VI SA/Wa 1382/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Komisji Nadzoru Audytowego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z rejestru biegłych rewidentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Komisji Nadzoru Audytowego na rzecz skarżącej I. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] Komisja Nadzoru Audytowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 12 ust. 2, art. 64 ust. 1 pkt 6 oraz art. 70 ust. 5 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz. U. Nr 77, poz. 649 oraz Dz. U. z 2010 r. Nr 182, poz. 1228, dalej powoływana jako ustawa o biegłych rewidentach), po rozpatrzeniu odwołania I. J. od uchwały Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia [...] stycznia 2012 r. o skreśleniu I. J. z rejestru biegłych rewidentów utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Krajowa Izba Biegłych Rewidentów pismami z dnia 14 kwietnia 2011 r. oraz 7 czerwca 2012 r. wezwała I. J. (dalej powoływana także jako skarżąca) do uregulowania zadłużenia z tytułu nieuiszczenia składek członkowskich za okres dłuższy niż rok, wg stanu na dzień 31 grudnia 2010 r. w wysokości 560 zł. Organ w powyższych pismach poinformował I. J., że w przypadku nieuiszczenia składek zostanie wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia z rejestru biegłych rewidentów. Pisma te dwukrotnie awizowane, nie zostały odebrane przez skarżącą. Pismem z dnia 17 listopada 2011 r. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów poinformowała skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia jej z rejestru biegłych rewidentów w związku z nieuiszczeniem składek członkowskich za okres od dnia 7 czerwca 2009 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. Skarżąca pismem z dnia 16 grudnia 2011 r. wniosła o wstrzymanie toczącego się postępowania, tłumacząc fakt nieuiszczenia składek członkowskich nieznajomością przepisów prawa. Do pisma załączyła potwierdzenie przelewu w kwocie 790 zł tytułem składek za okres od 7 czerwca 2009 r. do 31 grudnia 2011 r. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów uchwałą z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] skreśliła skarżącą z rejestru biegłych rewidentów. W uzasadnieniu uchwały organ podkreślił, że nieuiszczenie składek członkowskich jest bezwzględną przesłanką skreślenia z rejestru biegłych rewidentów. W odwołaniu od powyższej uchwały, strona wskazała, że nie była świadoma ciążącego na niej obowiązku płacenia składek członkowskich, ponieważ od lat nie uprawia zawodu biegłego rewidenta i nie jest na bieżąco z przepisami w tym zakresie. Wskazała też, iż nie mogła odebrać pism wzywających ją do uregulowania składek ponieważ pierwsze pismo przeoczyła z nadmiaru ciążących na niej obowiązków, zaś drugiego pisma nie miała szans odebrać, ponieważ sprzedała mieszkanie i zmieniła adres, o czym poinformowała organ z 2 miesięcznym opóźnieniem. Zaakcentowała, że kiedy otrzymała pismo stanowiące zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia jej z listy biegłych rewidentów, natychmiast uregulowała zaległości w opłacaniu składek członkowskich. Komisja Nadzoru Audytowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymała zaskarżoną uchwałę w mocy wskazując w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy Krajowa Rada Biegłych Rewidentów podejmuje uchwałę o skreśleniu biegłego rewidenta z rejestru, w przypadku nieuiszczenia składek członkowskich za okres dłuższy niż rok. Rozstrzygnięcie organu I instancji jest zdaniem organu odwoławczego prawidłowe, natomiast argumenty zawarte w odwołaniu uznać należy za bezzasadne. Pismem z dnia 4 czerwca 2012 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Komisji Nadzoru Audytowego wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj. - art. 7,77 § 1 i art. 80 k.p.a polegające na niewzięciu pod uwagę całości materiału dowodowego przedstawionego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż istnieją podstawy do tego, aby skreślić skarżącą z listy biegłych rewidentów; - art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało pominięciem przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnienia, którym dowodom dał wiarę i dlaczego, a którym wiarygodności odmówił. W konsekwencji nie wiadomo dlaczego organ drugiej instancji nie wziął pod uwagę całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i orzekł na niekorzyść skarżącej. - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o biegłych rewidentach, poprzez jego błędną wykładnię, co w konsekwencji doprowadziło do jego błędnego zastosowania. Przepis ten bowiem nie jest normą sankcjonującą, a w takiej funkcji został użyty w stosunku do skarżącej, która została skreślona z listy biegłych rewidentów za niepłacenie składki przez okres powyżej roku pomimo, że w toku postępowania wyjaśniła iż pozostawała w nieświadomości narastających zaległości. W takiej sytuacji w stosunku do biegłego rewidenta mogło zostać wszczęte postępowanie dyscyplinarne w celu ukarania go za niedochowanie ustawowego obowiązku, w żadnym wypadku zaś nie należało stosować przepisu art. 11 ustawy o biegłych rewidentach, który nie służy sankcjonowaniu za niepłacenie składek; - art. 31 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o biegłych rewidentach, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy za nie wywiązanie się z nałożonego na biegłych rewidentów obowiązku regularnego opłacania składek członkowskich, biegły rewident powinien ponieść odpowiedzialność dyscyplinarną. Skarżąca zarzuciła także naruszenie zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji, polegające na skreśleniu jej z listy biegłych rewidentów, nie z uwagi na fakt niepłacenia składek członkowskich w okresie przekraczającym rok, lecz z uwagi na nieodebranie przez nią korespondencji w sprawie wezwania do uregulowania zaległości. W odpowiedzi na skargę Komisja Nadzoru Audytowego wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na wezwanie Sądu z dnia 24 września 2012 r. Komisja Nadzoru Audytowego przedłożyła brakujące dokumenty tj. protokół z posiedzenia Komisji Nadzoru Audytowego z [...] kwietnia 2012 r., protokół [...] posiedzenia Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia [...] stycznia 2012 r. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik organu oświadczyła, że: Dostarczone do Sądu akta są kompletne. Głosowanie w przedmiotowej sprawie według zapisu w protokole KNA odbywało się w ten sposób, że było to głosowanie "Kto głosuje za uchyleniem uchwały organu I instancji". Nie jest w stanie stwierdzić czy ww. głosowanie odbyło się w sposób jawny czy tajny ani kto w jaki sposób głosował w szczególności jak głosował Przewodniczący wobec równej liczby głosów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o biegłych rewidentach, biegłym rewidentem może być tylko osoba wpisana do rejestru biegłych rewidentów. Rejestr taki prowadzi Krajowa Rada Biegłych Rewidentów (art. 10 ust. 1 ww. ustawy), będąca organem Krajowej Izby Biegłych Rewidentów (art. 17 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Do kompetencji Krajowej Rady Biegłych Rewidentów należy również podejmowanie uchwał o wpisie do rejestru (art. 10 ust. 4 ww. ustawy), a także o skreśleniu biegłego rewidenta z rejestru (art. 11 ww. ustawy). Uchwała w przedmiocie wpisu lub skreślenia z rejestru nie podlega zatwierdzeniu przez Komisję Nadzoru Audytowego. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ww. ustawy do uchwał Krajowej Rady Biegłych Rewidentów w przedmiocie wpisu lub skreślenia z rejestru mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 12 ust. 2 ww. ustawy dodaje, że "Odwołanie od uchwały, o której mowa w ust. 1, wnosi się do Komisji Nadzoru Audytowego, za pośrednictwem Krajowej Rady Biegłych Rewidentów, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia". Z kolei Komisja Nadzoru Audytowego ma kompetencję do rozpatrywania odwołań od organów Krajowej Izby Biegłych Rewidentów (w tym Krajowej Rady Biegłych Rewidentów), do których stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 64 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy). W myśl art. 69 ust. 1 ustawy o biegłych rewidentach Komisja Nadzoru Audytowego działa na posiedzeniach plenarnych, którymi kieruje jej przewodniczący, a w przypadku jego nieobecności zastępca przewodniczącego. Przewodniczący Komisji Nadzoru Audytowego albo zastępca przewodniczącego zwołuje jej posiedzenia co najmniej raz w miesiącu. Stosownie do art. 70 ust. 1 ww. ustawy Komisja Nadzoru Audytowego w zakresie swojej właściwości podejmuje uchwały, w tym wydaje decyzje administracyjne i postanowienia. Natomiast zgodnie z ust. 2 tego przepisu Komisja Nadzoru Audytowego podejmuje uchwały zwykłą większością głosów, w głosowaniu jawnym, w obecności co najmniej 5 osób wchodzących w jej skład, w tym przewodniczącego albo jego zastępcy; w razie równej liczby głosów rozstrzyga głos przewodniczącego albo jego zastępcy. Uchwały Komisji Nadzoru Audytowego podpisują wszyscy jej członkowie obecni na posiedzeniu. Decyzje administracyjne podpisuje w imieniu Komisji Nadzoru Audytowego jej przewodniczący lub zastępca przewodniczącego (ust.3). Szczegółową organizację i tryb pracy Komisji Nadzoru Audytowego określa jej regulamin uchwalony przez nią na jej pierwszym posiedzeniu (ust.4). Do postępowania Komisji Nadzoru Audytowego i przed Komisją Nadzoru Audytowego stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust.5). Jak wynika z protokołu posiedzenia Komisji Nadzoru Audytowego z dnia [...] kwietnia 2012 r., na którym to posiedzeniu zapadła uchwała w przedmiocie złożonego przez I. J. odwołania od uchwały organu I instancji w sprawie skreślenia skarżącej z rejestru biegłych rewidentów Komisja składała się z 6 osób (w tym jej Przewodniczącego) a zatem z takiej liczby członków, która była wymagana do podjęcia przez nią spornej uchwały (v. przytoczony wyżej art. 70 ust. 2 ustawy). Innymi słowy w czasie głosowania nad przedmiotową uchwałą było wymagana quorum w składzie organu kolegialnego umożliwiające mu wykonywanie przyznanych kompetencji. Pomimo to, w ocenie Sądu, nie można stwierdzić jaki był wynik głosowania Komisji Nadzoru Audytowego nad uchwałą w sprawie odwołania wniesionego przez skarżącą od uchwały Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...] a w konsekwencji czy rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest zgodne z Uchwałą Komisji Nadzoru Audytowego podjętą na posiedzeniu w dniu [...] kwietnia 2012 r. Nawet przy przyjęciu, że ww. uchwała została podjęta w głosowaniu jawnym, wobec stwierdzenia równej liczby głosów (jeden głos za przyjęciem uchwały tj. za uchyleniem uchwały organu I instancji oraz jeden głos przeciw przyjęciu ww. uchwały) w protokole posiedzenia nie odnotowano w jaki sposób głosował Przewodniczący Komisji, co miało w tym przypadku decydujące znaczenie wobec przywołanego wyżej brzmienia przepisu art. 70 ust. 2 ustawy o biegłych rewidentach (w razie równej liczby głosów rozstrzyga głos przewodniczącego albo jego zastępcy). Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że Komisja Nadzoru Audytowego naruszyła przepisy postępowania tj. art. 70 ust. 2 i 3 ustawy o biegłych rewidentach w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W toku ponownego rozpoznania sprawy Komisja Nadzoru Audytowego rozpatrzy odwołanie I. J. od uchwały Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] respektując ocenę prawną i wskazania wyrażone w niniejszym orzeczeniu Sądu (v. art. 153 p.p.s.a). Z przedstawionych wyżej względów, przedwczesne było odnoszenie się przez Sąd na tym etapie sprawy do zarzutów podnoszonych w skardze. O niewykonywaniu uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy uiszczony przez skarżącą na podstawie art. 200 p.p.s.a.