sprowadzają się do kontroli
działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli
zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także
prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody
[...] z dnia [...] lutego 2012r., którą działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1
k.p.a, w związku z art. 47 ust. 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o
ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.
zwanej w dalszej części "ustawą") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta
W. z dnia [...] listopada 2011r., orzekającą o odmowie zameldowania
skarżącej na pobyt stały na działce nr [...] na terenie [...] przy ul. [...] w W.
4
Sygn. akt IV SA/Wa 668/12
Rozpoznając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż
zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10
kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139
poz. 993 ze zm.). Ustawa w art. 5 nakłada na każdego obywatela polskiego
przebywającego na terytorium RP obowiązek zameldowania się w miejscu pobytu
stałego, przy czym pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości
pod określonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1).
Stosownie do art. 10 ust. 1 cyt. ustawy osoba, która przebywa w określonej
miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana
zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby,
licząc od dnia przybycia. W świetle tego przepisu w powiązaniu z art. 6 ust. 1 ustawy,
pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod
oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania z wolą
koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka
osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r., V SA
1496/00, LEX nr 54454).
W art. 9b ustawodawca wskazał, że adres w gminach, które uzyskały status
miasta określa się poprzez podanie: nazwy miasta, ulicy, numeru domu i lokalu,
nazwy województwa oraz kodu pocztowego.
Należy jednak mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy, zameldowanie
w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu
pobytu w danym lokalu. Celem ewidencji ludności jest zatem odzwierciedlanie przez
właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym
zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod wskazanym adresem. Z punktu widzenia
celów ewidencji ludności warunek legitymowania się prawem do lokalu przez osobę
dopełniającą zameldowania stracił na znaczeniu na skutek wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716
oraz OTK ZU 2002 Nr 3 poz. 34). W wyroku tym stwierdzono niekonstytucyjność art.
9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który dla skuteczności zameldowania wymagał
przedstawienia dokonanego przez właściciela (zarządcę) pisemnego potwierdzenia
uprawnienia zainteresowanego do przebywania w lokalu.
Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd prezentowany w dotychczasowym
orzecznictwie sądów administracyjnych, iż faktyczne przebywanie w pomieszczeniu
będącym [...] na działce [...] o stosownym numerze, położonej na
5
Sygn. akt IV SA/Wa 668/12
nieruchomości przy danej ulicy, uzasadnia uwzględnienie wniosku o zameldowanie.
Zgłoszenie takie pozwala na realizację funkcji ewidencji ludności, gdyż umożliwia
ustalenie dokładnego miejsca pobytu osób przebywających w [...] (por. wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2002 r. sygn. akt II SA/Łd
1963/00, OSP 2003, Nr 5 poz. 69, s. 297-299 z glosą aprobującą B. Adamiak).
W zaskarżonej decyzji orzeczono o odmowie zameldowania skarżącej na pobyt
stały w budynku usytuowanym na działce nr [...] przy ul. [...] w W., wskazując, iż adres taki nie istnieje, zaś
w katastrze nieruchomości na terenie [...] nie jest uwidoczniony żaden
budynek. "Niedopuszczalnym zatem w ocenie organu jest zameldowanie osoby w
określonym budynku, jeżeli brak jest dokumentów wskazujących na istnienie takiego
budynku w rejestrach".
Rozpoznając niniejszą sprawę należy pokreślić, że rolą organów meldunkowych
jest jedynie zbadanie rzeczywistego pobytu wnioskodawcy we wskazanym przez
niego pomieszczeniu pod oznaczonym adresem. Ze znajdującego się w aktach
sprawy protokołu kontroli meldunkowej wynika zaś, że na wskazanej przez skarżącą
działce nr [...] znajduje się murowany budynek mieszkalny z użytkowym poddaszem,
w którym przebywa stale skarżąca. Podnoszona zatem przez organy okoliczność, iż
budynek ten nie figuruje w katastrze nieruchomości nie może stanowić przesłanki
uzasadniającej odmowę zameldowania skarżącej w budynku, który jak same
wskazują organy nie tylko w rzeczywistości istnieje ale jest również zamieszkowany
przez skarżącą .
Ponadto z akt sprawy wynika, że w zgłoszeniu pobytu stałego skarżąca podała
jedynie ul. [...] bez nr [...], jak wskazują organy. Pod adresem ul. [...] W. znajduje się [...] (karta 1 akt administracyjnych sprawy). Tym samym
nie ulega wątpliwości, iż podany przez skarżącą adres funkcjonuje w obrocie
prawnym (siedziba [...]), a wysyłana pod ten adres
korespondencja jest skutecznie doręczana, co wskazuje, iż nie ma problemów z
identyfikacją podmiotu znajdującego się pod wskazanym przez skarżącą adresem,
który nie zawiera numeru budynku, a jedynie nazwę ulicy.
Mając zatem powyższe na uwadze Sąd uznał, że podany przez skarżącą adres
(działka nr [...] na terenie [...] przy ul.
[...] w W., [...]) wbrew stanowisku prezentowanemu
6
Sygn. akt IV SA/Wa 668/12
przez orzekające w sprawie organy spełnia wszelkie wymogi niezbędne do
precyzyjnego wskazania miejsca pobytu skarżącej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na
podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) p.p.s.a orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, oraz
w oparciu o art. 135 p.p.s.a decyzję organu I instancji.
7
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło