II OSK 1257/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-12-12
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Andrzej Gliniecki, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., czy też jest jedynie przesłanką do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a jedynie może być podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. W związku z tym, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie były zasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z 1997 r. nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-magazynowego. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując na brak rażącego naruszenia prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję MWINB w części dotyczącej terminu wykonania rozbiórki i stwierdził nieważność decyzji Burmistrza w tej części, uznając, że określenie terminu nie miało podstawy prawnej. WSA oddalił skargę M.G. na decyzję GINB. NSA oddalił skargę kasacyjną M.G.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak /spr./ Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2097/12 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2097/12 po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części, skargę oddalił.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym sprawy.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm.) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Nr [...] z dnia [...] września 1997 r. nakazującej M. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo – magazynowego wolno stojącego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] (obecnie [...]) z obr. [...] przy ulicy [...] w W.
W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka rażącego naruszenia prawa, na którą powołuje się wnioskodawca (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Dodatkowo wskazał, że decyzja Burmistrza nr [...] z dnia [...] września 1997 r., znak: [...] została wydana z zachowaniem przepisów o właściwości, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była wykonalna w dniu jej wydania, jej wykonania nie wywołałoby czynu zagrożonego karą, jak również nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa.
Zdaniem organu kontrolowana decyzja nie jest dotknięta jakąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto wskazał, że zarzuty podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczą kwestii proceduralnych, które ewentualnie mogłyby być skontrolowane w ramach wznowienia postępowania w trybie art. 145 k.p.a.
W szczególności brak zapewnienia czynnego udziału stronie nie świadczy o materialnej wadzie kontrolowanej decyzji i nie ma znaczenia w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M.G. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...] września 1997 r. nr [...], znak: [...] w części nakładającej termin wykonania obowiązku rozbiórki do dnia 15 listopada 1997 r. i stwierdził nieważność decyzji w tej części, natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Organ odwoławczy wskazał, że będący przedmiotem postępowania budynek gospodarczo-magazynowy został wybudowany w 1997 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc z naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.). Ustaleniom tym nie zaprzeczył również sam skarżący.
Zgodnie z obowiązującym w dacie wydania przedmiotowej decyzji przepisem art. 48 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Zdaniem organu odwoławczego wynikający z powyższego przepisu skutek rozpoczęcia robót budowlanych bez pozwolenia na budowę został określony przez ustawodawcę w sposób jednoznaczny. W takiej sytuacji ustawa Prawo budowlane nie przewidywała prawnych możliwości legalizacji samowoli budowlanych.
Organ odwoławczy powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 czerwca 1998 r., IV SA 1254/96, w którym to wyroku stwierdzono, że "W przypadku zaistnienia samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego nie tylko jest uprawniony, lecz także obligowany do wydania nakazu rozbiórki i nie ma możliwości legalizacji tego rodzaju zabudowy",
W ocenie organu odwoławczego istniały w rozpatrywanej sprawie przesłanki prawne oraz faktyczne do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczo-magazynowego wolno stojącego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] (obecnie [...]) z Obr. [...] przy ulicy [...] w W.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę na fakt, że w decyzji Burmistrza nr [...] z dnia [...] września 1997 r., znak: [...] został wyznaczony termin wykonania obowiązku rozbiórki obiektu. Tymczasem określenie terminu wykonania rozbiórki obiektu budowlanego nie znajdowało podstawy w przepisie art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Nakaz wydany na podstawie tego przepisu podlegał wykonaniu z dniem, gdy decyzja stała się ostateczna.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że Burmistrz Gminy określając w decyzji z dnia [...] września 1997 r. nr [...], znak: [...] termin wykonania orzeczonej rozbiórki, orzekł bez podstawy prawnej, czym dopuścił się naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W związku z tym, organ odwoławczy stwierdził nieważność kontrolowanej decyzji w części dotkniętej kwalifikowaną wadą.
Zdaniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w pozostałej części kontrolowana decyzja nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, organ wyjaśnił, że nie mogą one stanowić podstawy stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Podnoszony przez skarżącego zarzut, że postępowanie toczyło się w sposób niezapewniający stronie czynnego w nim udziału nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
Okoliczność braku bez własnej winy udziału strony w postępowaniu, stanowi natomiast przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zatem nie może być ona brana pod uwagę w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności. Tymczasem skarżący powołując się na okoliczności, które mogą być istotne dla wznowienia postępowania, żądał od organów stwierdzenia nieważności. Z tego powodu zarzuty skarżącego nie mogły być uwzględnione.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M.G. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...] września 1997 r. nr [...] oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
a. Naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. art. 28 k.p.a., art. 79 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że brak zapewnienia Stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz brak możliwości złożenia przez Stronę wyjaśnień i ograniczenie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów co w rezultacie skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
b. Naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że brak zawiadomienia Strony o wszczęciu postępowania administracyjnego nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
c. Naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 48 Prawa budowlanego w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że prowadzenie postępowania o nakazanie rozbiórki (które powinno zostać wszczęte z urzędu) w toku postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Skarżącego o wydanie pozwolenia na budowę, a co za tym idzie naruszenie zasady skargowości i oficjalności nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Skarżący podniósł, iż w toku postępowania wszczętego na wniosek skarżącego w sprawie wydania pozwolenia na budowę kwestionowanego budynku organ powziął wiadomość, że skarżący już wcześniej pobudował samowolnie budynek wskazany we wniosku. Zamiast umorzyć postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego organ wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, która mogła być wydana wyłącznie w odrębnym postępowaniu wszczętym z urzędu.
Dwa zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia wizji lokalnej w żaden sposób nie mogły zostać potraktowane jako zawiadomienia o wszczęciu postępowania o rozbiórkę samowoli budowlanej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Kontrolując zaskarżoną decyzję w granicach zgodności z przepisami prawa Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa dlatego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie organ prowadził postępowanie na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., które jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od ogólnej zasady trwałości i stabilności decyzji określonej w art. 16 kpa.
Przepis art. 156 § 1 k.p.a. nie uprawnia bowiem organu orzekającego do rozpatrywania sprawy merytorycznie "co do jej istoty" tak jak w postępowaniu odwoławczym lecz wyłącznie w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Prowadząc postępowanie w oparciu o art. 156 § 1 k.p.a. organ bada stan faktyczny i stan prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący.
Rażące naruszenie prawa dotyczyć może zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa".
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, (por. wyroki NSA z 13 grudnia 1988 r., II SA 981/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 96; z 21 października 1992 r., V SA 86/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23).
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że kontrolowana decyzja Burmistrza nr [...] z [...] września 1997 r. nakazująca skarżącemu w zakreślonym terminie wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-magazynowego jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa jedynie w części dotyczącej określenia terminu wykonania rozbiórki.
Określenie terminu wykonania rozbiórki nie znajdowało bowiem podstawy w przepisie art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Obowiązek rozbiórki wydany na podstawie art. 48 Prawa budowlanego podlegał wykonaniu z dniem, gdy decyzja stała się ostateczna.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenił, iż w pozostałej części kontrolowana decyzja nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Badana decyzja rozbiórkowa została wydana na prawidłowej podstawie prawnej, tj. art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z obowiązującym w dacie wydania przedmiotowej decyzji przepisem art. 48 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane nie przewidywał możliwości legalizacji samowoli budowlanych lecz obligował organ do wydania nakazu rozbiórki.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy wskazał, iż bezsprzecznie wynika z niego, że podlegający rozbiórce budynek gospodarczo-magazynowy został wybudowany w 1997 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę i ustaleniom tym skarżący nie zaprzeczał.
Z uzasadnienia decyzji rozbiórkowej wynika natomiast, że skarżący w dniu 19 maja 1997 r. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę. Powiadomione o wszczęciu postępowania strony zwróciły się o wyjaśnienie sprawy, gdyż jeden budynek gospodarczy został już wybudowany w tym roku na posesji skarżącego. Przeprowadzona wizja w terenie potwierdziła zrealizowanie obiektu bez pozwolenia na budowę, Powiadomiony o wizji inwestor nie stawił się.
W związku ze stwierdzonym faktem samowoli budowlanej orzeczenie rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego było obligatoryjne.
Podnoszony przez skarżącego we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzut naruszenia przepisów postępowania ( art. 10 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 28 k.p.a., art. 79 k.p.a. 61 § 4 k.p.a. ) w wyniku czego uniemożliwiono skarżącemu czynny udział w postępowaniu został trafnie oceniony przez organ jako przesłanka wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. natomiast nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwem, okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji.
Stanowisko to znalazło swój wyraz w wielu orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z 29 marca 1988 r., I SA 636/87, ONSA 1988, nr 1, poz. 45; wyrok NSA z 30 sierpnia 1993 r., II SA 1226/93 niepubl.; wyrok NSA z 5 marca 1998 r., IV SA 988/97, Lex nr 45673).
Ustalony stan faktyczny i prawny poprzedzający wydanie decyzji rozbiórkowej był niesporny natomiast skarżący nie wykazał aby naruszenie wskazanych przepisów procesowych miało charakter rażący i istotnie wpłynęło na wynik sprawy.
