IV SAB/Gl 101/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2012 r. sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. w przedmiocie funkcjonariuszy Straży Pożarnej – sprawa przekazana do rozpoznania Komendantowi Miejskiemu Państwowej Straży Pożarnej w G. przez Sąd Rejonowy w G., w sprawie [...] oddala skargę. Pismem z dnia 28 maja 2012 r. J. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. Zdaniem skarżącego przywołany powyżej organ administracji publicznej pomimo zażalenia wniesionego 27 kwietnia 2012 r. na bezczynność nie rozpatrzył w terminie pozwu z 14 czerwca 2011 r. skierowanego do tegoż organu mocą prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w G. z [...] r. i nie wydał żądanego orzeczenia. Skarżący zaakcentował, iż powyższy organ wbrew postanowieniom art. 35 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego nie rozpatrzył wniesionego żądania. W skardze tej J.R. domaga się, aby mocą wyroku tutejszego Sądu zobowiązać organ administracji publicznej do wydania prawem przewidzianego merytorycznego rozstrzygnięcia, jak również do przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem działań podejmowanych przez organy administracji publicznej. W motywach skargi zarzucił organom tym naruszenie zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 35 i art. 36 tego aktu normatywnego. Podkreślił, że uprawniony organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie załatwił sprawy w terminie przewidzianym przepisami prawa, a w następstwie tego pozbawia go prawa do sądu. W odpowiedzi na skargę Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G. pismem z dnia 28 czerwca 2012 r. wniósł o odrzucenie względnie o oddalenie skargi. W motywach zajętego stanowiska organ administracji reprezentowany przez radcę prawnego A. C. podkreślił, że w dniu 14 czerwca 2011 r. J.R. złożył w Sądzie Rejonowym w G. pozew "o stwierdzenie wyrokiem nieważności rażąco naruszającej prawo "czynności materialno-technicznej" bezpodstawnego świadectwa pracy z dnia [...] r. o sygn. [...] Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. W.K. wydanego na nazwisko J. R., rozwiązującego ze mną w [...] r. od dnia [...] r. stosunek służbowy, jako dekretowym funkcjonariuszem pożarnictwa z jednoczesnym bezpodstawnym, umyślnym zaniechaniem wydania mi w trybie art. 36 ust. 1 dekretu o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa decyzji administracyjnej o zwolnieniu mnie – J. R. ze służby z dniem [...] r.". Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w G. stwierdził swą niewłaściwość rzeczową i sprawę przekazał do rozpoznania Komendantowi Miejskiemu Państwowej Straży Pożarnej w G. uznając, że w sprawie tej nie jest dopuszczalna droga sądowa. Zażalenie na powyższe postanowienie J.R. wniósł do Sądu Okręgowego w G., który postanowieniem z dnia [...] r. je oddalił. Przedstawiając dalszy przebieg działań organ administracji zauważył, że pismem z dnia 21 lutego 2012 r. J.R. wezwał Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. do wykonania ustawowego obowiązku i wykonania postanowienia Sądu Rejonowego w G., czyli wniesionego przez niego pozwu. Powyższy organ zauważył, że w dniu 23 lutego 2012 r. wpłynęły do niego akta sprawy zainicjowanej pozwem strony z dnia 14 czerwca 2011 r. W następstwie tego pismem z dnia 28 lutego 2012 r. powyższy organ poinformował J. R., że sprawa związana z jego wnioskiem zostanie załatwiona do 22 marca 2012 r., jak również wskazano, że może on zapoznać się z aktami sprawy. Z kolei w dniu 19 marca 2012 r. do organu pierwszej instancji wpłynęły akta z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o sygn. akt IV SA/Gl 26/12 wraz ze skargą J. R. na bezczynność organów administracji z dnia 13 marca 2012 r. W następstwie wpłynięcia tych akt organ pierwszej instancji pismem z dnia 3 kwietnia 2012 r. udzielił odpowiedzi, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 7 maja 2012 r. umorzył postępowanie. W dalszej części odpowiedzi organ administracji zaznaczył, że pismem z dnia 20 marca 2012 r. przekazał J.R. sposób załatwienia jego wniosku z dnia 14 czerwca 2011 r. W piśmie tym odniesiono się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 219/06 oraz pisma [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia 24 listopada 2010 r. W przedmiotowym piśmie poinformowano stronę, że prawidłowość świadectwa służby z [...] r. była przedmiotem oceny w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 sierpnia 2004 r. oraz w oddalającej skargę kasacyjną orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2005 r. sygn. akt OSK 1887/054. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ administracji podkreślił, że w dniu 29 marca 2012 r. wpłynęło do niego zażalenie J.R. na "postanowienie" z dnia [...] r. Zażalenie to wraz z aktami sprawy zostało w dniu 3 kwietnia 2012 r. przekazane do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. Ponadto w dniu 27 kwietnia 2012 r. do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. wpłynęło zażalenie na nie wydanie przez ten organ merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie zainicjowanej pozwem z dnia 14 czerwca 2011 r. Zażalenie to w dniu 2 maja 2012 r. zostało przekazane do organu wyższego stopnia celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Zażalenie to zostało rozpatrzone pismem z dnia 16 maja 2012 r., w którym nie stwierdzono bezczynności organu pierwszej instancji. Natomiast w dniu 4 czerwca 2012 r. do siedziby organu pierwszej instancji wpłynęła skarga J. R. z dnia 29 maja 2012 r. na bezczynność organu administracji polegającą na nie rozpatrzeniu w sposób merytoryczny pozwu z dnia 14 czerwca 2011 r. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ administracji przedstawił ocenę prawną świadectwa służby, które otrzymał J.R. dnia 30 czerwca 1992 r. i wynikające z tego konsekwencje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności działań podjętych przez organ administracji publicznej przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) nie wykazała, aby wyczerpane zostały przesłanki uwzględnienia wniesionej skargi na bezczynność organu administracji. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 wyżej wymienionej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, iż stosownie do postanowień art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działaniami organów administracji publicznej i orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Stosownie do postanowień wskazanego unormowania sąd administracyjny rozpatruje skargi na bezczynność w sprawach dotyczących decyzji administracyjnych; postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty; postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; innych niż określone powyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Wskazane wyliczenie posiada charakter zamknięty i nie może być rozbudowywane o inne prawne formy działania administracji publicznej. Skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu administracji musi odbyć się z uwzględnieniem przewidzianego trybu, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej. Skargę taką można wnieść po uprzednim wykorzystaniu środka prawnego przewidzianego w art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie skarżący pismem z dnia 27 kwietnia 2012 r. wniósł zażalenie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. Zauważyć należy, że pismem z dnia 16 maja 2012 r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. nie stwierdził bezczynności organu pierwszej instancji. Przedstawione powyżej działania skarżącego umożliwiły mu skuteczne wniesienie przedmiotowej skargi, ponieważ wyczerpał on przewidziany przepisami prawa tryb jej wnoszenia. Z tego też powodu wymaga ona merytorycznego rozpatrzenia, a nie może zostać odrzucona jako niedopuszczalna. W rozpatrywanej sprawie skarżący wnioskiem z dnia 14 lipca 2011 r. skierowanym do Sądu Rejonowego w G. wystąpił o stwierdzenie wyrokiem nieważności rażąco naruszającej prawo czynności materialno-technicznej – świadectwa służby z dnia [...] r. wydanego przez Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. Przywołany powyżej Sąd postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie i przekazał ją do rozpoznania Komendantowi Miejskiemu Państwowej Straży Pożarnej w G. Merytoryczna ocena tego postanowienia znalazła potwierdzenie w postanowieniu Sądu Okręgowego w G., który ostanowieniem z dnia [...] r. oddalił zażalenie na przedmiotowe postanowienie. Następstwem powyższych orzeczeń sądów powszechnych stał się właściwość organu administracji do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 14 lipca 2011 r. Wniosek ten wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 23 lutego 2012 r., a zatem od tego dnia należy ujmować upływ terminu, w którym organ ten zobligowany był go rozpatrzyć. W tym miejscu rozważyć należy charakter prawny czynności, której domaga się skarżący. Z treści jego pisma z dnia 14 lipca 2011 r. wynika, że domaga się on stwierdzenia nieważności czynności materialno-technicznej, którą jest świadectwo służby z dnia [...] r. wydanej przez Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. Instytucja stwierdzenia nieważności zamieszczona jest w Kodeksie postępowania administracyjnego i przewidziana jest jako nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji administracyjnej lub postanowienia, na które służy zażalenie. Z uwagi na charakter tego instrumentu prawnego nie może być on przenoszony na inne prawne formy działania organów administracji. W świetle powyższego skarżący wnioskiem z dnia 14 lipca 2011 r. nie uruchomił jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. W tej sytuacji organ administracji publicznej nie dysponował prawną możliwością rozpatrzenia przedmiotowego wniosku we wskazanym trybie. W tej sytuacji faktycznej organ ten pismem z dnia 20 marca 2012 r., a zatem przed upływem terminu przewidzianego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego dla rozpatrzenia sprawy administracyjnej poinformował skarżącego, że brak jest prawnych możliwości weryfikacji czynności materialno-technicznej, którą jest świadectwo służby z dnia [...] r. Nadto organ ten we wskazanym piśmie zaakcentował, że w sprawie dotyczącej prawidłowości przedmiotowego świadectwa służby wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 listopada 2005 r. sygn. akt OSK 1887/04. Pismo to zostało skarżącemu doręczone w dniu 28 marca 2012 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia jego odbioru znajdującego się w aktach sprawy. W świetle powyższego uznać należy, iż organ pierwszej instancji w prawem przewidzianym terminie udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego żądanie. Nie wchodząc w zawartość merytoryczną wskazanego pisma przyjdzie stwierdzić, że organ administracji przed upływem terminu, który wynika z unormowań prawnych, jak również własnego zobowiązania odniósł się do żądania skarżącego, a tym samym nie można przyjąć, że był bezczynny. Ustalenie to jest o tyle istotne, że w ramach rozpatrywania skargi na bezczynność organu administracji sąd administracji nie ocenia merytorycznej zawartości działań podejmowanych przez organy administracji, a jedynie to, czy we wskazanych przez unormowania prawne terminach, organy przewidziane prawem działania te podjęły. Na marginesie prowadzonych rozważań przyjdzie dostrzec, że skarżący zakwestionował treść otrzymanej odpowiedzi z dnia 20 marca 2012 r. i wniósł zażalenie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K., który do momentu przekazania akt administracyjnych do sądu nie wypowiedział się w tej sprawie. W tym miejscu przyjdzie rozpatrzyć inne zagadnienie, ponieważ stosownie do postanowień art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji w drodze postanowienia odmawia wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy postępowanie z innych przyczyn nie może być wszczęte. Treść wniosku skarżącego z dnia 14 czerwca 2011 r. nie daje podstaw do uruchomienia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, a zatem organ administracji kierując się treścią wskazanego przepisu winien odmówić w drodze postanowienia wszczęcia postępowania administracyjnego. W tej sytuacji rozważyć należy treść pisma organu pierwszej instancji z dnia 20 marca 2012 r. w kontekście wskazanej sytuacji. Otóż w piśmie tym powyższy organ przedstawił nie tylko własne stanowisko co do zasadności złożonego wniosku, ale również zamieścił w nim stwierdzenie, że procedura administracyjna nie przewiduje możliwości stwierdzenia nieważności czynności materialno-technicznej, a w końcowej części podaje się, że brak jest podstaw do podjęcia postępowania administracyjnego, zgodnie z żądaniem strony. W świetle przeprowadzonej analizy treści wskazanego pisma uznać należy, że spełnia ono wszystkie wymogi stawiane postanowieniu w znaczeniu materialnym, ponieważ zawiera wskazanie organu, który je wydał, skierowane zostało do osoby występującej do organu administracji publicznej, zawiera wskazane rozstrzygnięcie oraz podpisane zostało przez uprawnioną osobę. W konsekwencji uznać należy, że organ administracji dopełnił ciążącego na nim obowiązku, a tym samym wniesiona do tutejszego Sądu skarga na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. nie jest zasadna. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. mw