W świetle powyższych rozważań skarga jest nieuzasadniona, dlatego stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.
M.G. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), a mianowicie:
1) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na braku odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do stanowiska skarżącego, w tym do zarzutów przedstawionych w skardze oraz lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku pozbawiającego skarżącego informacji o przesłankach rozstrzygnięcia;
2) art. 151 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 28 k.p.a., art. 79 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi, pomimo naruszenia przez organ ww. przepisów oraz błędne przyjęcie, że brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz brak możliwości złożenia przez stronę wyjaśnień i ograniczenie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, co w rezultacie skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, nie stanowi rażącego naruszenia prawa;
3) art. 151 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 64 § 1 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi, pomimo naruszenia przez organ ww. przepisów oraz błędne przyjęcie, że brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania nie stanowi rażącego naruszenia prawa;
4) art. 151 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 61 § 1 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi, pomimo naruszenia przez organ ww. przepisów oraz błędne przyjęcie, że naruszenie zasady skargowości i oficjalności nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Na tych podstawach wnosił o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie,
2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sad Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2, art. 10 § 1, art. 7, art. 28, art. 79, art. 64 § 1, art. 61 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nie jest zasadny. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jest rażące naruszenie prawa. Zastosowanie sankcji nieważności wobec decyzji oparte jest na takim naruszeniu przepisów prawa, które wykluczają dopuszczalność ukształtowania relacji materialnoprawnej z powodów podmiotowych, która obejmuje relacje pomiędzy organem administracji publicznej, który nie ma zdolności prawnej (właściwości) do jej nawiązania oraz jednostki, która nie ma zdolności do pozostawania w tej relacji, a to z tego względu, że nie jest stroną w sprawie. Drugim rodzajem naruszenia przepisów prawa obwarowane sankcją nieważności to naruszenie przepisów prawa, które wykluczają dopuszczalność ukształtowania relacji materialnoprawnej z przyczyn przedmiotowych, bądź ukształtowania relacji danej treści. Sankcją nieważności w konsekwencji obwarowane jest kwalifikowane naruszenie przepisów prawa materialnego. Rozszerzenie sankcji nieważności na przepisy prawa procesowego może nastąpić tylko, gdy w ich następstwie naruszono przepisy prawa materialnego przez zastosowanie przepisu prawa materialnego do stanu faktycznego niezapisanego w normie prawnej lub odmówiono zastosowania przepisu prawa materialnego do stanu faktycznego zapisanego w normie prawnej.
Naruszenie przepisów prawa procesowego obwarowane sankcją nieważności obejmuje naruszenie przepisów prawa nakazujących zachowanie formy procesowej (np. nakaz przeprowadzenia rozprawy). Postawione zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie można zakwalifikować do rażącego naruszenia prawa obwarowanego sankcją nieważności ze względu na to, że nie dają podstaw do zakwestionowania hipotetycznego stanu faktycznego zapisanego w obowiązującej w dniu wydania decyzji normie prawnej będącej podstawą rozstrzygnięcia sprawy decyzją objętą żądaniem stwierdzenia nieważności.
Zasadnie wywiedziono w zaskarżonym wyroku, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1, art. 7, art. 79 kodeksu postępowania administracyjnego) nie jest obwarowane sankcją nieważności, a jest podstawą do obrony w trybie wznowienia postępowania.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 61 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Wyprowadzona zasada skargowości i oficjalności nie oznacza, że jest wykluczone prowadzenie na odrębnych podstawach prawnych (odrębnych sprawach) wobec jednego podmiotu postępowania wszczętego z urzędu i postępowania wszczętego na wniosek. Złożenie zatem podania przez jednostkę nie wyłącza dopuszczalności wszczęcia, na podstawie przepisu prawa materialnego przyjmującego zasadę oficjalności, postępowania z urzędu. Według art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji przez Burmistrza z [...] września 1997 r. nr [...] nakazującej M.G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-magazynowego: "Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Art. 48 ustawy Prawo budowlane przyjmował zasadę oficjalności, a zatem to, że na innej podstawie materialnoprawnej zostało wniesione podanie (w sprawie udzielenia pozwolenia budowlanego) nie wyłączało dopuszczalności wszczęcia postępowania z urzędu.
Nie jest zrozumiały zarzut naruszenia art. 64 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, który reguluje konsekwencje prawne braków podania, tym samym nie jest zasadny.
Zarzucone naruszenie przepisów prawa procesowego nie dawało podstaw do wyprowadzenia sankcji nieważności, a zatem nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W strukturze art. 151 tej ustawy brak jest jednostek redakcyjnych, na których oparto zarzuty kasacyjne.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania przypisane przepisami prawa.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło